Türkiye, Rusya-Ukrayna sürecinde merkezde

ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve aynı zamanda Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Türkiye'nin Ukrayna-Rusya savaşındaki arabuluculuk rolüne dikkat çekti. Barrack, İstanbul’da gerçekleştirilen görüşmelerde Ankara’nın kilit bir aktör olduğunu belirtti.

Barrack, “Türkiye hem Rusya hem de Ukrayna ile geleneksel ilişkilere sahip. Bu, onu diyalog kurulabilecek önemli bir arabulucu haline getiriyor” dedi.

NTV'ye verdiği röportajda konuşan Barrack, Türkiye’nin yalnızca büyük bir NATO müttefiki olmakla kalmadığını, aynı zamanda bölgesel dengeler açısından da kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. “Türkiye'nin rolünü yalnızca NATO perspektifiyle değerlendirmek eksik olur. Özellikle Ukrayna ve Suriye meselelerinde Ankara’nın etkisi çok daha belirgin hale geldi” ifadesini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile dönemin ABD Başkanı Donald Trump arasında yakın bir ilişki olduğunu hatırlatan Barrack, bu ilişkinin sürdürülmesi ve geliştirilmesi için katkı sunmak istediğini söyledi. Ayrıca, Trump’ın Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin “sabır noktasına geldiğini” belirten Barrack, ABD tarafında artan diplomatik baskılara işaret etti.

Suriye politikalarına da değinen Barrack, 20. yüzyılın başından bu yana Batılı ülkelerin Orta Doğu’yu kendi çıkarları doğrultusunda şekillendirmeye çalıştığını söyledi.

Balfour Deklarasyonu ve Sykes-Picot Anlaşması gibi örneklerle bu süreci değerlendiren Barrack, “Osmanlı döneminde işleyen sistemin üzerine yapay sınırlar çizildi. Aşiretler ve dini yapıların göz ardı edildiği bu harita bugün hâlâ sorun üretiyor” yorumunu yaptı.

ABD’nin Suriye’deki askeri varlığına ilişkin de konuşan Barrack, hâlihazırda Amerikan üslerinin sayısının azaltılmakta olduğunu belirterek, “8 olan üs sayısı önce 5’e, ardından 3’e ve sonunda 1’e düşürülecek” dedi.

ABD’nin bölgede YPG/PKK’nın başını çektiği SDG adlı yapıyı Şam yönetimine entegre etmeye başladığını (?) açıklayan Barrack, bu sürecin CENTCOM koruması altında sürdüğünü dile getirdi. Ancak işbirliğinin devam edebilmesi için taraflar arasında kapsamlı bir anlaşmanın sağlanması gerektiğini vurguladı.

Ukrayna lideri de Türkiye'deki müzakerelere ve esir takası anlaşmasına değindi

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya ile süren savaşta ateşkesin ancak devlet başkanları düzeyindeki görüşmelerle mümkün olabileceğini söyledi.

Litvanya’da düzenlenen Bükreş Dokuzlusu Zirvesi’nde konuşan Zelenski, Türkiye’nin arabuluculuğunda gerçekleşen yeni esir takası görüşmelerinden olumlu sonuç alındığını ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başta olmak üzere Putin ve Trump gibi isimlerle de görüşmeye açık olduğunu ifade etti. Ayrıca Donald Trump’ın da aktif rol oynayabileceğini belirterek, onunla da görüşmeye açık olduğunu kaydetti. "Eğer savaşın sonlandırılması için bir şans varsa, bu şansı kaçırmamalıyız" dedi.

AB, Rusya’ya karşı 18’inci yaptırım paketini hazırlıyor

Avrupa Birliği, Rusya’nın savaş finansmanını hedef almayı sürdürüyor. Yeni yaptırım paketiyle birlikte Rusya’dan ithal edilen ham petrole uygulanan tavan fiyatın daha da düşürülmesi planlanıyor.

