Tayvan, geciken F-16V teslimatları yüzünden tazminat talep edecek

Tayvan Savunma Bakanlığı, ABD’den satın alınan 66 adet F-16V Block 70 savaş uçağı teslimatının gecikmesi üzerine endişelerini dile getirdi.

Bakanlık, projenin planlandığı şekilde tamamlanmaması hâlinde kalan bütçeyi rezerve edeceğini ve gecikme sürecinde üreticinin elde ettiği haksız kazançları geri talep edeceğini açıkladı.

Savunma Bakan Yardımcısı Korgeneral Chung Shu-ming, 28 Ekim’deki meclis oturumunda yaptığı açıklamada, konunun ABD ziyaretinde gündeme getirildiğini ve Tayvan-ABD program yönetimi toplantısında ele alındığını söyledi.

Söz konusu açıklama, muhalefetteki Kuomintang Partisi milletvekili Hsu Chiao-hsin’in, 2019’da onaylanan 8 milyar dolarlık F-16V tedarik programındaki ilerleme eksikliğini sorgulamasının ardından geldi.

İlk plana göre Tayvan, uçakları 2023’ten itibaren teslim almaya başlayacak ve 2026’ya kadar tüm 66 adet uçağın teslimatı tamamlanacaktı. Ancak Mart 2025 itibarıyla yalnızca bir adet iki koltuklu F-16V (numara 6831) teslim edildi.

Hava Kuvvetleri, bu yılın başlarında 2025 sonuna kadar 10 uçağın teslim edileceğini tahmin etmişti. Ancak yetkililer altı ay sonra bu hedefin “yüksek riskli” olduğunu kabul etti.

Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanı Korgeneral Lee Ching-yen, teslimat takviminin artık belirsiz hale geldiğini belirterek, gecikmelerin tedarik zinciri aksaklıkları, Lockheed Martin’deki iş gücü yetersizliği ve donanım-yazılım entegrasyon testleri nedeniyle yaşandığını açıkladı.

Lee, Savunma Bakanlığı’nın genel program takvimini yeniden değerlendirdiğini ve Tayvan’ın teslim edilmeyen ekipmanlar için erken ödeme yapmaması adına ödeme planını revize ettiğini ifade etti.

Başbakan Cho Jung-tai ise gecikmelerin sürmesi hâlinde hükümetin üreticiye karşı yasal işlem başlatmayı düşündüğünü söyledi. Chung, F-16V anlaşmasının ABD’nin Yabancı Askeri Satış (FMS) sistemi aracılığıyla yapıldığını, bu sistemin doğrudan tazminat taleplerine izin vermediğini belirtti. Bu yalnızca Doğrudan Ticari Satış (DCS) yöntemiyle mümkün olurdu diyen Chung, yine de Tayvan’ın gecikme süreci için resmi iade talebinde bulunacağını vurguladı.

Savunma Bakanlığı daha sonra yaptığı açıklamada, pandemi kaynaklı zorluklara rağmen çoğu savunma tedarik programının planlandığı gibi ilerlediğini, ancak F-16 V Block 70 projesiyle birlikte iki programda daha gecikme yaşandığını doğruladı. Bakanlık, ABD ile yapılan düzenli toplantılar ve saha denetimleriyle tüm silah satışlarını yakından takip ettiklerini bildirdi.

Ayrıca bakanlık, ekipman teslim edilmeden önce yapılan erken ödemeleri önlemek için ödeme prosedürlerinin gözden geçirildiğini ve uçaklar teslim edildiğinde operasyonel hazırlığın sağlanması amacıyla eğitim programlarının hızlandırıldığını açıkladı.

Tayvan, 2019 yılında sipariş ettiği 66 adet F-16V Block 70 savaş uçağını, hava savunma filosunu modernize etmek ve yaşlanan uçaklarını yenilemek amacıyla tedarik ediyor. Uçaklar, Lockheed Martin tarafından ABD’nin Güney Carolina eyaletindeki Greenville tesisinde üretiliyor.