İran Ordusu Merkez Komutanı Tümgeneral Gülam Ali Reşit kimdir?

1953 yılında İran’ın Dezful kentinde dindar ve geleneksel bir ailede dünyaya gelen Gülam Ali Reşit, ilk ve orta öğrenimini doğduğu şehirde tamamladı. Askerlik görevini Ahvaz’daki 92. Zırhlı Tümen'de yaptı.

Tahran Üniversitesi’nde siyasi coğrafya alanında yüksek lisans eğitimini tamamladıktan sonra, doktora derecesini Tarbiat Modares Üniversitesi’nden aldı.

Devrim öncesi faaliyetleri, İslam Devrimi ve sonrası

Reşit’in siyasi mücadelesi 1970’li yıllarda Pehlevi rejimine karşı başladı. 1977’de ilk kez SAVAK tarafından Dezful’da gözaltına alındı ve Ahvaz’da bir yıl hapis yattı. Daha sonra 1976’da İsfahan’da yeniden tutuklanarak Tahran’a gönderildi ve 1977 yılına kadar cezaevinde kaldı.

1979’daki İslam Devrimi sonrasında, Mansurun grubunun Mücahitler Örgütü'ne katılmasıyla bu yapının aktif bir üyesi oldu. Devrim Muhafızları'nın kurulmasıyla birlikte, teşkilatın ilk üyeleri arasında yer aldı. Dezful Kolordusunda istihbarat ve operasyonlardan sorumlu komutan yardımcısı olarak görevlendirildi.

İran-Irak Savaşı

Reşit, İran-Irak Savaşı boyunca Devrim Muhafızları’nın en etkili komutanlarından biri olarak görev yaptı. Kudüs Harekatı sırasında Fetih Karargahı’nın komutasını üstlendi.

Muhsin Rızai, Yahya Rahim Safavi ve Ali Şamhani gibi isimlerle birlikte savaşın seyrini belirleyen kilit karar alıcılardan biri oldu. IRGC Kara Kuvvetleri Komutan Yardımcılığı, Merkez Karargahın istihbarat ve operasyon sorumluluğu ve Hatem el-Enbiya Karargahı Harekat Yardımcılığı gibi birçok kritik görevde bulundu.

Askeri kariyeri ve üst düzey görevleri

1986-1989 yılları arasında Devrim Muhafızları Genelkurmay Başkanlığı’nda Operasyon Şef Yardımcısı olarak görev yaptı. 1989-1999 döneminde Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanlığı İstihbarat ve Operasyonlar Birimi Başkan Yardımcılığı yaptı.

1999’da Tümgeneral rütbesine terfi etti ve aynı yıl İslam Cumhuriyeti Lideri tarafından Genelkurmay Başkan Yardımcılığı görevine atandı. Bu görevi 2016 yılına kadar yürüttü. 2016'dan itibaren İran Silahlı Kuvvetleri'nin en üst operasyonel komuta merkezi olan Hatem el-Enbiya Merkez Karargâhının komutanlığına getirildi.

Akademik ve idari görevler

Reşit, Ulusal Savunma Üniversitesi'nde doçent ve İmam Hüseyin Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak görev aldı. Ayrıca bir dönem Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nde savunma işlerinden sorumlu sekreter yardımcılığı görevinde bulundu.

ABD Hazine Bakanlığı, 4 Kasım 2019'da Ali Hamaney'e yakın dokuz kişiyle birlikte Gülam Ali Reşit’i yaptırım listesine aldı. Açıklamada, bu kişilerin rejimin baskıcı politikalarında ve insan hakları ihlallerinde rol oynadığı belirtildi. ABD, Hatem el-Enbiya Merkez Karargâhını İran’ın en stratejik askeri komuta üssü olarak niteleyerek, Reşit’in bu merkezdeki liderliğini öne çıkardı.

Ölümü

Gholamali Raşid Elinur, 13 Haziran 2025 sabahı, İran’a yönelik geniş kapsamlı bir İsrail hava saldırısında öldü.