Sırbistan, İsrail ile ortak İHA üretecek

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, başkent Belgrad’da katıldığı bir programda yaptığı açıklamada, İsrail ile savunma alanındaki iş birliğinin yeni bir aşamaya taşındığını duyurdu.

Vučić, iki ülkenin ortak insansız hava aracı (İHA) üretimi üzerinde çalıştığını belirterek, projenin hem teknolojik hem de askeri kapasite açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti.

Ortak İHA üretim projesinin detayları

Açıklamalara göre geliştirilecek insansız hava araçlarının hem personel hedeflerine hem de zırhlı araçlara karşı etkili olacak şekilde tasarlanması planlanıyor. Vučić, projede İsrail’in ileri savunma teknolojilerinin kullanılacağını vurgularken, İsrail’in bu alandaki birikiminin belirleyici rol oynadığını söyledi.

Sırbistan envanterindeki Hermes 900 İHA

Ortaklık modelinin eşit paylaşıma dayandığı, üretim ve geliştirme sürecinde Sırbistan ve İsrail’in yüzde 50–50 oranında katkı sağlayacağı ifade edildi. Bu modelin yalnızca üretim değil, aynı zamanda teknoloji transferi ve yerli mühendislik kapasitesinin geliştirilmesini de kapsadığı aktarıldı.

İsrailli haber kaynaklarına göre tesis Belgrad'ın yaklaşık 30 km batısında, Şimanovski sanayi bölgesinde yer alacak. Elbit %51, Sırbistan ise %49 hisseye sahip olacak.

Sırbistan, halihazırda İsrail menşeili Hermes 900 İHA'larını kullanıyor.

Teknoloji transferi ve yerli kapasite vurgusu

Vučić, söz konusu iş birliğinin Sırbistan açısından en önemli kazanımlarından birinin bilgi ve teknoloji transferi olduğunu belirtti. Bu süreçle birlikte Sırp mühendis ve teknisyenlerin ileri düzey İHA teknolojileri konusunda eğitim alacağı ve uzun vadede ülkenin kendi insansız sistemlerini geliştirebilir hale gelmesinin hedeflendiği ifade edildi.

Cumhurbaşkanı, İsrail teknolojisinin bu alandaki liderliği nedeniyle tercih edildiğini belirterek, ortak üretimin aynı zamanda Sırbistan’ın savunma sanayisinde bağımsızlık kapasitesini artıracağını dile getirdi.

Sırp Silahlı Kuvvetleri 98. Havacılık Tugayı'nın 353. Keşif Filosu'na ait Pegasus İHA

2024'ten bu yana Sırbistan'ın İsrail'e silah ihracatı, birçok Avrupa ülkesinin getirdiği kısıtlamalara rağmen 42 kat artarak 2025'te 114 milyon avroya ulaştı. Teslimatların büyük çoğunluğunu SDPR (Sırbistan Savunma ve Koruma Dairesi) gerçekleştiriyor.

Zorunlu askerlik yeniden başlıyor

Vučić ayrıca ülkede zorunlu askerlik uygulamasının yeniden hayata geçirileceğini açıkladı. Buna göre uygulamanın gelecek yıl başlaması ve askerlik süresinin 75 gün olarak belirlenmesi planlanıyor.

Yetkililer, bu adımın hem savunma kapasitesini güçlendirme hem de olası güvenlik risklerine karşı insan kaynağı hazırlığı oluşturma amacı taşıdığını belirtiyor.

Elbit Systems anlaşmasının etkisi

Sırbistan’ın İsrail ile savunma alanındaki iş birliği yeni değil. Ülke, geçtiğimiz yıl İsrail merkezli Elbit Systems ile yaklaşık 335 milyon dolarlık bir anlaşma imzalayarak PULS (Precise and Universal Launching System) roket sistemlerini envantere almıştı. 

PULS

Yapılan anlaşma, Sırbistan’ın uzun menzilli hassas vuruş kabiliyetini ve hava destek unsurlarını güçlendiren önemli bir adım olarak değerlendirilmişti.

Sırbistan’ın İsrail ile ortak İHA üretim projesi, Balkanlar’daki askeri denge açısından da dikkatle izleniyor. İleri teknolojiye dayalı bu iş birliğinin, Sırbistan’ın keşif, gözetleme ve taarruz kabiliyetlerini artırarak bölgesel savunma kapasitesine doğrudan etki edebileceği değerlendiriliyor. Öte yandan, teknoloji transferine dayalı bu modelin Sırbistan’ın savunma sanayisinde uzun vadeli bir dönüşüm sürecini hızlandırabileceği belirtiliyor.