Bu adım, Kremlin’in enerji gelirlerine büyük darbe vurmayı amaçlıyor. Paket ayrıca, Rusya’nın bankacılık sistemine, gölge filosuna ve enerji altyapısına yönelik yeni kısıtlamalar da içeriyor.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Berlin’de Senatör Lindsey Graham ile yaptığı görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, 18. yaptırım paketinin detaylarını kamuoyuyla paylaştı.

Von der Leyen, Avrupa’nın ABD ile birlikte hareket ederek daha etkili sonuçlar almayı hedeflediğini belirtti. “Yaptırımlar sadece sembolik değil; stratejik etkisi olan adımlar atıyoruz” dedi.

Yeni yaptırım paketi kapsamında, Rusya'nın petrol ve doğalgaz satışlarından elde ettiği gelirlerin sınırlandırılması için taşıma ve sigorta şirketlerine yeni yükümlülükler getirilecek. Özellikle Çin ve Hindistan’a yapılan satışlarda tavan fiyatın ihlal edilmesini önlemek amacıyla AB merkezli sigorta ve nakliye şirketlerinin bu işlemlere katılması yasaklanacak. Ayrıca Rusya'nın kendi filosu dışındaki taşıma ağları da mercek altına alınacak.

Rusya’ya uygulanan yaptırım listesi genişliyor

AB bugüne kadar 17 yaptırım paketini devreye soktu. Bu paketlerde 2 binden fazla Rus kişi ve kuruluşa yaptırım uygulandı.

Dondurulan varlıklar, seyahat yasakları, ihracat kısıtlamaları ve SWIFT sisteminden çıkarılmalar gibi önlemlerle Rusya'nın uluslararası finans sistemine erişimi önemli ölçüde sınırlandırıldı. 18’inci paketle birlikte bu listeye yeni isimler ve şirketlerin eklenmesi bekleniyor.

AB, 2022'nin sonlarında Rusya'dan deniz yoluyla taşınan ham petrole 60 dolar tavan fiyat uygulamıştı. Yeni pakette bu rakamın 50 dolar veya altına çekilmesi tartışılıyor.

Bu önlemle birlikte, belirlenen fiyatın üzerinde satış yapan şirketlerin AB merkezli lojistik ve finansal hizmetlere erişimi engellenecek. Bu mekanizma, Rusya'nın enerji gelirlerini dolaylı yoldan azaltarak savaş bütçesini sınırlamayı hedefliyor.

AB'den ABD'ye de tarifeler konusunda uyarı

Öte yandan Avrupa Birliği ile ABD arasındaki ticari ilişkiler de yeniden gerildi.

Brüksel’de düzenlenen basın toplantısında konuşan AB Komisyonu Sözcüsü Olof Gill, ABD'nin çelik ithalatında uyguladığı tarifeyi yüzde 25'ten yüzde 50'ye çıkarma kararına tepki gösterdi. Gill, “Bu karar hem Atlantik’in iki yakasındaki tüketicilere hem de küresel ekonomiye zarar veriyor” dedi.

AB tarafının, müzakerelerin sağlıklı yürütülebilmesi adına karşı önlemlerini geçici olarak durdurduğunu hatırlatan Gill, tarifelerde uzlaşı sağlanamaması halinde misilleme adımları atılacağını ifade etti.

Brüksel'den teknik ekiplerin Washington'a gönderildiğini ve Paris'te taraflar arasında yeni bir toplantı yapılacağını aktaran Gill, "Eğer dengeli bir sonuca varılamazsa, AB çıkarlarını korumak adına gerekli tüm önlemleri alacaktır" diye konuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, 31 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, çelik ithalatına yönelik gümrük vergisinin yüzde 50’ye çıkarıldığını duyurmuştu. Daha önce 12 Mart’ta yürürlüğe giren yüzde 25’lik tarife, Trump’ın 10 Şubat’ta imzaladığı kararnameyle uygulanmaya başlamıştı.