İran Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani kimdir?

29 Eylül 1955’te İran’ın Huzistan eyaletine bağlı Ahvaz’da doğdu. Ailesi İran Arap kökenlidir. Lise eğitiminin ardından ailesi ABD’nin Los Angeles kentine taşındı; iki erkek kardeşi burada kaldı (biri tıp, diğeri makine mühendisliği eğitimi aldı). Şamkhani ise kültürel gerekçelerle İran’a dönerek Ahvaz Şehid Çarran Üniversitesi’nde mühendislik eğitimi gördü.

Üniversite yıllarında, İran Devrimi öncesinde, Pahlavi hanedanına karşı silahlı mücadele yürüten gizli İslamcı gerilla örgütü Mansuroun’a (“Muzafferler”) katıldı. Devrim sonrasında İslam Devrimi Örgütü’nün İslamcı Mücahitleri hareketine dahil oldu.

Tümamiral rütbesiyle İslam Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanlığı yaptı. Daha sonra buna ek olarak İran İslam Cumhuriyeti Donanması’nı da yönetti. 1988’de Devrim Muhafızları Bakanı olarak atandı.

Ağustos 1997 – Ağustos 2005 döneminde Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi hükümetinde Savunma ve Silahlı Kuvvetler Lojistik Bakanı olarak görev aldı. 2001 İran cumhurbaşkanlığı seçimlerine katıldı ve üçüncü sırada yer aldı.

2005–2013 arasında Stratejik Çalışmalar Merkezi’nin direktörlüğünü yürüttü. Ayrıca İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in askerî danışmanlığını yaptı.

10 Eylül 2013’te Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani tarafından İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi sekreterliğine atandı.

3 Ocak 2020’de ABD’nin Bağdat’ta düzenlediği hava saldırısıyla Kasım Süleymani’nin öldürülmesinin ardından, 6 Ocak’ta İran’ın vereceği karşılığın ABD için “tarihi bir kabus” olacağını söyledi ve 13 olası misilleme senaryosunun değerlendirildiğini açıkladı.

7 Mart 2020’de Bağdat’ta yaptığı açıklamada “Siyonistler bölgesel güvenliğe karşıdır” ifadelerini kullandı.

Mayıs 2023’te en üst düzey güvenlik görevinden istifa etti. New York Times’a göre, İngiliz istihbaratıyla bağlantılı olduğu iddia edilen Alireza Akbari ile ilişkileri nedeniyle soruşturma geçirdiği ve bu nedenle görevden alındığı belirtildi. İran International ise, IRGC ile bağlantılı olduğu öne sürülen ve adam kaçırma ile uyuşturucu kaçakçılığı iddialarına konu olan Naji Sharifi-Zindashti ile ilişkilerinin gündeme gelmesi üzerine istifaya zorlandığını iddia etti.

2025’te İran ile ABD arasında nükleer barış anlaşması müzakerelerini denetleyen isimler arasında yer aldı. Haziran 2025’te İran-İsrail savaşı sırasında İsrail’in düzenlediği bir hava saldırısında ağır yaralandı.

İlk haberlerde öldüğü öne sürülse de daha sonra kamuoyu önüne çıkarak hayatta olduğu doğrulandı. Ancak 28 Şubat 2026’da, 2026 İsrail–ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sırasında düzenlenen hava harekâtında öldürüldü.