Yemen'de Husilere karşı çok cepheli harekât

Yemen'de yıllardır büyük ölçüde donmuş durumda bulunan cephe hatları yeniden hareketlendi. Uluslararası alanda tanınan hükümete bağlı güçler, Husilere karşı Taiz ve Hudeyde'den başlayan karşı taarruzu El-Cevf, Marib ve El-Beyda'ya genişletti. Kara harekâtlarına hava ve İHA saldırıları da eşlik ederken Yemen hükümeti, operasyonların nihai hedefinin Husilerin 2014'ten beri kontrolünde bulunan başkent Sana'yı geri almak olduğunu açıkladı.

Taiz'de kaybedilen bazı mevziler geri alındı

Çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgelerin başında Taiz geliyor. Husiler geçen hafta batı Taiz ve güney Hudeyde üzerinden ilerleyerek stratejik Muha Limanı ve Babu'l Mendeb Boğazı yönünde bir taarruz başlatmıştı. Ancak hükümet güçleri ilk saldırının ardından karşı harekâta geçerek El-Kadha'daki bazı mevzileri geri aldıklarını ve El-Dabab cephesindeki Husi sızma girişimini püskürttüklerini açıkladı. Husi takviye birlikleri ve araçları da hava saldırılarının hedefi oldu.

Dünya Sağlık Örgütüne göre perşembe gününden bu yana Yemen'deki çatışmalarda ölen veya yaralananların toplamı yaklaşık 900'e ulaştı. Taiz'de yaklaşık 21 bin kişinin yerinden edildiği bildirildi.

Hays'ın tamamı hükümet güçlerinin kontrolüne geçti

Hükümet güçlerinin açıkladığı en önemli kazanım Hudeyde'nin güneyindeki Hays ilçesi oldu. Yemen'in resmi haber ajansı SABA'ya konuşan askeri kaynaklar, Hays kent merkezinin daha önce hükümet kontrolünde olduğunu, son operasyonlarla birlikte Husilerin elinde kalan kırsal bölgelerin de ele geçirildiğini bildirdi. Böylece hükümet güçleri ilçenin tamamında kontrol sağladıklarını açıkladı.

Sahadaki birlikler El-Faş bölgesi ile Nakhla Vadisi'ni geri aldıklarını, Dibas ve Saqam çevresindeki mevzilerin büyük bölümünde ilerlediklerini de bildirdi. El-Muharrak dağlarında da Husi mevzilerine doğru ilerleme kaydedildiği öne sürüldü.

Hays, Hudeyde, Taiz ve İbb vilayetlerinin kesişim noktasında bulunması nedeniyle stratejik öneme sahip. İlçenin tamamen hükümet kontrolüne geçmesi, Kızıldeniz kıyısındaki El-Huha ve Muha yönündeki hükümet lojistik hatları üzerindeki Husi baskısını azaltabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Operasyon El-Cerrahi'ye doğru genişledi

Hays'ın ardından hükümet güçleri kuzeydeki El-Cerrahi ilçesine yönelik operasyonlarını da genişletti.

Hükümet kaynakları birliklerin ilçenin güneyinde Husi mevzilerine doğru ilerlediğini bildirirken hükümete bağlı Ulusal Direniş Güçleri ve Devler Tugaylarının kara harekâtına katıldığı belirtildi. İHA'ların da El-Cerrahi'nin güneyine gönderilen Husi takviye birliklerini hedef aldığı bildirildi.

Yemen Enformasyon Bakanlığı yetkilisi Feyyad el-Numan, El-Cerrahi'deki çatışmalarda onlarca Husi mensubunun esir alındığını öne sürdü. Husiler söz konusu kayıp ve esir iddiaları hakkında açıklama yapmadı. El-Cerrahi'deki ilerlemenin devam etmesi halinde hükümet güçleri Hudeyde'nin güneyindeki kontrol alanını genişleterek Kızıldeniz kıyısında daha kuzeye doğru yeni bir harekât zemini elde edebilir.

