TCG Anadolu’da bir ilk: 5G destekli robotik cerrahi

Türkiye, TCG Anadolu’nun denizaşırı görevlerdeki sağlık ve cerrahi imkanlarını geliştirmeye yönelik çalışmalar kapsamında 5G destekli robotik cerrahi sistemini test etti. Doğal organ modeli üzerinde gerçekleştirilen uygulamada, gemideki cerraha Kocaeli Üniversitesindeki uzman hekimler tarafından 5G üzerinden gerçek zamanlı destek sağlandı.

TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında Gölcük Tersanesi Komutanlığı ev sahipliğinde gerçekleştirilen uygulamada, TCG Anadolu’daki ameliyathanede bulunan cerrah, Da Vinci robotik cerrahi sistemini kullanarak doğal organ modeli üzerinde bir operasyon gerçekleştirdi. Kocaeli Üniversitesindeki uzman hekimler ise 5G bağlantısı üzerinden ameliyathaneye canlı olarak bağlandı.

Uzmanlar, robotik sistemden aktarılan görüntü ve sesi gerçek zamanlı takip ederek gemideki cerraha anlık yönlendirmelerde bulundu. Böylece karadaki uzmanlar robotu doğrudan kontrol etmeden, TCG Anadolu’daki cerraha operasyon sırasında canlı destek verdi.

Askeri gemide robotik cerrahi için ilk adım

Çalışmayla Türkiye, Rol-2 seviyesindeki askeri bir gemide 5G üzerinden uzaktan uzman desteğiyle robotik cerrahi uygulamasının gerçekleştirilebilmesine yönelik ilk adımı attı. Proje kapsamında TCG Anadolu’da ilk kez robotik cerrahinin uygulanabileceği bir alan oluşturulurken, sistemin ilk prototip uygulamaları gerçekleştirildi.

Uygulamanın mevcut aşaması tam uzaktan cerrahi yerine “tele-mentoring” yöntemine dayanıyor. Bu yöntemde Kocaeli Üniversitesindeki uzman hekimler robotu doğrudan kullanmıyor; TCG Anadolu’daki cerrahı canlı görüntü ve ses bağlantısı üzerinden yönlendiriyor.

Projenin ilerleyen aşamalarında ise karadaki bir cerrahın gemide bulunan robotik sistemi uzaktan kontrol ederek operasyon gerçekleştirebilmesini sağlayacak tele-cerrahi kabiliyetine ulaşılması hedefleniyor.

Kocaeli Üniversitesinden Prof. Dr. Önder Kara, sonraki aşamada iki cerrahi konsolun karşılıklı kullanılmasıyla tele-mentoring yerine tele-cerrahi yöntemine geçilmesinin planlandığını belirtti. Kara, sistemin önce hayvan modeli, ardından canlı insan üzerinde uygulanmasının hedeflendiğini ve gerçekleştirilen testin yaklaşık 1,5 yıllık projenin ilk adımını oluşturduğunu ifade etti.

Denizaşırı görevlerde cerrahi destek hedefleniyor

Robotik cerrahi çalışmalarının, TCG Anadolu’nun ana vatandan yüzlerce deniz mili uzakta yürüttüğü görevlerde ihtiyaç duyulabilecek ileri cerrahi müdahalelere yönelik yeni bir kabiliyet oluşturması amaçlanıyor. Hedeflenen yapıda, gemideki cerrahın ihtiyaç halinde Türkiye’de bulunan uzman hekimlerden gerçek zamanlı destek alabilmesi, projenin sonraki aşamalarında ise belirli operasyonların uzaktan gerçekleştirilebilmesi öngörülüyor.

Kocaeli Üniversitesi Rektörü Nuh Zafer Cantürk, test sırasında bağlantı gecikmesinin yaklaşık 135 milisaniye seviyesinde ölçüldüğünü açıkladı. Cantürk, projenin tele-konsültasyon ve tele-mentoring aşamalarının ardından deneysel robotik cerrahi ve uzaktan robotik ameliyatlara ilerlemesinin planlandığını kaydetti.

TCG Anadolu Komutanı Deniz Kurmay Albay Nadir Kılınç da doğal organ modeli üzerinde gerçekleştirilen robotik cerrahi uygulamasında Kocaeli Üniversitesinden tele-mentoring bağlantısı kurulduğunu belirtti. Kılınç, çalışmanın ileride ihtiyaç duyulan cerrahi faaliyetlerin TCG Anadolu’da ana vatandan yüzlerce mil uzakta gerçekleştirilebilmesine yönelik çalışmaların temelini oluşturduğunu ifade etti.

TEKNOFEST Mavi Vatan 2026. Fotoğraf: Ömer Furkan Kılıç, Tabya Dijital.

TCG Anadolu’nun sağlık kabiliyeti genişletiliyor

Türk Deniz Kuvvetlerinin en büyük gemisi olan TCG Anadolu, Rol-2 seviyesindeki sağlık altyapısı kapsamında 32 yataklı hasta ünitesi, 8 yataklı yoğun bakım ünitesi, gelişmiş yanık tedavi ünitesi ve iki ameliyathaneye sahip. Gemide ayrıca görüntüleme imkanları, kan bankası, laboratuvar ve diş tedavi ünitesi bulunuyor.

Robotik cerrahi sisteminin bu altyapıyla bütünleştirilmesine yönelik çalışmalar, özellikle uzun süreli ve denizaşırı görevlerde geminin tıbbi müdahale kapasitesinin artırılması açısından önem taşıyor. Projenin hedeflenen aşamalara ulaşması halinde, TCG Anadolu’nun görev bölgesindeki bir personelin ileri uzmanlık gerektiren cerrahi müdahalesinde Türkiye’deki uzman hekimlerden destek alınabilecek.

Turkcell tarafından yapılan açıklamada ise kurulan sistemle TCG Anadolu’nun Akdeniz’e kıyısı bulunan ülkeler arasında robotik cerrahi altyapısına sahip ilk ve tek askeri gemi niteliği kazandığı belirtildi.

5G ile gemi ve üniversite arasında sağlık köprüsü

Uygulamada TCG Anadolu ile Kocaeli Üniversitesi arasındaki bağlantı Turkcell’in 5G altyapısı üzerinden sağlandı. Da Vinci robotik sisteminden alınan yüksek kaliteli görüntü ve ses, 5G Superbox cihazları ve ağ dilimleme teknolojisi kullanılarak üniversitedeki hekimlere aktarıldı.

Ağ dilimleme teknolojisiyle robotik cerrahi uygulaması için genel internet trafiğinden bağımsız bir bağlantı oluşturuldu. Bu sayede operasyon görüntülerinin gerçek zamanlı aktarılması ve karadaki uzmanların gemideki cerraha anlık olarak destek vermesi sağlandı.

Turkcell, benzer bir 5G sağlık uygulamasını daha önce Muş Devlet Hastanesi ile İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi arasında yaklaşık 1500 kilometrelik mesafede gerçekleştirmişti. TCG Anadolu’daki çalışmayla ise teknolojinin kara ile denizde görev yapan askeri bir platform arasındaki robotik cerrahi uygulamasında kullanımı test edildi.