Rusya, Su-75 Checkmate hayalet savaş uçağının ilk uçuşunu 2026’da hedefliyor
Rusya’nın Su-75 Checkmate hafif hayalet savaş uçağının 2026 yılı içinde ilk uçuşunu gerçekleştirmesi planlanıyor.
Rusya, Su-75 Checkmate hafif hayalet savaş uçağının ilk uçuşunu 2026 yılı içinde gerçekleştirmeyi hedefliyor. Izvestiya gazetesinin 12 Ocak 2026 tarihli haberine göre, ilk uçuş için net bir takvim açıklanmış olmasa da, hedeflenen bu tarih doğrulanırsa Su-75 programı için önemli bir dönüm noktası olacak.
Söz konusu gelişme, uçağın 2021 yılında yalnızca tam ölçekli bir maket olarak kamuoyuna tanıtılmasından sonra ilk kez gerçek bir uçuş aşamasına geçilip geçilemeyeceğini gösterecek. Aynı zamanda Rusya’nın ağır yaptırımlar ve sanayi üzerindeki baskılara rağmen yeni bir hafif muharip uçağı hizmete sokup sokamayacağının da somut bir göstergesi olacak.
Su-75 Checkmate, Ağustos 2021’de MAKS Havacılık Fuarı’nda tam ölçekli bir maket olarak resmen tanıtılmıştı. Uçak, daha ağır ve çift motorlu Su-57’yi tamamlayıcı nitelikte, “Hafif Taktik Uçak” konseptiyle sunulmuş ve Rus Hava-Uzay Kuvvetleri envanterindeki yaşlanan MiG-29 filosunun yerini alması hedeflenmişti. Programın başından itibaren Su-75, öncelikli olarak ihracata yönelik bir platform olarak konumlandırıldı.
Düşük radar izi, modern aviyonik sistemler ve görece düşük maliyetle, geçmişte MiG-21 ve MiG-23 gibi Sovyet uçaklarının dünya genelinde üstlendiği rolü yeniden üstlenmesi amaçlandı. Ancak bu tanıtımdan sonra uçak, gözle görülür bir uçuş aşamasına geçmedi ve uzun süre konsept geliştirme ve tasarım iyileştirmeleriyle sınırlı kaldı. Bu nedenle planlanan ilk uçuş, programın maket aşamasından gerçek prototip aşamasına geçişini temsil edecek ilk büyük adım olarak görülüyor.
Su-75’in geliştirme süreci, zaman çizelgelerindeki değişiklikler, finansman kısıtları ve jeopolitik baskılar nedeniyle uzun ve düzensiz bir seyir izledi. Ayrıca bu uçak, Rus Hava Kuvvetleri için son birkaç on yılda geliştirilen ilk hafif, tek motorlu taktik savaş uçağı olma özelliğini taşıyor. Bu durum, altyapıdan sistem entegrasyonuna kadar pek çok unsurun neredeyse sıfırdan ele alınmasını gerektirdi. İlk resmi açıklamalarda 2023’te ilk uçuş hedeflenirken, bu tarih sırasıyla 2024, 2025 ve ardından 2026’nın başlarına ertelendi.
Rostec ve Sukhoi yetkilileri, prototip üretim faaliyetlerinin Su-35S ve Su-57 uçaklarının da üretildiği Komsomolsk-na-Amure Uçak Fabrikası’nda sürdüğünü açıkladı. Ancak program, uluslararası yaptırımlar nedeniyle elektronik bileşenler, makine tezgâhları ve finansman erişimindeki kısıtlamalarla karşı karşıya kaldı. Aynı dönemde Rus Hava-Uzay Kuvvetlerinin acil ihtiyaçları doğrultusunda mevcut Su-34, Su-35S ve Su-57 üretimine öncelik verilmesi, Su-75’e ayrılan kaynakları sınırladı. Ocak 2026 itibarıyla Su-75 Checkmate hâlâ uçuş öncesi geliştirme aşamasında bulunuyor ve kamuoyuna açıklanmış herhangi bir kesin yerli ya da ihracat siparişi bulunmuyor.
Tasarım açısından Su-75, ön radar kesitini azaltmayı hedefleyen ancak üretim ve bakım kolaylığını da gözeten bir yapı sunuyor. Uçakta, ön gövdenin altında yer alan ve karmaşık hava kanallarına ihtiyaç duymayan ve yönlendirici özelliği olmayan süpersonik hava alığı kullanılıyor. Bu çözüm, ağırlığı azaltırken bakım gereksinimlerini de düşürmeyi amaçlıyor. Geleneksel yatay ve dikey stabilizatörler yerine V-kuyruk konfigürasyonu tercih ediliyor; bu yapı, sayısal uçuş kontrol sistemleri tarafından yönetilen irtifa dümenleri aracılığıyla hem yunuslama hem de sapma kontrolünü sağlıyor.
