STM'nin Portekiz için inşa ettiği ikinci lojistik destek gemisi kızağa alındı

STM'nin Portekiz Deniz Kuvvetleri için yürüttüğü Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi Projesi kapsamında ikinci gemi N.R.P. Fernando Pessoa'nın (A5212) blok kızağa koyma töreni gerçekleştirildi. İstanbul'daki ADA Tersanesi'nde 20 Ekim 2026 tarihinde düzenlenen törenle birlikte iki geminin inşası eş zamanlı olarak devam ediyor.

Türkiye'nin bir Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi ülkeye ilk askerî gemi ihracatı olarak duyurulan projede, gemilerin 2027 yılında denize indirilmesi ve 2028 yılı içerisinde Portekiz Deniz Kuvvetlerine teslim edilmesi planlanıyor.

Törene Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nobre de Sousa, Donanma Komutanı Oramiral Kadir Yıldız, Türk ve Portekiz deniz kuvvetlerinden temsilciler ile STM ve ADA Tersanesi yöneticileri katıldı. STM ana yükleniciliğinde yürütülen projede ilk geminin blok inşa ve donatım faaliyetleri sürerken ikinci geminin de kızağa alınmasıyla üretim sürecinde yeni bir aşamaya geçildi.

Portekiz için iki gemi eş zamanlı inşa ediliyor

STM, Portekiz Deniz Kuvvetlerinin açtığı Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi ihalesinin ardından 17 Aralık 2024 tarihinde Lizbon'da sözleşme imzaladı. Projenin tasarım faaliyetlerinin tamamlanmasının ardından ilk gemi N.R.P. Luís de Camões'in inşasına Kasım 2025'te düzenlenen sac kesim töreniyle başlandı.

İlk geminin blok kızağa koyma töreni Ocak 2026'da gerçekleştirilirken ikinci geminin sac kesimi 18 Haziran 2026 tarihinde yapıldı. Son olarak N.R.P. Fernando Pessoa'nın bloklarının kızağa alınmasıyla her iki geminin inşası aynı tersanede eş zamanlı olarak yürütülmeye başlandı.

STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, törende yaptığı konuşmada projenin planlanan takvim doğrultusunda ilerlediğini belirterek şirketin 11 farklı tersanede yürüttüğü 44 deniz platformu projesinden elde ettiği deneyimi uluslararası projelere aktardığını söyledi. Güleryüz, teslimat takvimine ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"İlk geminin blok inşa ve donatım faaliyetleri devam ederken, ikinci geminin de bloklarını kızağa alarak her iki geminin inşasını eş zamanlı olarak aynı tersanede sürdürüyoruz. Gemilerimizi 2027 yılında denize indirecek ve 2028 yılı içinde de Portekiz Deniz Kuvvetleri'ne teslim edeceğiz."

Gemiler 20'ye kadar hafif zırhlı araç taşıyabilecek

Portekiz için inşa edilen denizde ikmal ve lojistik destek gemileri, modüler tasarımları sayesinde farklı operasyonel ihtiyaçlara yönelik görevler üstlenebilecek. Gemiler, denizde yakıt ve kargo transferinin yanı sıra askerî birliklerin ve araçların taşınması, müşterek güç aktarımı ve amfibi harekât faaliyetlerinde kullanılabilecek. 

137 metre uzunluğa ve 11 bin ton deplasmana sahip olacak gemilerin azami sürati 18 knotun üzerinde olacak. Platformlar, 30 gün boyunca kesintisiz denizde kalabilecek şekilde tasarlanıyor.

Her gemi, 100 görev personeline ek olarak 100 kişiyi daha barındırabilecek. Ayrıca 20'ye kadar hafif zırhlı taktik aracın taşınmasına imkân sağlayacak. Bu özellikler, gemilerin denizde lojistik destek görevlerinin yanı sıra personel ve araç nakliyesinde de kullanılmasını mümkün kılacak.

Gemiler, askerî operasyonlar dışında insani yardım, afet müdahalesi, arama kurtarma ve tıbbi destek faaliyetlerinde de görev alabilecek. Entegre muhabere sistemleri sayesinde komuta ve kontrol faaliyetlerine katkı sağlayabilecek şekilde donatılacak.

Hava savunma sistemleri ve İHA hangarı bulunacak

Portekiz Deniz Kuvvetleri için geliştirilen gemiler, başta hava savunma harbi olmak üzere temel harp görevlerine yönelik sensör ve silah sistemleriyle donatılacak.

Platformlarda yakın hava savunma sistemleri, 12,7 mm uzaktan komutalı silah sistemleri ve chaff/dekoy sistemleri bulunacak. Gemilerin elektronik ve sensör altyapısı, farklı tehditlere karşı durumsal farkındalık ve savunma kabiliyetlerini destekleyecek.

Gemilerde helikopter ve insansız hava araçlarının (İHA) kullanımına uygun platformlar da yer alacak. Ayrıca İHA'lar için hangar bulunacak. Bu donanımlar sayesinde platformların denizde ikmal ve lojistik destek görevlerinin yanında hava araçlarıyla yürütülen faaliyetlere de katkı sağlaması hedefleniyor.

Portekiz Deniz Kuvvetleri: Kuvvet çarpanı olacak

Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nobre de Sousa, törende yaptığı konuşmada yeni gemilerin Portekiz Donanmasının operasyonel kabiliyetlerini geliştireceğini belirtti. Gemilerin insani yardım ve afet müdahalesinden askerî harekâtlara kadar geniş bir görev yelpazesinde kullanılacağını ifade eden Nobre de Sousa, şu değerlendirmede bulundu:

"Bir lojistik destek gemisinden çok daha fazlası olacak bu gemi, gerçek anlamda bir kuvvet çarpanı görevi üstlenecektir."

Nobre de Sousa, platformların hizmete girmesiyle Portekiz'in NATO deniz harekâtlarına sağladığı desteğin güçleneceğini ve müttefik ülkelerle birlikte çalışabilirliğin gelişeceğini belirtti. Projenin Türkiye ile Portekiz arasındaki askerî ve stratejik iş birliğinin somut örneklerinden biri olduğunu vurguladı.

İkinci geminin adı Fernando Pessoa olarak değiştirildi

Portekiz Deniz Kuvvetleri, proje kapsamında inşa edilen ikinci geminin adını N.R.P. Fernando Pessoa olarak değiştirdi. Daha önce gemiye Portekiz Kralı Dom Dinis'in adının verilmesi planlanıyordu.

İlk gemi N.R.P. Luís de Camões, Portekiz'in millî şairi Luís de Camões'in adını taşıyor. İkinci gemiye ise 20. yüzyıl Portekiz edebiyatının önemli isimlerinden Fernando Pessoa'nın adı verildi. Portekiz'in edebiyat ve denizcilik mirasını yansıtan isimlerin tercih edildiği proje kapsamında iki geminin de 2028 yılında Portekiz Deniz Kuvvetleri envanterine kazandırılması hedefleniyor.

Gemilerin açıklanan teknik özellikleri