Rusya, İran için 16 Su-35 savaş uçağının üretimine başladı

28 Kasım 2025'te yayımlanan sızdırılmış Rus askeri sanayi yazışmaları, İran için 16 adet Su-35 savaş uçağının üretiminin Rusya’da başladığını ortaya koydu. Belgelerde, teslimatların 2025 ile 2027 arasında yapılacağı, üretimin ise 2024’te başladığı ifade ediliyor. “K10” kod adıyla anılan ihracat müşterisinin İran olduğu açıkça belirtilirken, ön ödemelerin de üç ayrı tarihte yapıldığı kaydedildi.

Üretim süreci ve donanım bileşenleri

Sözleşme numarası R/1936411141768 olarak geçen tedarik kapsamında, uçakların montajı Yuri Gagarin Komsomolsk-on-Amur Havacılık Fabrikası’nda gerçekleştiriliyor. Fırlatma koltukları, sensörler ve uçuş güvenliğiyle ilgili sistemler gibi çeşitli parçalar, farklı Rus savunma sanayi firmaları tarafından tedarik ediliyor.

Tüm ekipmanlar, ihracat standartlarına uygun olarak İngilizce etiketli, farklı iklim koşullarına dayanıklı ve uluslararası ölçü birimlerine göre üretiliyor. Ürün kalitesi ve teslimatların kabulü, Rusya Savunma Bakanlığı’na bağlı belirli askeri denetim birimleri tarafından kontrol ediliyor.

Teslimat planı ve önceki girişimler

İran, 2007 ve 2015 yıllarında Su-30 serisi savaş uçaklarını temin etmeyi denemiş ancak bu girişimler yaptırımlar nedeniyle başarısız olmuştu. Ülke hâlihazırda F-14A, F-4E, MiG-29, Su-24MK gibi uçakları modernize ederek kullanıyor.

İlk iki Su-35SE, 18 Kasım 2024'te Rusya’da teslim alınarak An-124-100 uçağıyla Tahran’a, ardından da Hamadan’daki 3. Taktik Hava Üssü’ne taşındı. İran’ın hedefi, 2025 sonuna kadar 25 adet Su-35’i aktif göreve almak ve 2020’lerin sonuna kadar toplam 50 uçağı filoya dahil etmek.

Yerli üretim planları

İran, 48 ila 72 adet Su-35 ve belirsiz sayıda Su-30’u yerli imkanlarla üretme lisansı aldı. Ancak bu sürecin başarısı, ülkenin üretim kapasitesine bağlı. Su-35’lerin İran envanterine katılmasıyla, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı gibi stratejik bölgelerde hava savunması güçlenecek.

Rusya, 2022 sonuna kadar 100’den fazla Su-35S uçağını envantere kattı. Çin, 24 adet Su-35 ile ilk ihracat müşterisi oldu. Cezayir ve Sudan gibi ülkelerle yürütülen görüşmeler, Rusya’nın bölgedeki askeri nüfuzunu artırmayı sürdürüyor.