Rusya, ABD takibindeki Marinera tankerini denizaltı ve savaş gemisiyle korumaya aldı

Rusya, yaptırımlara tabi tutulan Marinera tankerine refakat etmek üzere bir denizaltı ve ek deniz unsurları konuşlandırdı. ABD Sahil Güvenlik birimlerinin Aralık 2025’ten bu yana takip ettiği tanker, Venezuela açıklarında petrol yüklemeyi başaramamış ve ABD tarafından ele geçirilen üçüncü tanker olmaktan kaçınmak amacıyla yön değiştirmişti. Geminin boş olduğu değerlendirilse de, Moskova bu olayda diplomatik protesto sınırını aşarak, hedef alınan tankere Kuzey Atlantik geçişi boyunca askeri koruma sağlamaya başladı.

Gölge filoya askeri koruma örnekleri artıyor

Marinera vakasının ötesinde, Rusya daha önce de gölge filosuna ait gemilere yönelik müdahaleleri caydırmak veya engellemek amacıyla askeri unsurlarını devreye sokmuştu. Mayıs 2025’te, Finlandiya’nın NATO’ya katılımının ardından bölgedeki denetimlerin artması üzerine, Rus donanmasına ait unsurlar Baltık Denizi’ndeki dar geçişlerden geçen tankerleri korudu. Aynı dönemde, Estonya’nın yaptırımlardan kaçındığı şüphesiyle bir tankeri durdurma girişimi, Rus askeri varlığının bölgede belirmesiyle sonuçlanmış, tanker Rus sularına doğru ilerlemeye devam etmişti. Haziran 2025’te ise bir Rus donanma korveti, yaptırımlı iki tankere İngiliz Kanalı boyunca eşlik etti. Bu, Rusya'nın gölge filosuna ait gemilere doğrudan savaş gemisi refakati sağladığı ilk açık örnek olarak kayda geçti.

Marinera’nın dönüşümü ve Rusya’nın müdahalesi

Marinera tankeri, Venezuela yakınlarında yaklaşık iki hafta boyunca faaliyet göstermiş ancak ABD’nin bölgedeki ablukası nedeniyle petrol yükleyememişti. Aralık 2025’te ABD güçlerinin gemiyi ele geçirme girişimi, mürettebatın direnişiyle başarısız olmuş, bunun ardından Bella 1 adıyla bilinen tanker Atlantik'e yönelmişti. Takip sürecinde, gemi aniden Marinera adını alarak Rus bayrağı çekmiş, kaydını Rusya’ya geçirmişti.

Moskova, gemiyi inceleme yapmaksızın siciline almış ve bayrak devleti olarak yetki iddia etmişti. Bu gelişmeler üzerine ABD’ye takibi durdurma çağrısında bulunmuş, olayı sivil bir gemiye orantısız müdahale olarak nitelendirmişti.

Rus denizaltısı ve yüzey unsurlarıyla gözdağı

Marinera, izlenmeye devam edilse de, yaklaşık 300 mil güneyinde bulunduğu İzlanda’dan Kuzey Denizi’ne ve muhtemelen Rus limanlarına doğru ilerlerken Rus savaş gemileri ve denizaltı tarafından korundu. Rus devlet medyası, geminin güvertesinden ABD Sahil Güvenlik kesicisinin yakın takip görüntülerini paylaştı. Aynı anda Rus yetkililer, geminin Murmansk’a gitmekte olduğunu ve sivil statüsünü koruduğunu iddia etti.

ABD’nin yaptırımlı gemilere yönelik deniz operasyonları

Marinera vakası, ABD’nin yaptırımlı petrol taşıyan tanker filosuna yönelik küresel baskısının bir parçası olarak öne çıkıyor. Daha önce Skipper ve Centuries isimli iki büyük ham petrol tankeri ABD tarafından alıkonmuş, yetkililer benzer operasyonların sürebileceğini belirtmişti. Bu filonun 1000’den fazla tankerden oluştuğu, sahiplik yapılarının belirsiz, batılı sigortadan yoksun ve ortalama yaşlarının yüksek olduğu aktarılmıştı. Bu gemilerin sıkça izleyici sistemlerini kapatarak gizli seyrüsefer yaptığı ve açık denizlerde yük aktarımları gerçekleştirdiği ifade edilmişti. Bu riskli faaliyetleri izlemek üzere ABD donanmasına ait P-8A Poseidon ve İrlanda Hava Kuvvetleri’ne ait Airbus C295 tipi deniz gözetleme uçakları, Marinera’nın seyrini yakından takip etti.

Hukuki boyut: Devletsiz statüden bayrak devletine geçiş

ABD, takip sürecinin başında Bella 1’i devletsiz ve sahte bayrak taşıyan bir gemi olarak nitelendirmiş, geminin İran bağlantılı yaptırımlı petrol taşıdığı gerekçesiyle mahkeme kararıyla alıkonulması gerektiğini savunmuştu. Ancak geminin Rusya’ya kaydettirilmesiyle uluslararası deniz hukuku çerçevesinde bayrak devleti koruması talep edilmiş, bu da zorla el koyma ihtimalini hukuki olarak daha karmaşık hale getirmişti.