Romanya’nın SHORAD-VSHORAD ihalesini İsrailli Rafael kazandı

Romanya, hava savunma kapasitesini artırmak amacıyla yürüttüğü SHORAD-VSHORAD (Kısa ve Çok Kısa Menzilli Hava Savunma) tedarik programında İsrailli savunma şirketi Rafael Advanced Defense Systems’i tercih etti. Yaklaşık 1,9 milyar euro (KDV hariç) değerindeki bu stratejik anlaşma, Romanya’nın şimdiye kadarki en büyük hava savunma alımı olma özelliği taşıyor.

Romanya Savunma Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, ihalenin rekabetçi bir değerlendirme süreci sonucunda tamamlandığı ve CN Romtehnica S.A. aracılığıyla yürütülen sürecin, taraflara bildirimin ardından herhangi bir itirazla karşılaşmadan sonuçlandığı belirtildi. Aşamanın tamamlanmasının ardından önümüzdeki haftalarda çerçeve anlaşmanın imzalanması bekleniyor.

Rafael’in SPYDER sistemi öne çıkıyor

Romanya Savunma Bakanlığı, seçilen sistemin teknik detaylarını açıklamasa da Rafael’in portföyü göz önüne alındığında, tercihin SPYDER (Surface-to-air Python and Derby) hava savunma sistemi olduğu değerlendiriliyor. SPYDER sistemi, uçak, İHA, helikopter ve kısa menzilli balistik füzeler gibi çeşitli tehditlere karşı koruma sağlayabiliyor. Python-5 ve Derby füzeleriyle donatılan bu mobil sistem, radar, elektro-optik sensör, komuta-kontrol birimi ve fırlatma rampalarını tek bir platformda entegre ediyor.

SPYDER, hâlihazırda Çekya ve Fas gibi ülkelerde aktif olarak kullanılıyor. Bu sistemin kısa ve orta menzilli hibrit önleme kabiliyeti, Romanya'nın hava savunma mimarisindeki boşlukları doldurmayı hedefliyor. Ayrıca mevcut Patriot bataryaları ve gelecekteki uzun menzilli sistemlerle birlikte çok katmanlı bir savunma ağı oluşturulması planlanıyor.

MANPAD programı ile tamamlayıcı yapı kuruluyor

SHORAD-VSHORAD programı, Romanya’nın yürüttüğü diğer hava savunma alımlarıyla entegre biçimde ilerliyor. 2022 yılında onaylanan MANPAD (Taşınabilir Hava Savunma Sistemleri) programının da bu mimarinin önemli bir parçası olması bekleniyor. Yaklaşık 700 milyon euro değerindeki bu program, Avrupa Birliği’nin EDIRPA (Avrupa Savunma Sanayisinin Ortak Alım Yoluyla Güçlendirilmesi) ve SAFE (Avrupa Güvenliği için Eylem) gibi mekanizmalar üzerinden kısmi hibe desteği alabilecek.

Romanya, Fransa ile birlikte Mistral 3 sistemlerinin ortak alımı için Avrupa düzeyinde yürütülen girişimlere de dahil olmuş durumda. Bu programlar, Avrupa’nın ortak savunma altyapısını güçlendirmeyi ve NATO standartlarında birlikte çalışabilirlik sağlamayı amaçlıyor.

NATO’nun doğu kanadını güçlendirme girişimleri devam ediyor

Bu yeni alım, sadece Romanya’nın değil, NATO’nun doğu kanadının hava savunma kapasitesini artırmayı hedefliyor. Alçak ve orta irtifa tehditlerine karşı caydırıcılık sağlayacak sistemin, seyir füzeleri, insansız hava araçları, döner ve sabit kanatlı hava araçları gibi hedeflere karşı etkili olması planlanıyor.

İsrail merkezli Rafael’in bu anlaşma ile Avrupa pazarındaki konumunu güçlendirdiği ve geleneksel ABD-AB savunma tedarik zincirlerinin ötesinde bir çeşitlilik sağladığı değerlendiriliyor. Teslimatların aşamalı olarak gerçekleşeceği ve uzun vadeli bakım-destek hizmetlerinin de kapsamda olduğu bildirildi.

Romanya’nın bu hamlesi, bölgesel güvenlik endişelerinin arttığı bir dönemde hava sahasını daha güçlü ve esnek bir yapıya kavuşturma amacı taşıyor. Aynı zamanda Avrupa’daki savunma sanayisinin güçlendirilmesine yönelik stratejik adımların da önemli bir parçası olarak öne çıkıyor.