Ukrayna’dan Rus üslerine İHA saldırısı: 41 uçak vuruldu

Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), Rusya’nın derinliklerinde yer alan dört ayrı stratejik hava üssüne, bir buçuk yıl süren planlamanın ardından kapsamlı bir İHA saldırısı düzenledi.

Operasyonun, Rus hava kuvvetlerinin Ukrayna şehirlerine yönelik füze saldırılarını gerçekleştirdiği bombardıman uçaklarını hedef aldığı açıklandı.

İsmini açıklamayan bir SBU yetkilisinin Kiev Independent’a verdiği bilgiye göre, “Ağ” (Web) adı verilen operasyon kapsamında en az 41 uçak vuruldu.

Mobil kabinlerde gizlenen FPV İHA’larla sızma taktiği

Saldırıda, birinci şahıs görüşüne sahip (FPV) ve kamikaze niteliğinde kullanılan küçük İHA’lar kullanıldı. Bu İHA’lar, Rusya içine gizlice sokularak, mobil ahşap kabinlerin içinde saklandı.

Kabinler, görünüşte sıradan taşımacılık kamyonlarının dorselerine monte edildi. Operasyon günü, kabinlerin çatıları uzaktan kumandayla açıldı ve İHA’lar doğrudan hava üslerinde park halindeki uçaklara yönlendirildi.

Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), Rusya’daki dört stratejik hava üssüne gizli bir operasyonla FPV İHA saldırısı düzenledi. Mobil kabinlerde saklanan insansız hava araçlarıyla gerçekleştirilen sızma harekâtında Tu-95, Tu-160 ve A-50 tipi toplam 41 bombardıman uçağının vurulduğu… pic.twitter.com/LwKMizrhSp

— Tabya Dijital (@tabyadijital) June 1, 2025

Kaynağa göre bu yöntemle Rus savunma sistemleri atlatıldı. Çünkü FPV tipi İHA’lar radar izi düşük, ucuz, yönlendirmesi esnek ve doğrudan hedefe odaklanabilen sistemler.

Saldırı alan üsler: Rusya’nın stratejik bombardıman kalbi

Rusya'nın Murmansk Oblastı'ndaki Olenya hava üssü, Ryazan Oblastı'ndaki Diaghilev hava üssü ve Ivanovo Oblastı'ndaki Ivanovo hava üssü de hedef alındı. Saldırının gerçekleştiği üsler, Rusya’nın nükleer caydırıcılık doktrininde kritik öneme sahip hava üsleriydi:

• Belaya Hava Üssü (İrkutsk Oblastı): Sibirya’da yer alan üs, yaklaşık 4.300 kilometre Ukrayna sınırının gerisinde bulunuyor. Genellikle Tu-95 ve Tu-22M3 tipi uçakların konuşlandığı bir merkez.
• Olenya Hava Üssü (Murmansk Oblastı): Kuzey Buz Denizi’ne yakın konumu itibarıyla Rusya’nın kuzey kutup hattı savunmasında kritik bir rol oynuyor. Tu-160 uçaklarının da zaman zaman buradan operasyon yaptığı biliniyor.
• Dyagilevo Hava Üssü (Ryazan Oblastı): Sovyetler döneminden beri aktif. Moskova’ya 200 kilometre mesafedeki üs, eğitim ve uzun menzilli bombardıman uçaklarının merkezi.
• Ivanovo Hava Üssü (Ivanovo Oblastı): Özellikle hava indirme ve destek görevleri için kullanılan üs, son yıllarda ağır bombardıman kapasitesiyle donatıldı.

