19 AB Ülkesi SAFE planlarını komisyona teslim etti

Avrupa Birliği, ortak savunma kapasitesini güçlendirmeyi hedefleyen SAFE (Security Action for Europe) programında kritik bir eşik geçti. Üye ülkelerden 19’u, 150 milyar avroluk savunma fonundan yararlanmak üzere hazırladıkları ulusal savunma planlarını AB Komisyonuna iletti.

Avrupa'nın güvenlik mimarisi açısından stratejik önemde görülen bu adım, özellikle Ukrayna’daki savaşın gölgesinde savunma politikalarının yeniden şekillendiğine işaret ediyor.

AB Komisyonunun Savunma ve Uzaydan Sorumlu Üyesi Andrius Kubilius, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, SAFE programı kapsamındaki ulusal savunma planlarının Komisyona teslim edildiğini duyurdu.

Kubilius, 19 ülkenin sunduğu planlardan 15’inin Ukrayna’ya destek içerdiğini belirterek bunun beklenenin üzerinde bir dayanışma göstergesi olduğunu ifade etti. SAFE mekanizmasının Avrupa’nın savunma hazırlığını ve sanayisini güçlendirmede “kilit rol” oynadığını vurguladı.

AB Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier ise Brüksel'deki günlük basın toplantısında bundan sonraki süreci açıkladı. Regnier’e göre Komisyon, sunulan planları teknik açıdan detaylı bir değerlendirmeye tabi tutacak. Bu incelemenin ardından dosyalar AB Konseyine gönderilecek ve Konseyin onayının ardından ülkelerin sunduğu projeler fiilen başlatılabilecek.

Regnier ayrıca Ukrayna’ya yönelik desteklerin program kapsamında Komisyon tarafından yakından takip edileceğini, ülkelerin ilerleme raporlarını düzenli olarak sunmakla yükümlü olacağını belirtti.

SAFE programı, AB’nin savunmada ortak tedarik ve üretim kapasitesini artırmayı amaçlayan en büyük finansman girişimi olma özelliğini taşıyor. 150 milyar avroluk fon, AB ülkeleri ve Avrupa Ekonomik Bölgesi üyelerine; Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda ile birlikte ortak savunma projelerine kredi kullanım imkânı sağlıyor.

Programın önemli koşullarından biri, üretilecek savunma ürünlerindeki bileşenlerin en az yüzde 65’inin Avrupa kaynaklı olması. Böylece hem kıtanın savunma bağımsızlığı hem de yerli sanayinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Planlarını sunan ülkeler arasında Polonya, Romanya, Fransa, Macaristan, İtalya, Belçika, Litvanya, Portekiz, Letonya, Estonya, Slovakya, Çekya, Hırvatistan, GKRY, İspanya, Finlandiya, Yunanistan ve Danimarka bulunuyor. Eylül ayında yapılan ön fon dağılımında en yüksek payı 43,7 milyar avro ile Polonya alırken; Fransa’ya 16,2 milyar avro, İtalya’ya ise 14,9 milyar avro tahsis edilmişti.

SAFE mekanizması, Rusya’dan algılanan güvenlik tehdidi, Ukrayna’daki savaşın sürmesi ve ABD’de Donald Trump yönetiminin Avrupa’nın savunma alanında daha fazla sorumluluk alması gerektiği yönündeki baskıları sonucunda, AB’nin 2030 savunma hedefleri doğrultusunda 29 Mayıs’ta yürürlüğe girmişti.

Program, Avrupa’nın uzun vadeli savunma kapasitesini güçlendirmek için atılan en kapsamlı adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.