+972 Magazine: İsrailli silah firmaları yer altına iniyor

İsrail merkezli bağımsız haber platformu +972 Magazine, son yıllarda ülkedeki silah fuarlarının kapsamı daralmasına rağmen İsrail’in savunma ihracatını artırdığını ileri sürdü. Haberde, ambargo veya kısıtlama kararı alan Avrupa ülkelerine yönelik satışların, şirketlerin Avrupa’daki yan kuruluşları ve ortak girişimleri üzerinden sürdürüldüğü iddia edildi.

İsrailli ve Filistinli bağımsız gazetecilerin oluşturduğu internet dergisi +972 Magazine’in haberine göre, geçen hafta Tel Aviv’de düzenlenen “Savunma Teknolojisi Fuarı”, Gazze’ye yönelik saldırıların başlangıcından bu yana gerçekleştirilen en büyük organizasyon oldu. Ancak buna rağmen fuarın, 2023 öncesindeki etkinliklere kıyasla daha küçük çaplı olduğu kaydedildi.

ISDEF’in ölçeği geriledi

Ülkenin en büyük savunma fuarı olan İsrail Savunma Ekipmanları Fuarı’nın (ISDEF) 2022’de 36 ülkeden 12 bin ziyaretçi ve heyeti ağırladığı hatırlatıldı. Bu yılki organizasyonun resmi katılım rakamları henüz açıklanmazken, fuar alanının yaklaşık 450 katılımcı kapasitesine sahip olduğu belirtildi.

Haberde, sızdırılan bir belgeye göre organizatörlerin yaklaşık 20 uluslararası heyeti getirmek için yoğun çaba harcadığı, ancak bazı heyetlerin fuara katılmadığı öne sürüldü. Sergi alanındaki gözlemlere göre katılımcıların büyük çoğunluğunun İsrailli olduğu aktarıldı.

Avrupa ambargolarına rağmen satışlar arttı

Haberde, birçok ülkenin İsrail ile silah ticaretini durdurma veya kısıtlama yönünde açıklama yapmasına rağmen İsrail’in savunma ihracatının artış gösterdiği ifade edildi. Buna göre, 2022’de 12,5 milyar dolar olan ihracatın 2024’te 14,7 milyar dolara yükseldiği belirtildi.

2025 verileri henüz açıklanmamış olsa da artış eğiliminin sürdüğünün tahmin edildiği kaydedildi. İsrail Askeri ve Güvenlik İhracatları Veritabanı’na (DIMSE) dayandırılan haberde, ihracatın yüzde 54’ünün Avrupa ülkelerine yapıldığı, yalnızca Almanya’nın geçen yıl İsrail silah sistemleri için 7 milyar avro değerinde tedarik anlaşması imzaladığı aktarıldı.

“Silah ticareti yeraltına indi” iddiası

Haberde, silah fuarlarının küçülmesi ve yabancı katılımcı sayısının azalmasına karşın satışların sürdüğü belirtilerek, “İsrail ile silah ticareti ne durdu ne de azaldı, sadece yeraltına indi.” ifadesine yer verildi.

İsrail’in en büyük üç savunma şirketinden ikisinin son dört yılda düzenlenen en büyük fuarda stant açmadığına dikkat çekilen haberde, büyük satıcı ve alıcıların kamuya açık organizasyonlarda görünmek istemediği öne sürüldü.

Ayrıca Avrupa ülkelerinde İsrail silah sistemlerinin satın alınmasını kolaylaştıran yeni yan kuruluşlar ve ortaklıkların kurulduğu iddia edildi.

Avrupa’da yan kuruluşlar üzerinden alımlar sürüyor

Haberde, İspanya’nın 3 Haziran 2025’te İsrailli Rafael firmasından 285 milyon avroluk Spike füzesi alımını iptal ettiği hatırlatıldı. Ancak geçen hafta İspanya’nın, Rafael’in yüzde 20 hissesine sahip olduğu Alman-İsrail ortak girişimi EuroSpike’tan füze satın almayı planladığı ifade edildi.

Benzer şekilde Hırvatistan ve Sırbistan’ın da İsrail ile silah anlaşmalarını durduracaklarını açıkladıkları ancak Spike füzelerini satın almaya devam ettikleri belirtildi. Hırvatistan’ın ayrıca Rafael tarafından üretilen Trophy sistemini tedarik etmeyi sürdürdüğü aktarıldı.

Haberde, örneklerin çoğunun Avrupa’dan verildiği ancak Kolombiya’nın da İsrail merkezli Cellebrite firmasından alınan teknolojileri kullanmaya devam ettiği iddia edildi.