Türkiye'de barajların doluluk oranları

Türkiye'nin su güvenliği, enerji üretimi ve tarımsal sürdürülebilirliği büyük oranda baraj rezervuarlarında depolanan su miktarına bağlıdır. İklim değişikliğinin etkileriyle birlikte yağış rejiminde yaşanan değişimler, barajların doluluk oranlarını hem yerel yönetimler hem de vatandaşlar için stratejik bir gündem maddesi haline getirmiştir. Ülke genelindeki su seviyeleri, sadece içme suyu ihtiyacını değil, aynı zamanda sanayi üretimi ve gıda güvenliğini de doğrudan etkilemektedir.

Türkiye'deki barajlar

Türkiye'de su kaynaklarının planlanması ve yönetilmesi amacıyla inşa edilen ve halihazırda işletmede olan 861 adet baraj bulunmaktadır. Bu devasa yapılar, bulundukları bölgelerin iklimsel özelliklerine ve nehir havzalarının debisine göre farklı kapasitelerde tasarlanmıştır. Enerji üretimi, sulama ve içme suyu sağlama gibi çok yönlü amaçlara hizmet eden bu tesisler, Türkiye'nin su hafızasını oluşturmaktadır.

Türkiye'nin su yüzey alanı ve depolama kapasitesi bakımından en büyük olan başlıca barajları şunlardır:

• Atatürk Barajı: 817 km² yüzey alanı ile Türkiye'nin en büyük baraj gölüdür.
• Keban Barajı: 675 km² yüzey alanı ile enerji üretiminde kritik bir role sahiptir.
• Ilısu Barajı: 313 km² yüzey alanı ile Güneydoğu Anadolu Projesi'nin (GAP) en önemli ayaklarından biridir.
• Karakaya Barajı: 268 km² yüzey alanına sahip olan tesis, Fırat Nehri üzerinde yer alır.
• Hirfanlı Barajı: 263 km² yüzey alanı ile İç Anadolu Bölgesi'nin en geniş su rezervlerinden biridir.

Keban Barajı

İstanbul barajlarının doluluk oranları

Türkiye'nin en büyük metropolü olan İstanbul'un günlük su ihtiyacı, kentin farklı bölgelerine yayılan ve birbirine entegre çalışan baraj sistemleri üzerinden karşılanmaktadır. İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) tarafından paylaşılan güncel veriler, şehrin su rezervlerinin mevsimsel etkilerle nasıl değiştiğini açıkça göstermektedir.

İstanbul'un su ihtiyacını karşılayan ana havzalardaki güncel doluluk yüzdeleri şu şekildedir:

• İstanbul genel doluluk oranı: %41,58
• Ömerli Barajı doluluk oranı: %38,81
• Darlık Barajı doluluk oranı: %16,76
• Terkos Barajı doluluk oranı: %14,39
• Büyükçekmece Barajı doluluk oranı: %10,98
• Alibey Barajı doluluk oranı: %3,33

Ömerli Barajı

Ankara barajlarının doluluk oranları

Başkent Ankara'nın içme ve kullanma suyu, şehrin çevresindeki geniş havzalarda toplanan barajlardan temin edilmektedir. Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) verilerine göre, barajlardaki su miktarı şehrin uzun vadeli su planlaması için titizlikle analiz edilmektedir.

Ankara'nın su rezervlerini oluşturan barajlardaki son durum ve doluluk oranları şöyledir:

• Ankara genel doluluk oranı: %24,40
• Eğrekkaya Barajı doluluk oranı: %41,93
• Akyar Barajı doluluk oranı: %38,47
• Çubuk 2 Barajı doluluk oranı: %33,02
• Kavşakkaya Barajı doluluk oranı: %28,54
• Kurtboğazı Barajı doluluk oranı: %26,76
• Peçenek Barajı doluluk oranı: %21,69
• Çamlıdere Barajı doluluk oranı: %21,53
• Türkşerefli Barajı doluluk oranı: %5,20

Eğrekkaya Barajı

İzmir barajlarının doluluk oranları

Ege Bölgesi'nin en önemli su havzalarına sahip olan İzmir'de baraj doluluk oranları, hem kentsel kullanım hem de geniş tarım arazilerinin sulanması açısından hayati önem taşımaktadır. İZSU verileri, şehrin su arzını sağlayan barajlardaki aktif doluluk oranlarının mevsim normalleri çerçevesindeki değişimini yansıtmaktadır.

İzmir'in su rezervlerini besleyen başlıca barajlardaki güncel aktif doluluk oranları şu şekildedir:

• İzmir genel doluluk oranı: %32,97
• Ürkmez Barajı doluluk oranı: %93,40
• Balçova Barajı doluluk oranı: %84,32
• Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı doluluk oranı: %57,07
• Tahtalı Barajı doluluk oranı: %34,79
• Gördes Barajı doluluk oranı: %19,18

Ürkmez Barajı

Baraj doluluk oranları neden önemlidir?

Barajların su seviyesi, bir ülkenin kuraklığa karşı olan direncinin en somut göstergesidir. Yüksek doluluk oranları, hidroelektrik santralleri (HES) üzerinden daha düşük maliyetli ve yenilenebilir enerji üretilmesine imkan tanır. Ayrıca, tarımsal sulama dönemlerinde barajlardaki suyun yeterli olması, çiftçilerin verimliliğini ve dolaylı olarak gıda fiyatlarının istikrarını korur. Su seviyelerinin kritik sınırların altına düşmesi durumunda, ekolojik dengenin korunması ve su tasarrufu önlemlerinin devreye alınması bir zorunluluk haline gelmektedir.

Barajlarda su seviyesi nasıl ölçülür?

Barajların doluluk oranları, Devlet Su İşleri (DSİ) ve ilgili belediyeler tarafından gelişmiş sensörler ve uzaktan algılama teknolojileri ile anlık olarak takip edilmektedir. Rezervuar alanındaki suyun yüksekliği düzenli olarak ölçülerek, barajın toplam kapasitesiyle oranlanır ve sayısal verilere dönüştürülür. Bu ölçümler, buharlaşma oranları ve günlük çekilen su miktarı gibi değişkenlerle birlikte analiz edilerek uzun vadeli su yönetim stratejileri oluşturulmaktadır.