El-Cevf'te yeni cephe açıldı

Husiler açısından en önemli gelişmelerden biri ülkenin kuzeyindeki El-Cevf cephesinin yeniden hareketlenmesi oldu. Hükümet güçleri Yukarı ve Aşağı El-Labanat bölgelerinde stratejik noktaları ele geçirdiklerini ve El-Labanat askeri kampına doğru ilerlediklerini bildirdi. Yemen ordusu daha önce El-Labanat kampına yönelik bir saldırı gerçekleştirildiğini ve burada Husi askeri unsurlarının vurulduğunu açıklamıştı. Operasyonda hangi silahların kullanıldığına ilişkin ayrıntı verilmedi.

Husiler ise hükümet güçlerinin El-Labanat dağları yönündeki büyük çaplı saldırısını püskürttüklerini savundu. Grup, El-Cevf'e gönderilen takviye birliklerini balistik füzelerle vurduğunu ve çok sayıda askeri aracın imha edildiğini öne sürdü. Tarafların cephedeki kayıp ve kontrol değişikliklerine ilişkin açıklamaları bağımsız olarak doğrulanmış değil.

El-Cevf'in stratejik önemi, Husilerin ana merkezlerinden Saada'ya uzanan güzergâhlardan biri üzerinde bulunması ve Sana'nın kuzeydoğusuna açılan önemli bir geçiş noktası oluşturmasından kaynaklanıyor.

Marib'deki Husi mevzileri havadan vuruldu

Hükümet güçlerinin kontrolündeki en önemli merkezlerden Marib'in batısındaki Husi mevzileri de hava saldırılarının hedefi oldu. Yemen hükümet güçleri, Marib'in batısının yanı sıra El-Barah, El-Labanat, El-Alam ve El-Cevf'teki Husi mevzileri, birlik yoğunlaşmaları ve askeri teçhizatın vurulduğunu açıkladı. Marib cephesindeki baskı, Husilerin batı ve kuzey cephelerine gönderebileceği birliklerin bir bölümünü bölgede tutmak açısından önem taşıyor.

Hükümet yanlısı kaynaklar son çatışmalarda yüzlerce Husi mensubunun öldürüldüğünü, yaralandığını veya esir alındığını öne sürüyor. Ancak bu rakamların tamamını bağımsız olarak doğrulamak mümkün değil.

Husiler de hükümet güçlerine ağır kayıplar verdirdiklerini ve bazı taarruzları püskürttüklerini savunuyor. Bu nedenle özellikle kayıp sayıları ve bazı küçük yerleşimlerin kontrolüne ilişkin açıklamalara ihtiyatla yaklaşılması gerekiyor. Bununla birlikte Hays'ın hükümet güçlerinin kontrolüne geçtiği ve El-Cerrahi'de çatışmaların sürdüğü farklı kaynaklar tarafından bildiriliyor

El-Beyda'da yeni ilerleme

Ülkenin merkezindeki El-Beyda da yeniden aktif cephelerden biri haline geldi. Husi mevzilerine yönelik yoğun hava saldırıları gerçekleştirilirken hükümet yanlısı kaynaklar kara birliklerinin de bazı bölgelerde ilerleme kaydettiğini bildiriyor.

El-Beyda'nın Yemen'in merkezindeki konumu, bölgeyi kuzey-güney ve doğu-batı ulaşım hatları açısından önemli hale getiriyor. Buradaki çatışmaların genişlemesi Husilerin farklı bölgelerdeki kuvvetleri arasındaki lojistik bağlantılar üzerinde ek baskı oluşturabilir. Ancak sahadaki hızlı değişim nedeniyle El-Beyda'daki toprak kazanımlarına ilişkin tarafların açıklamalarını bağımsız olarak doğrulamak henüz mümkün değil.