Düşük görünürlük gereksinimleri için gövde içine entegre silah istasyonları bulunuyor ve dış yükler, yalnızca gizlilik gereksiniminin olmadığı görevlerde kullanılması planlanan harici askılara taşınıyor. Gövde formu, radar kesit alanını düşürmeye yönelik açılı yüzeyler ve kenar hizalamaları içeriyor. 2021 sonrasında yayımlanan patent ve konsept çizimlerde kanat kökleri, çıkıntı yapıları ve taşıyıcı yüzeylerde yapılan değişiklikler, aerodinamik ve görünürlük optimizasyonunun devam ettiğini gösteriyor.
Su-75’in tek koltuklu, çok rollü bir uçak olarak hem hava-hava hem de hava-yer görevlerini yerine getirmesi planlanıyor. Uçağın, Su-57’nin daha ileri varyantlarıyla ilişkilendirilen Saturn AL-51F-1 türevli bir turbofan motorla donatılması öngörülüyor. Bu motorun, önceki Rus motorlarına kıyasla daha yüksek itki-ağırlık oranı sunması bekleniyor. Açıklanan verilere göre uçağın azami kalkış ağırlığı yaklaşık 26 ton, toplam faydalı yük kapasitesi ise iç ve dış istasyonlar dahil olmak üzere 7.400 kg civarında olacak. İç silah bölmelerinde birkaç hava-hava füzesinin taşınması planlanırken, görünürlük kısıtı olmadığı görevlerde harici istasyonların da kullanılabileceği belirtiliyor. Azami hızın Mach 1,8 ile Mach 2,0 aralığında olacağı ifade ediliyor.
Boyutlar açısından Su-75’in yaklaşık 17,7 metre uzunluğa, 11,8 metre kanat açıklığına ve yaklaşık 16.500 metre servis tavanına sahip olması öngörülüyor. Ferry menzilinin yaklaşık 3.000 km olacağı, ancak muharebe yarıçapının görev profili ve yük durumuna bağlı olarak daha düşük kalacağı belirtiliyor. Aviyonik mimaride açık sistem yaklaşımı benimsenmesi, maliyet odaklı bir AESA radarın kullanılması ve Su-57 ile sensör ortaklığının sağlanması hedefleniyor. Kokpitin, büyük çok fonksiyonlu ekranlar ve geniş açılı bir baş üstü gösterge (HUD) içermesi bekleniyor. Ancak tüm bu performans ve teknik verilerin, uçuş testleri yapılana kadar teorik ve geçici nitelikte olduğu vurgulanıyor.
Su-75 programı, Rus savaş uçağı sanayisinin 2020 sonrasında karşı karşıya kaldığı endüstriyel ve stratejik kısıtlamalar çerçevesinde değerlendiriliyor. Program, Su-34 ve Su-35S üretiminin devam ettiği ve Su-57 teslimatlarının yavaş ilerlediği bir dönemde geliştiriliyor. Haliyle ülkenin yeni projelere ayrılan kaynaklarını sınırlarken, Su-75’in bileşen ortaklığı, basitleştirilmiş üretim süreçleri ve ihracat odaklı finansman modeliyle ilerlemesine neden oldu. Resmi açıklamalarda uçağın geleceğinin büyük ölçüde yabancı müşterilerin ilgisine bağlı olduğu sıkça dile getiriliyor. Bu da seri üretim takvimi ve adetlerinin, dış siparişlere göre şekilleneceğini gösteriyor. Bu bağlam, uçağın neden hâlâ prototipten uçuş testlerine geçemediğini kısmen açıklıyor.
Karşılaştırmalı olarak bakıldığında Su-75, Rusya’nın ağır, çift motorlu savaş uçakları ile Batılı tek motorlu platformlar arasında bir konumda yer almayı hedefliyor. Rus envanterinde Su-57’nin altında, maliyet ve görev kapsamı açısından ise yaşlanan MiG-29’ların yerine konumlandırılması planlanıyor. ABD yapımı uçaklarla kıyaslandığında Su-75, modernize edilmiş F-16 gibi dördüncü nesil uçaklar ile F-22 ve F-35 gibi beşinci nesil platformlar arasında bir yerde konumlanıyor. İç silah istasyonları ve azaltılmış radar izi gibi özellikleri tek motorlu bir yapı ve daha düşük birim maliyetle sunmayı amaçlıyor. Ancak F-35’in sahip olduğu geniş üretim hacmi, çok uluslu lojistik ağı ve operasyonel tecrübe ile kıyaslandığında Su-75 henüz doğrulanmamış bir proje olarak öne çıkıyor. Bu nedenle uçak, hayata geçirilmesi durumunda ağır platformların yerini almak yerine onları tamamlayıcı, daha hafif ve esnek bir çok rollü unsur olarak görev yapacak.
ReklamYükleniyor...
