Tayvan yakınlarında Çin askeri uçaklarının sayısı yeniden arttı

Tayvan Savunma Bakanlığı, ada çevresinde Çin’e ait askeri uçak faaliyetlerinde yeniden artış gözlemlendiğini açıkladı. Haftalar süren görece sakinliğin ardından kaydedilen bu hareketlilik, bölgede Çin’in askeri faaliyetlerine ilişkin yeni değerlendirmelere yol açtı.

Bakanlık tarafından Pazar günü yapılan açıklamada, son iki haftada Çin askeri uçuşlarında yaşanan keskin düşüşün ardından yeniden artış görülmesinin hem gözlemciler hem de güvenlik analistleri tarafından yakından takip edildiği belirtildi. Yetkililer, Çin’in bölgedeki askeri hareketliliğinin düzenli olarak izlenmeye devam ettiğini vurguladı.

Çin'e ait 26 uçak ve 7 savaş gemisi tespit edildi

Tayvan Savunma Bakanlığı’nın paylaştığı verilere göre Cumartesi günü ada çevresinde 26 Çin askeri uçağı tespit edildi. Bu uçaklardan 16’sının Tayvan’ın kuzey, orta ve güneybatı yönlerindeki hava savunma tanımlama bölgesine (ADIZ) girdiği bildirildi.

Çin Donanmasına bağlı Fujian uçak gemisi

Açıklamada ayrıca Tayvan çevresindeki sularda yedi Çin savaş gemisinin de faaliyet gösterdiği belirtildi. Tayvan ordusunun bu hareketliliği radar ve erken uyarı sistemleri aracılığıyla yakından takip ettiği, gerektiğinde hava ve deniz unsurlarının devreye sokulduğu ifade edildi.

Önceki haftalarda dikkat çeken düşüş yaşanmıştı

Son dönemde kaydedilen artıştan önce Çin askeri uçuşlarında belirgin bir düşüş yaşanmıştı. Tayvan’ın yayımladığı verilere göre 27 Şubat ile 5 Mart tarihleri arasında Çin askeri uçaklarının orta hattı geçerek Tayvan çevresindeki bölgeye girdiğine dair herhangi bir rapor yayımlanmadı.

6 Mart’ta yalnızca iki uçağın tespit edilmesinin ardından dört gün boyunca bölgede hiçbir Çin askeri uçağı görülmedi. Daha sonra Çarşamba ile Cuma günleri arasında sınırlı sayıda uçuş yeniden kaydedildi. Bu dalgalı tablo, Çin’in askeri faaliyetlerinde geçici bir taktik değişikliğe gidip gitmediği yönünde tartışmalara yol açtı.

Çin’deki siyasi toplantı etkili olmuş olabilir

Analistler, uçuş faaliyetlerindeki düşüşün Çin yasama organının yıllık toplantısıyla aynı döneme denk geldiğine dikkat çekiyor. Geçmiş yıllarda da Çin’de düzenlenen büyük siyasi etkinlikler veya resmi tatiller sırasında askeri uçuş faaliyetlerinde kısa süreli düşüşler yaşandığı biliniyor.

Çin Hava Kuvvetleri'nin en gelişmiş savaş uçaklarından biri J-35

Bununla birlikte uzmanlara göre bu yıl gözlenen düşüş, önceki dönemlere kıyasla daha belirgin bir seviyede gerçekleşti. Bu durum, söz konusu siyasi toplantının tek başına yeterli bir açıklama olmayabileceği ve başka faktörlerin de devrede olabileceği yönünde değerlendirmelere yol açtı.

Trump ziyareti ihtimali de tartışılıyor

Bazı analistler, uçuş faaliyetlerindeki geçici azalmanın bir diğer olası nedeninin Donald Trump’ın Çin’e planlanan ziyareti öncesinde Washington ile ilişkileri yatıştırma isteği olabileceğini öne sürüyor.

Beyaz Saray daha önce Trump’ın 31 Mart ile 2 Nisan tarihleri arasında Çin’i ziyaret etmeyi planladığını açıklamıştı. Ancak Pekin yönetimi bu ziyareti henüz resmi olarak doğrulamadı. Uzmanlara göre Çin’in bu süreçte askeri faaliyetlerin yoğunluğunu geçici olarak azaltması, diplomatik ortamı daha sakin tutma amacı taşıyor olabilir.

Çin ordusunda yeni eğitim modeli ihtimali

Bazı gözlemciler ise uçuş faaliyetlerindeki düşüşün Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun askeri eğitim ve modernizasyon sürecinde yeni bir aşamaya geçmesinden kaynaklanabileceğini değerlendiriyor. Bu görüşe göre Çin ordusu, kuvvetler arası koordinasyonu artırmaya yönelik yeni bir eğitim modeli üzerinde çalışıyor olabilir.

Çin, son yıllardaki modernizasyon ve üretim faaliyetleriyle dikkatleri üzerine çekiyor

Ortak harekât kabiliyetlerini geliştirmeye yönelik bu tür yapısal değişiklikler, belirli dönemlerde uçuş faaliyetlerinin yoğunluğunda geçici dalgalanmalara yol açabiliyor. Analistler, bu nedenle son dönemdeki düşüşün Çin ordusunun eğitim takvimindeki değişimle de bağlantılı olabileceğini belirtiyor.

Tayvan savunma duruşunu değiştirmedi

Tayvan ordusu ise Çin askeri uçuşlarındaki geçici düşüşe rağmen savunma hazırlık seviyesinde herhangi bir değişiklik yapılmadığını daha önce açıklamıştı. Tayvanlı yetkililer, Çin’in bölgedeki askeri faaliyetlerinin uzun vadeli bir güvenlik riski oluşturmaya devam ettiğini vurguluyor.

Tayvan donanması tatbikatlara devam ediyor

Savunma Bakanı Wellington Koo da yaptığı açıklamalarda askeri uçuşların azaldığı dönemlerde bile Çin donanmasının Tayvan çevresindeki sularda aktif şekilde faaliyet göstermeye devam ettiğini belirtmişti.

Çin–Tayvan geriliminin tarihi

Çin ile Tayvan arasındaki siyasi ayrılık, Çin İç Savaşı’nın 1949 yılında Komünist Parti’nin zaferiyle sonuçlanmasının ardından ortaya çıktı. Yenilgiye uğrayan milliyetçi güçler Tayvan’a çekilirken, ada daha sonra sıkıyönetim döneminin ardından çok partili demokratik bir yönetime geçti.

Pekin yönetimi Tayvan’ı kendi toprağı olarak görmeye devam ediyor ve gerekirse güç kullanarak adayı kontrol altına alabileceğini belirtiyor. Bu nedenle Çin, son yıllarda Tayvan çevresinde neredeyse her gün savaş uçakları ve donanma gemileri göndererek askeri baskıyı artırıyor. Bu faaliyetler, Tayvan Boğazı’ndaki gerilimin bölgesel güvenlik açısından önemli bir konu olmaya devam ettiğini gösteriyor.