İsrail'den Azerbaycan'a 235 milyon dolarlık PULS satışı iddiası

İsrailli savunma sanayii şirketi Elbit Systems, PULS çok namlulu roketatar sistemleri (ÇNRA) ve EXTRA-MR hassas güdümlü roketlerin tedariki için yaklaşık 235 milyon dolar değerinde sözleşme imzaladı. Şirket, anlaşmanın adı açıklanmayan bir Avrupa ülkesiyle yapıldığını duyururken İsrail basınında müşterinin Azerbaycan olduğu öne sürüldü. Üç yıllık sözleşme, roket ve fırlatıcıların yanı sıra ilave topçu sistemleri ile entegre lojistik desteği de kapsıyor.

Elbit Systems'in 19 Ekim'de yayımladığı resmî açıklamaya göre anlaşma, İsrail Savunma Bakanlığı ile alıcı ülkenin savunma bakanlığı arasında hükümetler arası tedarik mekanizması üzerinden gerçekleştirildi. Sözleşme kapsamında PULS roketatar sistemleri, 80 kilometre menzilli EXTRA-MR güdümlü roketler ve roket topçusuyla bağlantılı ilave platformlar teslim edilecek.

Elbit Systems, anlaşma kapsamında kaç adet fırlatıcı ve roket tedarik edileceğini açıklamadı. Teslimatların üç yıllık sözleşme süresi içerisinde gerçekleştirilmesi planlanıyor.

İsrail basını alıcının Azerbaycan olduğunu yazdı

İsrail merkezli ekonomi gazetesi Globes, 19 Ekim'de yayımladığı haberde, kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre 235 milyon dolarlık sözleşmenin Azerbaycan ile imzalandığını bildirdi. İsrail ekonomi gazetesi Calcalist'in teknoloji yayını CTech de 20 Ekim tarihli haberinde alıcı ülkenin Azerbaycan olduğunu aktardı.

CTech, söz konusu anlaşmanın Azerbaycan'ın İsrailli savunma şirketlerinden gerçekleştirdiği askerî tedariklere yeni bir halka eklediğini belirtti. Bununla birlikte Elbit Systems'in resmî açıklamasında Azerbaycan'ın adı yer almadı. İsrail veya Azerbaycan savunma bakanlıklarından da müşterinin kimliğini doğrulayan bir açıklama yayımlanmadı. Dolayısıyla Azerbaycan bilgisi, mevcut aşamada İsrail basınının kaynaklarına dayandırdığı bir iddia olarak öne çıkıyor.

EXTRA-MR roketleri 80 kilometre menzile sahip

Anlaşma kapsamında tedarik edilecek EXTRA-MR, Elbit Systems'in EXTRA roket ailesinin orta menzilli versiyonu olarak geliştirildi. Şirketin teknik açıklamasına göre hassas güdümlü EXTRA-MR, 80 kilometreye kadar mesafedeki yüksek değerli hedeflere yönelik görevler için tasarlandı.

Roketin PULS fırlatma sistemiyle ve mevcut komuta, kontrol, haberleşme, bilgisayar ve istihbarat (C4I) altyapılarıyla uyumlu çalışabildiği belirtildi. EXTRA-MR, aynı ailede bulunan ve 150 kilometreye kadar menzil sunan standart EXTRA roketinden daha kısa menzilli bir mühimmat olarak konumlandırılıyor.

Elbit Systems, yeni sözleşmede kullanılacak EXTRA-MR roketlerinin sayısı, harp başlığı özellikleri ve teknik konfigürasyonuna ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

PULS farklı menzillerde roket ve füze kullanabiliyor

Elbit Systems tarafından geliştirilen PULS, farklı roket ve füze türlerini aynı fırlatma platformundan kullanabilen modüler bir çok namlulu roketatar sistemi olarak öne çıkıyor. Sistem, iki ayrı mühimmat podu taşıyabiliyor. Görev ihtiyacına göre farklı roketlerin yerleştirilebildiği bu podlar, fırlatıcının mühimmat konfigürasyonunun değiştirilmesine olanak sağlıyor.

PULS, 122 mm ve 160 mm sınıfındaki Accular roketlerinin yanı sıra 150 kilometre menzilli EXTRA roketlerini ve 300 kilometreye kadar menzil sunan Predator Hawk mühimmatını kullanabiliyor. Yeni sözleşmede yer alan 80 kilometre menzilli EXTRA-MR de sistemin orta menzilli hassas taarruz seçenekleri arasında bulunuyor.

PULS'un farklı tekerlekli ve paletli araç platformlarına entegre edilebilmesi, kullanıcı ülkelerin mevcut araç altyapılarından yararlanmasına imkân sağlıyor.

Avrupa'da PULS tedarikleri genişliyor

Elbit Systems, son yıllarda Avrupa ülkeleriyle çok namlulu roketatar sistemlerinin tedarikine yönelik çeşitli anlaşmalar imzaladı. 

Hollanda, 2023 yılında yaklaşık 305 milyon dolar değerindeki anlaşmayla 20 adet PULS fırlatıcısı sipariş etti. Danimarka da aynı yıl sekiz adet PULS sistemi tedarik etti. Almanya, KNDS Deutschland ile yürütülen iş birliği kapsamında PULS'un Avrupa ihtiyaçlarına uyarlanan versiyonuna yönelik çalışmalar başlattı.

Yunanistan ise Nisan 2026'da yaklaşık 750 milyon dolar değerinde PULS tedarik sözleşmesi imzaladı. Anlaşma, roketatar sistemleri, farklı menzillerde mühimmatlar, dolanan mühimmatlar ve uzun süreli lojistik desteği kapsıyor.

Sırbistan da 2024 yılında Elbit Systems ile yaklaşık 335 milyon dolar değerinde bir savunma tedarik anlaşması gerçekleştirdi. Söz konusu paket, PULS roketatarlarının yanı sıra Hermes 900 insansız hava araçlarını da içeriyordu.

Elbit Systems: PULS sistemlerine uluslararası talep artıyor

Elbit Systems Üst Yöneticisi (CEO) Bezhalel Machlis, yeni sözleşmenin şirketin roket topçusu alanındaki uluslararası faaliyetlerini genişlettiğini belirtti. Machlis, PULS fırlatma sistemleri ve hassas güdümlü roketlerin Avrupa ve NATO ülkeleri dâhil olmak üzere farklı müşteriler tarafından tercih edildiğini ifade etti.

Şirketin 19 Ekim tarihli açıklamasına göre 235 milyon dolarlık yeni sözleşme, üç yıllık uygulama süresi boyunca fırlatıcıların, mühimmatların, ilave platformların ve entegre lojistik destek unsurlarının tedarikini kapsayacak. Alıcı ülkenin kimliği ve tedarik edilecek sistemlerin miktarına ilişkin ayrıntıların ise ilerleyen dönemde açıklanıp açıklanmayacağı henüz bilinmiyor.