A-50, Tu-95, Tu-22M3 ve Tu-160 hedefteydi

Kaynağın verdiği bilgiye göre saldırıda, Rus hava kuvvetlerinin en stratejik bombardıman platformları hedef alındı:

• A-50 “Mainstay”: Havadan erken uyarı ve kontrol (AWACS) uçağı olan A-50, radar kapsama alanını artırmak, füze tespiti ve hedef yönlendirme görevleriyle Rus Hava Kuvvetleri için hayati önemde. Rusya'nın elinde yalnızca 6 ila 9 arasında A-50 bulunduğu tahmin ediliyor.
• Tupolev Tu-95 “Bear”: 1950’lerden kalma Sovyet yapımı turboprop motorlu stratejik bombardıman uçağı. Günümüzde seyir füzesi platformu olarak kullanılıyor. 16 adede kadar Kh-101 veya Kh-555 tipi seyir füzesi taşıyabiliyor. Menzili 12.000 kilometreyi aşıyor.
• Tu-22M3 “Backfire”: Süpersonik bombardıman uçağı. Özellikle Kh-22 füzesiyle donatıldığında Ukrayna için büyük bir tehdit oluşturuyor. Füze saatte 4.000 kilometre hızla ilerliyor ve yalnızca Patriot ya da SAMP-T gibi ileri düzey hava savunma sistemleriyle durdurulabiliyor.
• Tu-160 “Blackjack”: Dünyanın en büyük ve en ağır süpersonik stratejik bombardıman uçağı. 12 adet Kh-55 ve 24 adet Kh-15 taşıyabiliyor. Ses hızının iki katına ulaşabiliyor.

Sosyal medyaya yansıyan görüntüler ve Rusya’nın tepkisi

Saldırıya ait olduğu iddia edilen görüntülerde, Rus üslerine yakın bölgelerde park edilmiş sivil kamyonlardan FPV tipi İHA’ların havalanarak hedeflere yöneldiği görülüyor.

Bazı videolarda, üste park halindeki uçakların yanmakta olduğu görüntüler yer alıyor. Video doğrulanamasa da, bölge yetkililerinin açıklamaları saldırıyı dolaylı yoldan teyit ediyor.

İrkutsk Valisi Igor Kobzev, Sredny köyündeki bir askeri birliğe İHA’lı saldırı düzenlendiğini ve saldırının kaynağının bir kamyon olduğunu belirtti. Murmansk Valisi Andrey Chibis ise bölgenin İHA saldırısına uğradığını doğruladı, ancak detay vermedi.

Saldırının maliyeti düşük, etkisi yüksek

Askeri analistlere göre, bu tarz bir saldırı operasyonel olarak büyük bir başarı ve maliyet etkinliği bakımından da çarpıcı. Her biri sadece birkaç yüz dolara mal olan FPV tipi İHA’larla, birim maliyeti yüz milyonlarca dolar olan uçakların imha edilmesi, modern savaşın dinamiklerini değiştiriyor.

Saldırının, yalnızca fiziksel değil, psikolojik etkisinin de büyük olacağı değerlendiriliyor. Moskova, nükleer caydırıcılığının temel taşı olan bombardıman filosunun, kamufle edilmiş İHA’larla dahi vurulabildiğini gördü.

Ukrayna’nın yeni uzun menzilli İHA kabiliyeti

Kaynağa göre operasyon doğrudan Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve Ukrayna Güvenlik Servisi Başkanı Vasil Malyuk’un gözetiminde gerçekleştirildi. “Operasyonu düzenleyen ekipler hâlâ Ukrayna’da. Eğer Putin rejimi birilerini gözaltına alırsa, bu sadece halkı oyalamak için sahnelenmiş bir tiyatro olur” ifadeleri kullanıldı.

Ukrayna, Mart ayında 3.000 kilometre menzile sahip yeni bir İHA geliştirdiğini açıklamıştı. Ancak bu İHA hakkında isim, model, taşıma kapasitesi veya savaş başlığı miktarı gibi teknik detaylar kamuoyuyla paylaşılmadı. Bu saldırı, o uzun menzilli sistemlerin gelecekteki kullanımına dair bir ön gösterim niteliği taşıyor olabilir.

Saldırının geniş yankıları sürerken, gözler yeniden İstanbul'daki Rusya - Ukrayna görüşmelerine çevrildi.

Zelenski: "Ukrayna tarihindeki en uzun menzilli operasyon oldu"

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Ukrayna Güvenlik Servisi’nin (SBU), Rusya’nın farklı bölgelerinde yer alan askeri hava üslerine yönelik gerçekleştirdiği kapsamlı saldırılarla ilgili önemli açıklamalarda bulundu.