Amaç Husilerin kuvvetlerini farklı cephelere yaymak

Son harekâtın dikkat çeken taraflarından biri, hükümet güçlerinin tek bir bölgede yoğunlaşmak yerine eş zamanlı olarak birden fazla cephede baskı kurması oldu. Yemen konusunda çalışan kaynaklara göre bu yaklaşım, Husilerin kuvvet ve rezervlerini farklı bölgelere dağıtmasını sağlamayı amaçlıyor.

Bir cepheyi takviye etmek üzere gönderilen birlikler diğer bölgelerdeki savunmanın zayıflaması riskini beraberinde getiriyor. Al Jazeera'nın Yemen editörü Ahmed eş-Şalafi de hükümet güçlerinin ilk Husi taarruzunun etkisini atlattığını ve Husi kuvvetlerini yaymak amacıyla çatışmaları birden fazla cepheye genişlettiğini değerlendirdi.

Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi ise El-Cevf, El-Beyda, Taiz ve Hudeyde'de ilerleme sağlandığını belirterek operasyonların devlet otoritesi ülkenin tamamında yeniden kurulana kadar süreceğini söyledi.

Yemen hükümeti hedefi açıkladı: Sana

Yemen Savunma Bakan Yardımcısı Tümgeneral Samir es-Sabri, operasyonların siyasi ve askeri hedefini daha açık biçimde ortaya koyarak Sana'nın geri alınması yönünde karar verildiğini açıkladı. Hükümet güçlerinin sözcüleri de harekâtın Husilerin kontrolündeki bölgelerin geri alınmasına kadar sürdürülmesini hedeflediklerini belirtti.

Bununla birlikte Husilerin yakın zamanda çökeceğine yönelik bir değerlendirme yapmak için henüz yeterli veri bulunmuyor. Grup başkent Sana'nın yanı sıra ülkenin yoğun nüfuslu kuzeybatısının büyük bölümünü kontrol etmeye devam ediyor ve balistik füze ile İHA kapasitesini koruyor. Nitekim 8 Eylül'de Suudi Arabistan'ın güneyindeki saldırılarda en az 73 kişinin yaralandığı bildirildi.

Son gelişmeler yine de 2022'de başlayan görece sakin dönemden bu yana Yemen'deki cephe hatlarında görülen en kapsamlı hareketliliklerden birine işaret ediyor. Taiz, Hudeyde, El-Cevf, Marib ve El-Beyda'daki eş zamanlı baskı, Husileri aynı anda birden fazla stratejik bölgeyi savunmak zorunda bırakıyor.

Husiler hâlâ Sana ve kuzeybatı Yemen'in büyük bölümünü kontrol ediyor

Son gelişmeler Husiler üzerindeki askeri baskının belirgin biçimde arttığını gösterse de grubun yakın zamanda çökeceği sonucuna varmak için henüz erken.

Husiler başkent Sana'nın yanı sıra Hudeyde kenti, Saada ve Yemen'in yoğun nüfuslu kuzeybatısının büyük bölümünü kontrol etmeye devam ediyor. Grup ayrıca kısa ve orta menzilli balistik füzeler, seyir füzeleri ve saldırı İHA'larından oluşan önemli bir vurucu kapasiteyi elinde bulunduruyor.

Bu nedenle hükümet güçlerinin son kazanımları savaşın sonucunu belirleyen bir kırılmadan ziyade, 2022'den bu yana büyük ölçüde donmuş cephelerde askeri inisiyatifin yeniden el değiştirmeye başladığı bir dönem olarak değerlendirilebilir.

Bununla birlikte Taiz, Hudeyde, El-Cevf, Marib ve El-Beyda'da aynı anda ortaya çıkan baskı, Husileri uzun süredir karşılaşmadıkları ölçekte çok cepheli bir savunma sorunuyla karşı karşıya bırakıyor. İran'dan gelen askeri ve lojistik desteğin baskı altında olduğu bir dönemde bu durum, Husilerin mevcut rezervlerini ve ikmal kapasitesini daha da önemli hale getiriyor.