Karadeniz'de bir ilk: Ukrayna İDA'sı Rus İDA'sını batırdı

Rusya-Ukrayna Savaşı'nda insansız deniz araçlarının (İDA) kullanımının yaygınlaşması, Karadeniz'deki operasyonların niteliğini de değiştiriyor. Son olayda Ukrayna Donanması'na ait Sargan-3000 İDA'nın, Rusya'ya ait bir saldırı İDA'sını hedef alarak batırdığı bildirildi. Olay, iki insansız deniz aracının doğrudan çatışmaya girdiği ilk örnek olarak değerlendiriliyor.

Rus menşeili Orcan İDA, Ukrayna menşeili Sargan-3000 İDA tarafından batırıldı. Bu olay tarihteki ilk İDA çatışması olarak kayda geçti. Kaynak: Naval News

Ukrayna kaynaklarına göre Sargan-3000, Ukrayna Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Müdürlüğü'nün (HUR) sağladığı istihbarat doğrultusunda Karadeniz'de Rusya'ya ait bir saldırı İDA'sını önledi. Ukrayna Donanması, çatışmanın ardından Rus İDA'sının batırıldığını açıkladı.

Rusya'nın Orcan tipi İDA'ları

Batırılan Rus aracının, bazı Rus kaynaklarında Zefir veya Zephyr olarak da adlandırılan geliştirilmiş Orcan tipi bir İDA olduğu belirtiliyor. Küçük boyutlu araç, patlayıcı taşıyarak hedeflere saldırmak üzere tasarlanıyor. Orcan'ın, Ukrayna'nın daha önce kullandığı Magura V3 ve V5 tipi İDA'lara benzer bir konseptte olduğu aktarılıyor.

Aracın dahili bir motor ve yönlendirilebilir su jeti kullandığı, bu yapı sayesinde yüksek sürat ve manevra kabiliyeti sağladığı ifade ediliyor. Rusya'nın bu tür İDA'ları özellikle Ukrayna'nın limanları ve deniz unsurlarına yönelik saldırılarda kullandığı belirtiliyor.

Rus İDA'larının Kırım'ın kuzeybatısındaki Çornomorske bölgesinde ve Donuzlav Gölü çevresindeki özel bir üs üzerinden operasyonlara hazırlandığına ilişkin açık kaynaklı değerlendirmeler de bulunuyor. Donuzlav'daki tesisin, araçları saldırı öncesinde korumaya yönelik kıyı mevzileri ve dağınık konuşlanma alanları içerdiği aktarılıyor.

Rus İDA'larının operasyon sırasında Geran/Shahed tipi uzun menzilli insansız hava araçlarıyla birlikte kullanıldığı da değerlendiriliyor. Hava araçlarının kamera ve haberleşme sistemleri üzerinden deniz İDA'larına gözetleme ve iletişim desteği sağlayabildiği belirtiliyor.

Sargan-3000 uzaktan komutalı silahla donatıldı

SeaWolf adıyla da anılan Sargan-3000, Ukrayna Donanması ile ilişkilendirilen başlıca İDA platformlarından biri olarak öne çıkıyor. Nordex tarafından üretilen platformun farklı görevler için çeşitli konfigürasyonlarda kullanıldığı belirtiliyor.

Söz konusu olayda Sargan-3000'in Kongsberg üretimi PROTECTOR uzaktan komutalı silah sistemiyle donatıldığı ve 12,7 milimetrelik makineli tüfek taşıdığı bildiriliyor. Platformun hava savunma ve elektronik harp görevlerine yönelik farklı varyantlarının da bulunduğu aktarılıyor.

Çatışmanın kesin konumu açıklanmazken, olayın Odesa ile Kırım arasındaki kuzeybatı Karadeniz bölgesinde gerçekleşmiş olabileceği değerlendiriliyor. Rus İDA'sının patlayıcı yüklü olduğu, Sargan-3000'in ise uzaktan komutalı silah sistemiyle ateş açarak aracı batırdığı belirtiliyor.

İDA'ların kullanımında yeni dönem

İDA'lar genellikle düşük maliyetli ve kaybedilmesi görece kabul edilebilir platformlar olarak tasarlanıyor. Bu nedenle tek bir aracın imha edilmesi, tek başına önemli bir yıpratma sonucu anlamına gelmeyebilir.

Bununla birlikte, iki insansız deniz aracının doğrudan çatışmaya girmesi, İDA'ların gelecekteki kullanım konseptleri açısından dikkat çekiyor. Bu tür karşılaşmaların, tarafların İDA'larda silahlandırma, keşif-gözetleme, elektronik harp ve karşı-İDA kabiliyetlerine yönelik taktiklerini yeniden şekillendirmesine yol açabileceği değerlendiriliyor.