Türkiye'de kaç tane yangın söndürme uçağı var?

2025 yılı itibariyla Türkiye’nin Orman Genel Müdürlüğü filosunda 27 adet yangın söndürme uçağı bulunuyor. Ayrıca yoğun yangın sezonlarında kiralanan BE-200 gibi yüksek kapasiteli uçaklar ve 100’den fazla helikopter, orman yangınlarıyla mücadelede aktif görev yapıyor.

Türkiye’nin orman yangınlarıyla mücadelesinde hava filosu kritik bir rol üstlenir. Hem yerli hem de kiralık uçaklar, helikopterler, insansız hava araçları ve diğer özel hava araçlarıyla desteklenen bu filo, yangınların hızlıca kontrol altına alınmasını sağlar.

Yangın söndürme uçakları, geniş alanlı orman yangınlarını hızlı şekilde kontrol altına almak için özel donanıma sahip hava araçlarıdır. Göllerden veya denizden su alabilir ve yangın hattına yoğun su ya da alev geciktirici kimyasal bırakabilirler.

Türkiye’nin kendi yangın söndürme uçakları kaç adet?

2025 itibariyle Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Orman Genel Müdürlüğü filosunda 27 adet yangın söndürme uçağıbulunmaktadır. Önümüzdeki yıllarda bu sayının artırılması ve envantere yerli üretim amfibik uçakların dahil edilmesi hedeflenmektedir. Ayrıca filoya yeni CL-515 gibi modernize edilmiş uçakların eklenmesi planlanmaktadır.

TUSAŞ’ın geliştirdiği yeni 10 tonluk genel maksat helikopteri, yangınla mücadelede kullanılmak üzere özel ekipmanlarla donatılabilecek. Orman Genel Müdürlüğü için verilen ilk 8 adetlik sipariş, yangın söndürme kabiliyetini artırmaya yönelik planlamaların önemli bir adımı olarak öne çıkıyor. Bu helikopterler; büyük su tankları, hızlı dolum sistemleri ve hassas hedefleme yetenekleriyle orman yangınlarına etkin şekilde müdahale edebilecek.

Türkiye kaç yangın söndürme uçağı kiralıyor?

Yoğun yangın sezonlarında Türkiye, mevcut filosuna ek olarak yurtdışından kiralanan yüksek kapasiteli BE-200 ve eşdeğer uçaklar ile kapasitesini artırmaktadır. Kiralık uçaklar, geniş yangın alanlarına hızlı ve etkili müdahale için kullanılır.

Kullanılan uçak modelleri ve özellikleri nelerdir?

CL-215

• Kapasite: Yaklaşık 5.300 litre su
• Menzil: 2.000 km civarında
• Avantajı: Su doldurma ve boşaltma süreci hızlıdır; dağlık ve engebeli bölgelerde etkili manevra yeteneğine sahiptir.

CL-415

• Kapasite: 6.137 litre su
• Menzil: 2.400 km’ye kadar
• Avantajı: Modern sistemleri sayesinde gece operasyonlarına kısmen uyumlu ve uzun menzilde verimli çalışır.

BE-200

• Kapasite: 12.000 litreye kadar su
• Menzil: 3.000 km
• Avantajı: Yüksek hız ve menzile sahip, kısa sürede geniş yangın alanlarını kapsayabilir. Özellikle büyük ve kontrolü zor yangınlarda tercih edilir.

Yangın söndürmede kullanılan diğer hava araçları

Uçakların yanı sıra yangın söndürme çalışmalarında helikopterler, İHA’lar, gözetleme uçakları ve bazı hafif hava araçları kritik rol oynar.

Helikopterler

Türkiye’de kullanılan başlıca helikopter modelleri:

• Sikorsky S-70: Yaklaşık 2.500 litre su taşıyabilen bambi bucket sistemi vardır. Dar alanlara iniş kabiliyeti sayesinde nokta atışı müdahale sağlar.
• Kamov Ka-32: 5.000 litreye kadar su kapasitesine sahiptir. Çift rotorlu yapısı sayesinde zorlu hava koşullarında dahi dengeli bir uçuş sağlar.
• Mi-8: 4.000 litre civarında su kapasitesi ile hem yangın söndürme hem de personel taşıma görevlerinde kullanılır.
• CH-47 Chinook: Yaklaşık 9.800–10.000 litre su kapasitesiyle ağır yük sınıfında öne çıkar. Hızlı dolum ve boşaltma sistemine sahiptir, özellikle büyük yangınlarda kritik destek sağlar.
• Erickson S-64 Aircrane (kiralık): 10.000 litreye yakın su kapasitesiyle dev yangın helikopterleri arasında yer alır.

İnsansız Hava Araçları (İHA)

• Görevleri: Yangınların yayılma hızını ve yönünü tespit eder, termal kameralarla sıcak noktaları belirler.
• Avantajı: Geniş alanları tarayarak erken uyarı sağlar ve uçuş güvenliğini artırır.

Diğer hava araçları

• Gözetleme ve koordinasyon uçakları: Yangın bölgelerini havadan gözlemleyip operasyonları yönlendirmek için kullanılır.
• Drone tabanlı söndürme sistemleri: Küçük ve lokal yangınlara hızlı müdahale için test aşamasında kullanılan yeni nesil çözümler arasında yer alır.

Yangın söndürme süreci nasıl işler?

Yangın söndürme süreci, hava ve kara unsurlarının eş zamanlı koordinasyonu ile yürütülür. İlk aşamada İHA’lar ve gözetleme kulelerinden alınan verilerle yangının büyüklüğü ve yönü belirlenir. Ardından uçak ve helikopterler, yangının en yoğun olduğu bölgelere su veya kimyasal bırakır. Kara ekipleri, yangının yayılmasını önlemek için yangın hattı oluşturur ve boşaltılan alanları soğutma çalışmalarıyla destekler. Hava araçları, hızlı su dolumu yaparak döngü halinde yangın üzerinde baskı kurar. Bu süreç, yangın tamamen kontrol altına alınana kadar devam eder.

Son yıllarda çıkan yangınlara müdahaleler

2021 ve 2022 yıllarında Ege ve Akdeniz bölgelerinde yaşanan büyük orman yangınlarında, CL-415 ve BE-200 tipi uçaklar ile CH-47 Chinook ve Ka-32 helikopterleri yoğun olarak görev aldı.

2023 yazında Muğla ve Antalya’daki yangınlarda 25’in üzerinde hava aracı eşzamanlı çalışarak yaklaşık 500 sorti gerçekleştirdi. 2024 yılında Marmaris ve Hatay’daki orman yangınlarında ise kiralanan BE-200 uçakları ve Erickson S-64 Aircrane helikopterleri, 10 tonluk su boşaltma kapasitesiyle etkin müdahalede bulundu.

Yangın söndürme filosunun geleceği nasıl planlanıyor?

Türkiye, filoyu modernize ederek kendi uçak sayısını artırmayı ve yerli üretim projeleriyle kiralama bağımlılığını azaltmayı hedeflemektedir. Önümüzdeki yıllarda yerli üretim yangın söndürme uçağı projeleri, yeni nesil amfibik uçaklar ve ağır yük kapasiteli helikopterlerin (özellikle CH-47 sınıfında) sayısının artırılması planlanmaktadır. TUSAŞ’ın yeni 10 tonluk genel maksat helikopteri de yangın söndürme görevleri için özel konfigürasyonlarla bu modern filonun önemli bir unsuru olacaktır.