Raytheon, Coyote LE SR İHA'sını ilk kez helikopterden fırlattı

ABD merkezli savunma şirketi Raytheon (RTX), Coyote LE SR (Low-Expandable Short Range) insansız hava aracını ilk kez bir helikopterden başarıyla fırlattı. Test, 26 Mart 2025 tarihinde ABD Ordusu'na ait Nine Mile Eğitim Merkezi'nde gerçekleştirildi.

'Low-Expandable', bu İHA'nın düşük maliyetli ve gerektiğinde harcanabilir ya da tekrar kullanılabilir bir yapıda olduğunu ifade ederken, 'Short Range' terimi ise sistemin kısa menzilli operasyonlar için tasarlandığını belirtmektedir. Bu sınıflandırma, Coyote LE SR'nin özellikle hızlı ve etkili görevler üstlenebilmesine olanak tanır.

Bu testle birlikte Coyote İHA ailesinin döner kanatlı platformlara entegrasyonu resmen başlamış oldu. Halihazırda farklı kara, hava ve deniz platformlarından fırlatılabilen sistem, artık helikopter gibi döner kanatlı taşıyıcılardan da etkin şekilde kullanılabilecek.

Döner kanatlı platformlardan fırlatılabilen insansız hava araçları (İHA) konusunda, özellikle helikopterlerden İHA fırlatılması, dünya genelinde sınırlı sayıda bulunuyor. Örnek olarak ABD Donanması'nın MQ-8 Fire Scout sistemi, helikopterlerden fırlatılabilen bir İHA olarak geliştirilmiştir. Döner kanatlı platformlardan İHA fırlatılması, sabit kanatlı uçaklara kıyasla daha düşük irtifalarda ve daha durağan hızlarda görev yapılmasını sağlıyor. Bu da özellikle yoğun tehdit ortamlarında, anlık istihbarat ihtiyacının yüksek olduğu bölgelerde İHA'nın hedefe daha yakın noktalardan fırlatılarak hızlı reaksiyon göstermesini mümkün kılıyor. Ayrıca helikopterlerin manevra kabiliyeti sayesinde, farklı coğrafi koşullarda İHA konuşlandırmak daha kolay, daha esnek hale gelir.

İş birliğine dayalı otonomiyle gelişmiş görev kabiliyeti

Raytheon’un geliştirdiği Coyote LE SR, “launched effects” sınıfında yer alan, keşif, gözetleme, hedef tespiti, elektronik harp, hassas vuruş ve taktik iletişim gibi görevlerde kullanılmak üzere tasarlanmış küçük boyutlu bir İHA’dır.

Coyote LE SR'nin öne çıkan yeteneklerinden biri, iş birliğine dayalı otonomi özelliğidir. Bu teknoloji, İHA'nın çevresinde bulunan kara, hava veya deniz unsurlarıyla gerçek zamanlı veri paylaşımı yapmasını sağlar. Örneğin, bir kara aracı üzerindeki radar sistemi tarafından tespit edilen hedef bilgisi, Coyote LE SR'ye anlık olarak aktarılabilir. Bu sayede İHA, çevresel tehditleri daha hızlı analiz edebilir, uçuş rotasını yeniden belirleyebilir ve görevi sırasında farklı hedeflere yönelebilir. İş birliğine dayalı otonomi, İHA'nın sadece komuta merkezinden değil, aynı zamanda sahadaki dinamik unsurlardan gelen bilgilere göre de karar verebilmesini mümkün kılar.

Önceki varyantlar sahada kendini kanıtladı

Coyote ailesinin önceki sürümlerinin, daha önce yapılan muharebe operasyonlarında yüzlerce düşman İHA’sını etkisiz hale getirerek özellikle karşı-İHA görevlerinde yüksek performans sergilediği biliniyor. Yeni geliştirilen LE SR modeli ise keşif ve hedefleme gibi fonksiyonlarla bu kabiliyetleri ileriye taşımayı hedefliyor.

Testin başarıyla tamamlanmasının ardından Raytheon yetkilileri, 2025 yılı içinde ek testlerin devam edeceğini ve sistemin operasyonel yeteneklerinin daha da geliştirilmesinin planlandığını açıkladı.