Ukrayna ordusu, Leopard 1A5DK tanklarını modernize ediyor

Rusya – Ukrayna savaşı devam ederken, Ukrayna’ya yapılan tank desteği zaman zaman sahada kendini gösteriyor.

Uzun yıllar boyunca Avrupa ülkelerinin envanterinde neredeyse bir kenarda duran Leopard 1 tankları, diğer pek çok savaş aracı gibi savaşın başlaması akabinde Ukrayna’ya sevk edildi.

İlk olarak Eylül 2023’te teslim edilen Leopard 1A5DK varyantı tanklar, Danimarka, Almanya ve Hollanda ortaklığında Ukrayna’ya gönderilen yaklaşık 100 adet Leopard 1 bağışının bir parçasıydı.

Ukrayna ordusuna bağlı 142. Mekanize Tugay, 26 Haziran 2025 tarihinde yaptığı resmi açıklamada, Danimarka tarafından modernize edilmiş Leopard 1A5DK ana muharebe tanklarının hizmete alındığını duyurdu.

Soğuk Savaş tankı, modern savaş için yeterli mi?

Leopard 1A5, Soğuk Savaş döneminin mobilite ve ateş gücüne öncelik veren bir Alman tankı olarak biliniyor. 105 mm L7A3 yivli top, lazer telemetre, termal görüntüleme ve bilgisayarlı atış kontrol sistemi ile donatılan bu versiyon, dönemine göre etkileyici bir hassasiyet sunuyordu.

Yaklaşık 830 beygir gücündeki MTU motoru ile saatte 65 km azami hız ve 600 kilometrelik menzil, onu hızlı manevra kabiliyeti gerektiren görevlerde hala avantajlı kılıyor.

Ancak tankın üst zırhı, üstten saldırı yapan mühimmatlarına, tandem harp başlıklı tanksavar füzelerine ve FPV tipi İHA saldırılarına karşı koruma sağlayamadı. Yaşanan tank kayıpları sebebiyle Ukrayna, Leopard 1 tanklarının hayatta kalabilmesi için acil bir modernizasyon süreci başlattı.

Kontakt-1 ve Nizh ERA ile aktif zırh koruması

Ukraynalı teknik ekipler, koruması yetersiz olduğu düşünülen tanklara genelde Kontakt-1 koruma sistemi ve yerli üretim Nizh patlayıcılı reaktif zırh (ERA) sistemleri entegre etmeyi tercih ediyor.

Sovyet yapımı Kontakt-1, zırha yerleştirilen patlayıcı kutular sayesinde şekilli harp başlıklarını havada parçalayarak nüfuz etkisini azaltıyor. Kontakt-1 koruma sistemi, Leopard 1 tanklarında özellikle tankın kulesine monte edildi.

Daha gelişmiş olan Nizh ERA ise çok katmanlı yapısıyla tandem başlıklara karşı daha yüksek direnç sunuyor ve zırh blokları arasında ikincil patlamaları engelleyerek çoklu darbelere karşı daha kararlı koruma sağlıyor. Nizh sistemleri, tankın ön gövdesi, alt zırhı ve yan eteklerine entegre ediliyor.

Koruma önlemlerinin yanı sıra tanklara cepheye gidecekleri zaman muhtemelen metal ağlar ve kafes şeklinde ızgaralar eklenecek. Bu pasif sistemler, İHA’lar tarafından taşınan mühimmatların doğrudan temas etmeden önce patlamasını ya da yön değiştirmesini sağlıyor. Böylece hem mürettebatın hayatta kalma şansı artıyor hem de tankın iç sistemlerine verebileceği zarar minimuma indiriliyor.

Hibrit modernizasyonun başarısı tartışılıyor

Ukrayna’nın gerçekleştirdiği bu kapsamlı sahra modernizasyonu, eski model Batı tanklarını günümüz tehditlerine karşı yeniden işlevsel hale getirmeyi hedefliyor.

Söz konusu yaklaşım, yalnızca Leopard 1’in cephe hattında görev yapabilmesini sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda asimetrik tehditlere karşı modüler ve uyarlanabilir çözümlerin mümkün olabileceğini de gösteriyor.

Dolanan mühimmatlar, İHA sürüleri ve yüksek hassasiyetli tanksavar sistemlerinin öne çıktığı günümüz savaş ortamında, tankların hayatta kalabilmesi artık yalnızca kalın çelik zırha değil, entegre savunma sistemlerine bağlıdır. Leopard 1’lerin yeniden yapılandırılması, bu yeni değişiminin somut bir örneğidir.

Ukraynalı teknik ekiplerin elindeki imkanlarla gerçekleştirdiği bu modifikasyon, Ukrayna’nın hem mühendislik kapasitesini hem de sahaya adaptasyon çabasını ortaya koyuyor.

Modernize edilmiş Leopard 1A5DK tankları, akıllıca güncellendiğinde Soğuk Savaş dönemine ait platformların da hala etkin bir savaş aracı olabileceğini gösteriyor. Bu gelişme, yalnızca Ukrayna için değil, benzer eski platformlara sahip diğer ülkeler için de örnek teşkil edebilir.

Türkiye ve Leopard 1 tankları

1982 yılından itibaren Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine giren Leopard 1A1 ve Leopard 1A3 tankları, Türkiye’nin zırhlı birlik yapısını güçlendirmiştir.

Leopard 1A3 tanklarının genel olarak 227 adet olduğu kabul edilse de bazı kaynaklar bu sayıyı aktif kullanımda olan tanklara dayanarak 184 adet olarak belirtir; ayrıca bu tankların atış kontrol, radyo ve gece görüş sistemlerindeki farklılıklara göre Leopard 1A3A3 veya Leopard 1A3T1 olarak adlandırıldığı da ifade edilmektedir.

2000’li yıllarda Türk Kara Kuvvetleri’nin yeniden yapılanma programı kapsamında Leopard 1 tankları modernizasyona tabi tutulmuş ve ASELSAN tarafından geliştirilen Volkan Atış Kontrol Sistemi ile bu tankların atış kabiliyeti ile gece-gündüz hedef tespit performansı artırılmıştır.

2003-2009 yılları arasında 170 adet Leopard 1 tankına uygulanan bu sistem sayesinde Leopard 1T Volkan olarak adlandırılan modernize tankların operasyonel ömürleri uzatılmıştır.