Meksika'da El Mencho’nun ölümünün ardından neler yaşanıyor?

Jalisco Yeni Nesil Karteli’nin (CJNG) lideri ve dünyanın en çok aranan suçlularından biri olan Nemesio Oseguera Cervantes’in, namıdiğer El Mencho’nun Pazar günü Meksika ordusunun Jalisco dağlık bölgesinde düzenlediği operasyonla öldürülmesi, ülke çapında büyük bir güvenlik alarmına neden oldu. El Mencho’nun ölümünün ardından şiddet olaylarının etkisi kısa sürede ülkenin birçok bölgesine yayıldı.

Yaklaşık on eyalette pazartesi günü okullar tatil edilirken, birçok vali suç dalgasını izlemek için güvenlik kabinelerini acil toplantıya çağırdı.

Nakliyeciler Odası, kamyon şoförlerinden sığınak aramalarını isterken, ABD yönetimi ülkenin neredeyse üçte birinde vatandaşlarına evlerinden çıkmamaları yönünde uyarı yaptı. CJNG’nin doğduğu Jalisco’da ise kartelin liderinin beklenmedik ölümüne nasıl tepki vereceği merak konusu oldu.

Yol kapatmalar ve kundaklamalar şiddetin ilk işaretleri oldu

El Mencho’nun öldürülmesinin ardından yol kapatmalar ve kundaklama eylemleri şiddetin ilk işaretleri olarak ortaya çıktı. Meksika’nın yakın geçmişinde de kartellerin lider kadrolarına yönelik operasyonlara sert misillemelerle karşılık verdiği hatırlatıldı. Benzer sahneler daha önce Culiacán’da, Ovidio Guzmán’ın tutuklanma girişimleri sırasında yaşanmıştı.

Pazar sabahı Puerto Vallarta semalarında yoğun duman sütunlarının yükselmesiyle şiddet dalgasının başladığı belirtildi. ABD ve Kanada’dan yoğun turist çeken kentte haberin hızla yayıldığı ve kartelin misilleme hazırlığında olduğu aktarıldı.

Turizm ve ulaşımda büyük aksamalar yaşandı

Şiddet olayları nedeniyle çok sayıda uluslararası turist havaalanlarına ulaşma riskini alamayarak dönüş uçuşlarını kaçırmayı tercih etti. Puerto Vallarta’da taksi ve paylaşımlı ulaşım hizmetlerinin durduğu, Guadalajara Havalimanı’nın ise yoğun güvenlik önlemleri altında olduğu bildirildi.

Aeroméxico dahil birçok havayolu, Jalisco, Colima ve Nayarit’e uçuşlarını iptal etti. Jalisco Valisi Pablo Lemus “kırmızı kod” alarmı ilan ederek halka durum kontrol altına alınana kadar evlerinde kalmaları çağrısı yaptı.

Vali Lemus, toplu taşımanın ve kızamık aşı kampanyalarının askıya alındığını, tüm kitlesel etkinliklerin iptal edildiğini, yaklaşık 20 bankanın yakıldığını ve suç gruplarının araçları yolları kapatmak için kullandığını açıkladı. Şiddet olaylarının en az beş eyalete yayıldığı belirtildi.

Şiddet olayları 20 eyalete yayıldı, yüzlerce yol kapatma tespit edildi

CJNG’nin ateş gücünü gösteren şiddet olaylarının ülke genelinde domino etkisi yarattığı bildirildi.

Sinaloa, Colima ve Nayarit'ten başlayarak Guanajuato, Zacatecas, Hidalgo, Querétaro, Michoacán ve Meksika Eyaleti'nden Tamaulipas, Veracruz, Puebla, Chiapas ve 1300 kilometreden fazla uzaklıktaki Tabasco'ya kadar 20 eyalette 250 yol kontrol noktası tespit edildi.

Şiddet dalgası ayrıca Oaxaca, Guerrero ve Mexico City valilerini de riskleri izlemek için güvenlik kabinelerini acilen toplamaya zorladı. Güvenlik Bakanlığı'ndan alınan son bilgilere göre, tüm yol kontrol noktalarından sadece 23'ü aktif durumda.

ABD ve birçok ülkeden vatandaşlara uyarı yapıldı

ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı ve eski büyükelçi Christopher Landau, Meksika’daki şiddet görüntülerini üzüntü ve endişeyle izlediğini belirterek sakin olunması çağrısında bulundu.

ABD yönetimi, Puerto Vallarta, Chapala, Guadalajara, Tijuana, Tecate, Ensenada, Cancún, Cozumel, Playa del Carmen ve Tulum dahil birçok bölgede vatandaşlarına sığınak aramaları yönünde uyarı yayımladı.

Fransa, Almanya, Rusya, Hindistan, Ukrayna, İspanya, Hollanda ve Arjantin gibi ülkeler de Meksika’daki vatandaşlarına dikkatli olmaları çağrısında bulundu. Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada ülkenin büyük bölümünde hayatın normal şekilde sürdüğünü belirterek halka sakin olma çağrısı yaptı.

CJNG’nin ülke genelindeki etkisi ve küresel ağı yeniden gündemde

Meksikalı bir güvenlik yetkilisine göre CJNG’nin etkisi ülkenin 32 eyaletine yayılmış durumda. Kartel, 2010’daki kuruluşundan bu yana Meksika genelinde etkisini artırarak birçok bölgede yoğun şiddet olaylarına yol açtı.

ABD Uyuşturucu ile Mücadele Dairesi’ne (DEA) göre CJNG, en az 40 ülkede on binlerce üye, ortak ve bağlantıyla faaliyet gösteriyor. DEA, El Mencho’nun yakalanmasına yol açacak bilgi için 15 milyon dolar ödül koymuştu. ABD ve Meksika hükümetlerinin sağladığı istihbarat desteğiyle El Mencho’nun etkisiz hale getirilmesi ABD tarafından önemli bir başarı olarak değerlendirildi.

El Mencho’nun ölümünün ardından Meksika’da güvenlik dengelerinin nasıl değişeceği ve kartelin nasıl bir misilleme stratejisi izleyeceği yakından takip ediliyor.

23 Şubat Pazartesi günü yüz yüze derslerin askıya alındığı eyaletler:

Şu ana kadar 10 eyaletin hükümeti, halkı olası şiddet olaylarından korumak amacıyla temel eğitimde yüz yüze dersleri askıya aldı:

1. Jalisco
2. Nayarit
3. Michoacán
4. Querétaro
5. Guanajuato
6. Colima
7. Veracruz
8. Oaxaca (İsthmus bölgesinde)
9. Baja California (Tijuana'da)
10. Hidalgo (11 belediyede)