ABD, Bulgaristan için Stryker zırhlı araç üretimine başladı

NATO ve AB üyesi olduktan sonra Sovyet askeri sisteminden kademeli olarak NATO standardına geçen Bulgaristan, zırhlı muharebe aracı konseptini kökten değiştiriyor.

Bulgaristan Ulusal Radyosu’nun 7 Ağustos 2025 tarihli haberine göre, Bulgaristan Kara Kuvvetleri için üretilmesi planlanan ilk Stryker 8x8 zırhlı muharebe aracının üretimi Amerika Birleşik Devletleri’nde resmen başladı.

Sözleşme takvimine uygun şekilde ilerleyen program, Bulgaristan Kara Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Tuğgeneral Stoyan Shopov tarafından doğrulandı.

1,3 milyar dolarlık modernizasyon hamlesi

2023 yılında imzalanan Yabancı Askeri Satış (FMS) anlaşması kapsamında, 15 ek destek platformu ile birlikte 183 Stryker aracının tedariki öngörülüyor. Programın toplam değeri 1 milyar 376 milyon doları aşarken, ödemeler taksitler halinde yapılıyor.

İlk taksit, 2024 yılında teslim edilmek üzere 30 mm’lik mermiler ve tanksavar mühimmatları gibi gelişmiş cephane tedarikini kapsadı. Bulgaristan’ın siparişi;

• 90 adet M1296 Piyade Taşıyıcı Araç – Dragoon (ICVD)
• 17 adet M1126 Piyade Taşıyıcı Araç (ICV)
• 9 adet M1132 İstihkam Aracı (ESV)
• 33 adet M1130 Komuta Aracı (CV)
• 24 adet M1133 Tıbbi Tahliye Aracı (MEV)
• 10 adet M1135 Nükleer, Biyolojik, Kimyasal Keşif Aracı (NBCRV) ve diğer destek varyantlarını içeriyor.

Üretimden sahaya uzanan süreç

İlk araçların Eylül 2025 sonunda Bulgaristan’a ulaşması bekleniyor. Nihai montaj, konfigürasyon ve sistem entegrasyonu ise Veliko Tarnovo’daki TEREM-Ivaylo savunma sanayi tesisinde yapılacak. Devlete ait bu tesis, zırhlı araç bakımının yanı sıra yerli parça üretimi için de modernize ediliyor.

Sözleşme, teknoloji transferi, endüstriyel iş birliği ve NATO standartlarına uygun 30 mm mühimmatın yurt içinde üretimini kapsıyor.

Sovyet mirasından NATO standartlarına geçiş

Bulgar Kara Kuvvetleri hâlihazırda çok sayıda BTR-60PB, BRDM-2 ve MT-LB gibi Soğuk Savaş dönemine ait Sovyet platformlarını kullanıyor. Bu araçlar modern muharebe koşullarında sınırlı koruma sağlıyor, dijital sistemlerle uyumlu değil ve NATO operasyon gereksinimlerini karşılamıyor.

Stryker ailesi ise koruma, ateş gücü, hareketlilik ve durumsal farkındalık açısından büyük bir sıçrama sunuyor. Ortak şasi yapısı sayesinde bakım ve lojistik süreçleri kolaylaşıyor, eğitim standartlaşıyor.

Bulgaristan’ın bu tedarik sürecine yönelik verdiği karar, Rusya – Ukrayna Savaşı’nın başlamasından kısa bir süre sonra gerçekleşti. Bununla birlikte çok sayıda Sovyet mirası aracın Ukrayna’ya sevk edilmesi gündeme gelmiş ve ülkede tartışmalara neden olmuştu. Çok sayıda BTR-60 tartışmaların gölgesinde sevk edildi, çeşitli modernizasyonlara tabi tutularak Ukrayna ordusu tarafından kullanılmaya başlandı.

Stryker’ın gelişi, Sofya’nın NATO’nun görevlerindeki katkısını güçlendirecek, çok uluslu muharebe gruplarında görev yapacak birliklerinin kabiliyetlerini artıracak.

Stryker programı, Bulgaristan’ın topçu, döner kanatlı hava unsurları ve hava savunma sistemlerini kapsayan uzun vadeli modernizasyon planının merkezinde yer alıyor. 2028 yılına kadar teslimat ve entegrasyonu tamamlanacak olan filo, ülkenin gelecekteki mekanize tugaylarının omurgasını oluşturacak. Böylece Bulgaristan, ABD ve diğer NATO müttefikleriyle tam uyum içinde ortak operasyon yürütebilecek kapasiteye ulaşacak.

Bulgaristan, sık sık F-16 savaş uçağı tedarik süreci ile de gündeme geliyor.

Stryker Zırhlı Muharebe Aracı nedir, teknik özellikleri nelerdir?

General Dynamics Land Systems tarafından geliştirilen Stryker, 19 tonluk 8x8 şasi üzerine inşa edilmiş, yüksek hareket kabiliyetine sahip modüler bir zırhlı muharebe platformudur. 350 beygir gücünde Caterpillar C7 turbo dizel motor ve Allison 3200 SP otomatik şanzımanla donatılan araç, saatte 100 km hıza ve 530 km menzile ulaşabiliyor.

Bulgaristan’a teslim edilecek Dragoon varyantlarında 30 mm XM813 Bushmaster zincirli top, 7,62 mm koaksiyel makineli tüfek ve elektro-optik ateş kontrol sistemli Kongsberg MCT-30 insansız taret bulunacak. Bazı araçlar, Javelin tanksavar füzesi fırlatıcılarıyla da donatılabilecek.