Tayland–Kamboçya sınır çatışmaları beşinci gününde sürüyor

Tayland ile Kamboçya arasındaki uzun süredir çözülmemiş sınır ihtilafı, Aralık 2025 ikinci haftasında yeniden alevlenerek beşinci güne taşındı. Taraflar birbirini uluslararası hukuku ihlal etmekle suçlarken, yüzlerce binlerce sivil çatışma bölgelerinden kaçmak zorunda kaldı.

Kritik günlerin arasında Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul’un ABD Başkanı Donald Trump ile planladığı telefon görüşmesi, küresel diplomatik çabaların odağına yerleşti. Trump, daha önce ateşkes için arabuluculuk yapmış ve bu çabayı sürdürmeye çalıştığını belirtmişti.

Çatışmalar şiddetlendi, suçlamalar artıyor

Çatışmalar, 6 Aralık’ta iki ülke arasındaki tartışmalı sınır hattı üzerinde yeniden yoğunlaşırken, her iki taraf da karşı tarafı provokasyonla suçladı.

Sınır hattı boyunca 817 kilometrelik bir alan boyunca ağır silahlar, topçu birlikleri, hatta hava araçları kullanılarak çatışmalar yaşandı. 2025’in temmuz ayında yaşanan beş günlük çatışmadan bu yana en yoğun mücadele olarak değerlendirildi.

Kamboçya makamları, Tayland’ın saldırılarını özellikle Oddar Meanchey, Preah Vihear ve Banteay Meanchey illerinde yoğunlaştırdığını iddia etti. Preah Vihear gibi kültürel açıdan tarihi öneme sahip alanlara kadar çatışmanın yayıldığı bildirildi.

Tayland ordusu ise Kamboçya güçlerinin ateşkesi ihlal ettiğini, sınır bölgelerine mayın döşediğini ve dolayısıyla buna karşılık vermek zorunda kaldığını savundu. Her iki taraf, birbirini uluslararası hukuk ihlali ile suçladı.

Çatışma bölgesinde insani kriz derinleşiyor

Sınır hattı boyunca yaşanan çatışmalar sonucunda hem Tayland hem de Kamboçya tarafında şu ana kadar yaklaşık 600 bin kişi yerinden edildi. Evlerini terk eden yüzbinler, hem soğuk hava koşulları hem de sınırlı insani yardım kaynaklarıyla baş etmek zorunda kaldı.

Sivil yerleşimlere yönelik topçu ve füze atışları rapor edilirken, okul, ev ve ibadet yerlerinin zarar gördüğü de hem yerel yetkililer hem de bölgedeki uluslararası gözlemciler tarafından dile getirildi.

İnsan hakları örgütleri, şiddetin hızla tırmandığını ve tarafların uzun menzilli silahlar kullandığını belirterek, siviller için ciddi bir tehdit oluşturduğunu vurguluyor. Uzmanlara göre bu durum, sınır boyunca güvenli bölge oluşturmayı ve sivillerin güvenli tahliyesini daha da zorlaştırıyor.

Tarihsel arkaplan, çatışmaların kaynağı durumunda

Tayland ile Kamboçya’nın günümüzdeki çatışmasının kökleri, 1900’lerin başında çizilmiş sömürge dönemi haritalarına dayanıyor.

Her iki ülke de sınırın belirli bölgeleri üzerinde egemenlik iddiasında bulunuyor; özellikle Preah Vihear tapınağı çevresi gibi tarihi alanlar, farklı yorumlara yol açan hatlar nedeniyle stratejik önem taşıyor.

Geçmişte, bu sınır ihtilafı sıklıkla Birleşmiş Milletler ve bölgesel aktörlerin müdahil olduğu ateşkeslerle geçici olarak durdurulmuştu. Bu bağlamda en son Ekim 2025’te Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’da Trump’ın katılımıyla imzalanan ve tarafların destek verdiği ateşkes anlaşması imzalanmıştı.

Öte yandan ASEAN gibi bölgesel örgütler, iki ülke arasında doğrudan diyalog ve barışçıl çözüm arayışlarını sürdürme çağrısında bulundu. Kamboçya tarafı da her zaman diyalog için her an hazır olduklarını ifade etti, ancak bunun için Tayland’ın samimi bir niyet göstermesi gerektiğini belirtti. Ancak son 5 gündür yaşananlar ilerleme kaydedilemediğini gösteriyor.

Tayland ve Kamboçya, pek çok analize göre örtülü olarak ABD ve Çin arasındaki güç dengesinde bölgesel adımlar atarak, askeri güç kullanıp birbirine karşı üstünlük kurmaya çalışıyor.