MKE ve MİRAS'tan BMP-1 modernizasyonu

MKE'nin Azerbaycan'daki iştiraki Makine Kimya Azerbaijan (MKA) ile Azerbaycanlı savunma sanayi şirketi MİRAS arasında, Azerbaycan ordusunun envanterindeki BMP-1 zırhlı muharebe araçlarının modernizasyonuna yönelik mutabakat zaptı imzalandı. Proje kapsamında modernize edilen ve BMP-1TA (TURAN) adı verilen ilk araç, Bakü'de düzenlenen ADEX 2026'da MKE standında ilk kez kamuoyuna sergilendi.

Modernizasyonla BMP-1'in ateş gücü, hedef tespit ve takip, gece görüş, stabilizasyon ve atış kontrol kabiliyetleri kapsamlı şekilde yenileniyor. Mevcut 73 mm ana silahın yerini çift mühimmat beslemeli 30 mm 2A42 otomatik top alırken TURAN'a hareketli hedeflerin otomatik takibi ve balistik hesaplama gibi yeni kabiliyetler kazandırılıyor.

MKE tarafından 2025 yılında bölgesel iş birliği imkanlarını geliştirmek ve ticari faaliyetlerini yerinde yürütmek amacıyla kurulan Makine Kimya Azerbaijan ile MİRAS arasındaki mutabakat, SAHA 2026'da taraflar arasında imzalanan anlaşmanın devamı niteliğini taşıyor.

Anlaşma, Azerbaycan ordusundaki BMP-1'lerin modernizasyonunun yanı sıra ortak savunma sanayi projelerinin Azerbaycan'da yürütülmesini kapsıyor. Silah, mühimmat ve araçlara entegre edilen sistemlerin yanı sıra bakım ve yenileme çalışmalarına yönelik yeni projelerin de değerlendirilmesi hedefleniyor.

73 mm silahın yerini 30 mm 2A42 alıyor

BMP-1T (TURAN) modernizasyonunun en önemli değişikliklerinden birini yeni silah ve kule sistemi oluşturuyor. BMP-1'in mevcut 73 mm 2A28 Grom ana silahı çıkarılarak yerine 30 mm 2A42 otomatik top entegre ediliyor. Araçtaki 7,62x54 mm PKT makineli tüfek ise eş eksenli silah olarak korunuyor.

Fotoğraf: Ömer Furkan Kılıç. ADEX 2026

2A42'nin çift beslemeli mühimmat sistemi, iki farklı mühimmat türünün hazır tutulmasına ve ihtiyaç duyulan mühimmatın hızlı şekilde seçilmesine imkan sağlıyor. Sistem tek atış, kontrollü seri atış ve tam otomatik atış modlarında kullanılabiliyor. Modernizasyonla silahın yükseliş açısı da önemli ölçüde genişletiliyor. Standart BMP-1'de -4 ile +15 derece arasında olan değer, TURAN'da -5 ile +70 dereceye çıkarılıyor.

Yeni kule aynı zamanda 360 derece kesintisiz dönüş gerçekleştirebiliyor. Bu değişikliklerle aracın özellikle yüksek açılardaki ve farklı yönlerden yaklaşan hedeflere karşı angajman esnekliğinin artırılması amaçlanıyor.

Termal görüntüleme ve otomatik hedef takibi

BMP-1T TURAN'ın hedef tespit ve atış kontrol altyapısı da modernizasyonun önemli unsurları arasında bulunuyor. Standart BMP-1'in sınırlı gece görüş kabiliyetinin yerine geliştirilmiş gece görüş ve termal görüntüleme sistemleri kullanılıyor. Sis ve düşük görüş şartlarındaki kabiliyet de elektro-optik ve termal görüntüleme sistemleriyle geliştiriliyor.

Fotoğraf: Ömer Furkan Kılıç. ADEX 2026

Hedef menzilinin büyük ölçüde manuel olarak tahmin edildiği mevcut sistemin yerine otomatik menzil hesaplama kabiliyeti kazandırılıyor. Hareketli hedeflere yönelik olarak ise otomatik takip ve balistik hesaplama sistemi kullanılıyor. Geliştirilmiş stabilizasyon sistemiyle aracın hedef angajman kabiliyetinin artırılması amaçlanıyor. TURAN'da hedef tanıma sürecinde mürettebata destek sağlayan otomatik hedef tanıma yardımcısı da bulunuyor.

Hava hedefleri ve dronlara karşı yeni kabiliyet

Modernizasyon programı BMP-1'in hava hedeflerine karşı kabiliyetinin de geliştirilmesini öngörüyor. Standart BMP-1'in hava hedeflerine karşı oldukça sınırlı olan imkanları TURAN'da geliştirilmiş angajman kabiliyetiyle destekleniyor. Küçük insansız hava araçlarına karşı ise parça tesirli anti-dron mühimmat kullanılması öngörülüyor.

Bu kapsamda MKE'nin TOLGA Yakın Hava Savunma Sistemi'nin geliştirilmesi sırasında elde ettiği tecrübeden yararlanılarak BMP-1T TURAN'a dron tehditlerine karşı koruma kabiliyeti kazandırılması amaçlanıyor.

Komutan için bağımsız görüntüleme sistemi

Modernizasyonda mürettebatın kontrol ve durumsal farkındalık imkanları da yenileniyor. Geleneksel nişangâh ve kontrol sistemlerinin yerini dijital ekran ve yeni nesil joystick alıyor. Komutan için bağımsız sensör görüntüsü sağlayan bir altyapı da oluşturuluyor. Bu sistemin hedef angajmanının yönetilmesinde komutana ilave imkan sağlaması hedefleniyor.

Fotoğraf: Ömer Furkan Kılıç. ADEX 2026

BMP-1'in arka bölümünde bulunan mevcut şaft sistemi ise modernizasyonda kuleye entegre ediliyor. MKE ve MİRAS tarafından yürütülen proje, Azerbaycan ordusunun mevcut BMP-1 filosunun temel platform korunarak günümüz muharebe sahasının ihtiyaçlarına uyarlanmasını hedefliyor.

BMP-1TA TURAN teknik özellikleri