Zelenski, bu operasyonun Ukrayna’nın şimdiye dek gerçekleştirdiği en uzun menzilli askeri harekât olduğunu vurguladı.

Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, SBU Başkanı Vasil Malyuk ile bir görüşme gerçekleştirdiğini belirten Zelenski, söz konusu saldırıların planlaması, icrası ve sonuçları hakkında doğrudan bilgi aldığını ifade etti. Görüşmede operasyonun hazırlık sürecine ve sahada elde edilen başarıya dair detaylı değerlendirmeler yapıldığı aktarıldı.

SBU’nun saldırılarını "olağanüstü başarılı" olarak nitelendiren Zelenski, “Bu operasyonun ortaya koyduğu sonuç, tamamen Ukrayna’nın kendi iradesiyle, dışarıdan destek almadan gerçekleştirdiği bağımsız bir başarıdır. Taktiksel açıdan son derece karmaşık, stratejik olarak ise son derece değerli bir operasyon gerçekleştirilmiştir.” dedi.

Ukrayna, Rusya’nın nükleer caydırıcılığında kritik rol oynayan Olenya, Diaghilev ve Ivanovo hava üslerini FPV İHA’larla hedef aldı. SBU tarafından yürütülen operasyonla onlarca stratejik bombardıman uçağı imha edildi.#Ukrayna #Rusya #İHA #Olenya #Tu160 #TabyaDijital pic.twitter.com/YwIH3r6Lxf

— Tabya Dijital (@tabyadijital) June 1, 2025

Devlet Başkanı, saldırının aylar süren titiz bir planlama süreci sonucu hayata geçirildiğini belirterek, “Bu operasyon, yalnızca birkaç haftalık bir hazırlığın değil, tam 1 yıl, 6 ay ve 9 günlük aralıksız bir çalışmanın sonucudur. Planlamanın başladığı ilk günden itibaren sonuca ulaşılan zamana kadar geçen süre boyunca büyük bir gizlilik ve dikkatle hareket edildi.” açıklamasında bulundu.

Zelenski, Ukrayna Güvenlik Servisi’ne ve operasyona katkı sunan tüm personele teşekkür ederek, bu tür hassas operasyonların hem bilgi hem de istihbarat açısından büyük özen gerektirdiğini belirtti. Ayrıca SBU’nun operasyonla ilgili kamuoyunu bilgilendirmesi için gerekli talimatları verdiğini de açıkladı.

Irkutsk’taki stratejik havacılık tesisine yönelik saldırıya dikkatler yoğunlaşmışken, Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), aynı anda Murmansk bölgesindeki Olenya hava üssünü de hedef aldı. Ukrayna, Rus stratejik noktalarına eşzamanlı operasyonlarla baskısını artırıyor.#Irkutsk… pic.twitter.com/76SdJ78jJJ

— Tabya Dijital (@tabyadijital) June 1, 2025

Operasyona katılan ekiplerin durumu hakkında da bilgi paylaşan Zelenski, “Bu görevi planlayan ve sahada uygulayan personelimiz, görev tamamlandıktan sonra güvenli biçimde Rusya topraklarından ayrıldı. Her şey planlandığı gibi ilerledi.” şeklinde konuştu.

Saldırının hedef aldığı üslerin hangi bölgelerde bulunduğu ve tam olarak ne tür zararlar verildiğine ilişkin ayrıntılar henüz resmi olarak açıklanmasa da Ukrayna kamuoyunda ve uluslararası basında, bu operasyonun Rus askeri kapasitesine ciddi bir darbe vurduğu yönünde değerlendirmeler yer alıyor. Saldırının insansız hava araçları ya da özel timler tarafından mı gerçekleştirildiği ise açıklanmadı.

Zelenski’nin bu açıklaması, Ukrayna’nın Rusya’ya karşı yürüttüğü savaşta sadece savunma değil, derinlikli ve hedef odaklı saldırı kapasitesine de sahip olduğunu bir kez daha ortaya koymuş oldu.