Türkiye ile KKTC’nin enerji projesi, Rumları rahatsız etti

Doğu Akdeniz’de enerji kaynakları ve deniz yetki alanları etrafındaki rekabet devam ederken Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin enerji güvenliğini güçlendirmeyi amaçlayan doğal gaz boru hattı projesi yeni bir diplomatik gerilime yol açtı. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, iki ülke arasında imzalanan mutabakatın geçersiz sayılması ve proje çalışmalarının durdurulması için Birleşmiş Milletler nezdinde girişimde bulundu.

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Türkiye ile KKTC arasında deniz altından kurulması planlanan çift yönlü doğal gaz boru hattını Birleşmiş Milletler’e taşıdı. Rum yönetimi, projeyi “yasa dışı” olarak nitelendirerek BM’den Türkiye’ye çalışmaların durdurulması yönünde çağrı yapmasını istedi.

Rum temsilciden Guterres’e mektup

GKRY’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Maria Michael, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e gönderdiği mektupta, Türkiye ile KKTC arasında 10 Temmuz 2026’da imzalanan doğal gaz tedarikine ilişkin mutabakata itiraz etti.

Michael, mektubunda KKTC için “tanınmayan ayrılıkçı oluşum” ifadesini kullanırken imzalanan mutabakatın uluslararası hukuk bakımından geçersiz olduğunu öne sürdü. Projenin GKRY’nin onayı alınmadan yürütüldüğünü savunan Michael, boru hattının “Kıbrıs Cumhuriyeti’nin egemenliğini ihlal edeceğini” iddia etti.

Rum temsilci, BM Genel Sekreteri Guterres’ten Türkiye’ye uluslararası yükümlülüklerine uyması, projeden vazgeçmesi ve boru hattıyla bağlantılı bütün faaliyetleri durdurması yönünde mesaj iletmesini istedi.

Türkiye ile KKTC arasında kalıcı enerji bağlantısı

GKRY, projeyi Türkiye ile KKTC arasında kalıcı bir stratejik altyapı bağlantısı kurulmasına yönelik girişim olarak değerlendirdi. Rum tarafı, Türkiye’nin deniz altından su taşıma projesinin ardından doğal gaz hattını da hayata geçirerek KKTC ile ekonomik ve stratejik bütünleşmeyi güçlendirmeyi amaçladığını savundu.

Türkiye’den KKTC’ye su taşıyan ve “Asrın Projesi” olarak adlandırılan deniz altı boru hattı 2015 yılında hizmete girmişti. Planlanan doğal gaz hattının da KKTC’nin enerji arz güvenliğini sağlamlaştırması, elektrik üretim maliyetlerini düşürmesi ve sıvı yakıta bağımlılığı azaltması hedefleniyor.

Oruç Reis ve araştırma gemileri de mektupta yer aldı

GKRY’nin BM’ye gönderdiği mektupta, Türkiye tarafından 21 Temmuz 2026’da yayımlanan denizcilik duyurusuna da yer verildi. Oruç Reis, Denar Explorer, Denar Pathfinder ve Denar Surveyor gemilerinin boru hattı güzergâhındaki ön araştırmalarda görevlendirilmesi de Rum yönetiminin itirazları arasına girdi.

Mektupta ilk araştırma çalışmalarının Türk karasularında gerçekleştirildiği kabul edildi. Buna karşın Rum tarafı, gemilerin bölgeye gönderilmesinin Türkiye’nin projeyi uygulama konusundaki kararlılığını gösterdiğini ileri sürdü.

GKRY, boru hattının ilerleyen bölümlerinin kendi karasuları, münhasır ekonomik bölgesi ve kıta sahanlığı olarak kabul ettiği alanları etkileyeceğini iddia etti. Rum yönetimi, itirazlarını Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne dayandırırken Türkiye söz konusu sözleşmeye taraf değil.

Hat 101 kilometre uzunluğunda olacak

Türkiye ile KKTC arasında kurulması planlanan doğal gaz iletim hattı yaklaşık 101 kilometre uzunluğunda olacak. Hattın 97 kilometresi deniz altından, 4 kilometresi ise karadan geçecek.

Anamur’dan başlayarak KKTC’deki Teknecik bölgesine ulaşacak projede, her biri 22 inç çapında iki boru hattının kullanılması planlanıyor. Sistem, doğal gazın hem Türkiye’den KKTC’ye hem de KKTC’den Türkiye’ye taşınmasına imkân sağlayacak şekilde çift yönlü tasarlanıyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, projenin imza töreninde hattın gelecekte adadan Türkiye’ye ve buradan Avrupa’ya doğal gaz taşınmasına da hizmet edebileceğini açıklamıştı.

KKTC’nin enerji güvenliği güçlendirilecek

Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti ile KKTC Hükûmeti arasında “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne Doğal Gaz Tedarikine Dair Mutabakat Zaptı” 10 Temmuz’da Lefkoşa’da imzalanmıştı.

Proje kapsamında boru hatlarının yanı sıra doğal gaz alım terminalleri ve yardımcı tesislerin kurulması planlanıyor. KKTC’ye ulaştırılacak doğal gazın ilk aşamada elektrik üretiminde kullanılması öngörülüyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, imza töreninde KKTC’nin enerji ihtiyacının karşılanmasının Türkiye açısından stratejik bir öncelik olduğunu belirtmişti. Bakan Bayraktar ise doğal gaz hattının KKTC’de kesintisiz ve daha düşük maliyetli elektrik üretimine katkı sağlayacağını vurgulamıştı.