Kiev, Gripen E filosu için Stockholm ile anlaştı

İsveç ile Ukrayna arasında, Ukrayna Hava Kuvvetleri’ne yönelik savaş uçağı tedarikini kapsayan bir anlaşma imzalandı. Anlaşma kapsamında teslimatların 2029 yılının başlarında başlamasının planlandığı bildirildi.

İmza töreni Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski ile İsveç Başbakanı Ulf Kristersson’un katılımıyla gerçekleşti. Anlaşma yalnızca uçak tedarikini değil, aynı zamanda kapsamlı bir lojistik, teknik destek ve eğitim paketini de içeriyor. Ukraynalı pilotlar ve teknik personelin, uçakların tesliminden önce İsveç’te eğitim aldığı belirtildi.

Gripen C/D bağışı ve mevcut süreç

Söz konusu anlaşma, İsveç’in Ukrayna’ya 16 adet Gripen C/D savaş uçağı bağışını içeren ayrı bir sürecin yanında ilerliyor. Bu uçakların teslimatının 2027 yılının başlarında başlaması planlanıyor.

İsveç Hava Kuvvetleri’nin aktif envanterinden sağlanacak uçakların, NATO standartlarında silah sistemleri, Link 16 veri bağı ve dost-düşman tanıma sistemleriyle entegre olduğu ifade edildi. Bağışın, Stockholm yönetiminin Ukrayna’ya yönelik milyarlarca dolarlık askeri destek paketinin bir parçası olduğu açıklandı.

Gripen E alımı ve finansman modeli

Ukrayna’nın ayrıca daha gelişmiş Gripen E/F savaş uçaklarını satın almayı planladığı bildirildi. Bu kapsamda, Avrupa Birliği’nin sağladığı kredi mekanizması üzerinden yaklaşık 2,5 milyar avroluk bir bütçenin ayrıldığı ve 20 adede kadar uçak alımının hedeflendiği belirtildi.

Ancak uçak sayısı ve teslimat takvimine ilişkin farklı kaynaklarda çelişkili bilgiler yer aldığı, resmi sözleşmenin ise henüz kesinleşmediği ifade edildi.

Operasyonel avantajlar ve sahaya uygunluk

Gripen platformunun, kısa pistlerden ve dağınık konuşlanma alanlarından operasyon icra edebilme kabiliyeti nedeniyle Ukrayna’nın mevcut savaş ortamına uygun olduğu değerlendiriliyor.

Uçağın sınırlı yer destek unsurlarıyla bakım yapılabilmesi ve hızlı şekilde yeniden göreve hazırlanabilmesi, yoğun tehdit altındaki hava üsleri için avantaj sağlıyor. Uzmanlar, Gripen’in bu esnek yapısının Rusya’nın uzun menzilli füze ve insansız hava aracı tehditlerine karşı Ukrayna’ya operasyonel dayanıklılık kazandırabileceğini belirtiyor.

Ukrayna’nın hava gücünde dönüşüm hedefi

Mevcut durumda Ukrayna Hava Kuvvetleri’nin envanteri, farklı ülkelerden sağlanan F-16 ve Mirage 2000 gibi çeşitli platformlardan oluşuyor. Bu durum, lojistik ve operasyonel açıdan parçalı bir yapı ortaya koyuyor.

Gripen anlaşması, Kiev’in uzun vadede standartlaştırılmış, NATO uyumlu bir savaş uçağı filosu oluşturma hedefinin ilk somut adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.