İsrail, nükleer fizikçi Ahmadreza Zülfikari Daryani'yi öldürdü

Ahmadreza Zülfikari Dariani, 25 Aralık 1955’te doğdu. Nükleer fizik alanında uzmanlaşmış bir akademisyen olan Zülfikari, Şahid Beheşti Üniversitesi Nükleer Bilimler Fakültesi’nin eski başkanıydı ve aynı zamanda "Nükleer Enerji ve Teknoloji" adlı bilimsel derginin baş editörlüğünü yürütüyordu.

Zülfikari, Shahid Beheshti Üniversitesi Nükleer Mühendislik bölümünde profesörlük yaptı. İran’ın nükleer enerji alanındaki bilimsel gelişmelerine yön veren önemli isimlerden biri olarak tanındı.

Eğitim ve araştırma alanındaki katkılarının yanı sıra, teknik bilgi birikimini yerelleştirme çabalarıyla öne çıktı. Abdolhamid Minouchehr ile birlikte, İran’ın stratejik nükleer projelerinde aktif görev aldı. Reaktör fiziği, nükleer teknoloji geliştirme ve uzmanlaşmış komitelerdeki teknik çalışmaları, onun İran'ın nükleer altyapısına yaptığı katkının en önemli örneklerindendi.

Zülfikari, 13 Haziran 2025’te İsrail’in “Yükselen Aslan Harekâtı” (Operation Rising Lion) kapsamında gerçekleştirdiği hava saldırılarında hayatını kaybeden dokuz kıdemli bilim insanından biri oldu. Bu operasyon, İsrail Hava Kuvvetleri ve istihbarat birimlerinin ortak yürüttüğü ve İran rejiminin nükleer silah programında kritik roller üstlenen isimleri hedef aldığı büyük çaplı bir harekâttı.

İsrail saldırısında öldürülen 9 bilim insanının ismi belli oldu

İsrail’in verdiği bilgilere göre saldırıda ortadan kaldırılan diğer sekiz isim şunlardı:

• Feridun Abbasi – Nükleer teknoloji uzmanı
• Muhammed Mehdi Tehrançi – Fizikçi
• Ekber Motalebi Zade – Kimya mühendisliği uzmanı
• Said Barci – Malzeme mühendisliği uzmanı
• Amir Hasan Fakhahi – Fizikçi
• Abdülhamid Minuşehr – Reaktör fiziği uzmanı
• Mansur Asgari – Fizikçi
• Ali Bahkuyi Katırimi – Mekanik mühendisi

Bu bilim insanları, İran’ın nükleer silah geliştirme kapasitesinde temel görevler üstlenmiş, onlarca yıllık deneyime sahip teknik liderlerdi. İsrail ordusu, bu kişilerin ortadan kaldırılmasının, İran rejiminin kitle imha silahları üretme yeteneğinde ciddi bir gerilemeye yol açacağını duyurdu.

İsrail neden bilim adamlarına saldırı düzenledi?

İsrail’in İran’daki mühendisler ve bilim insanlarına yönelik saldırılarının temel sebebi, İran’ın nükleer silah geliştirme kapasitesini yavaşlatmak ve engellemek isteğidir.

İşte bu saldırıların arkasındaki ana nedenler:

• Nükleer silah programını engellemek: İsrail, İran’ın nükleer programının gizli askeri boyutlarının olduğunu ve bu programla nükleer silah geliştirmeye çalıştığını düşünüyor. İran’ın nükleer yeteneklerinin artması, İsrail için varoluşsal bir tehdit olarak görülüyor. Bu nedenle, programın kritik parçalarını oluşturan bilim insanlarını hedef alarak, programın ilerlemesini durdurmaya veya geciktirmeye çalışıyor.
• Uzman kaybı yaratmak: Nükleer ve mühendislik alanındaki uzmanlar, teknolojiyi geliştiren ve projeleri yöneten en önemli aktörlerdir. Bu kişiler öldürüldüğünde ya da devre dışı bırakıldığında, projelerin devamlılığı sekteye uğruyor. İsrail, İran’ın bilimsel ve teknik kapasitesini zayıflatarak, nükleer programın teknik ilerlemesini ciddi şekilde engellemeyi amaçlıyor.
• Psikolojik ve stratejik etki: Bu tür saldırılar sadece fiziksel olarak insan kaybı yaratmakla kalmaz, aynı zamanda İran’ın bilim insanları ve mühendisleri arasında korku ve güvensizlik yaratır. Böylece, nükleer programda görev alanlar ya çalışmaktan çekinir ya da programda görev almaktan kaçınabilirler.
• İstihbarat ve sürpriz unsuru: İsrail, bu türdeki saldırıları genellikle çok iyi istihbarat bilgilerine dayanarak yapar. Hedeflerin etkili ve kritik kişiler olması, operasyonun etkisini artırır. Sürpriz saldırılar sırasında İran’ın önlem alma ve karşı koyma şansı neredeyse kalmamıştı.
• Uluslararası baskı ve mesaj: Bu saldırılar, İran’ın nükleer programını destekleyen ülkelere ve uluslararası topluma da bir mesaj niteliği taşır. İsrail, İran’ın nükleer silah geliştirmesini kesinlikle kabul etmeyeceğini ve gerektiğinde kendi tedbirlerini alacağını göstermek istiyor.