İran İstihbarat Başkanı Muhammed Kazımi kimdir?

İran Devriminin gerçekleşmesinin akabinde 1980’lerin sonunda IRGC İstihbarat Koruma Örgütü'nün başına atandı.

Kazımi, 2000’li yılların sonlarına doğru, İstihbarat Koruma Kurumu'nun başkanlığına atandı. Bu birim, askeri personelin iç güvenliğini ve muhtemel casusluk faaliyetlerini izleyen birimdir.

O dönemde, Devrim Muhafızları bünyesinde aynı adı taşıyan başka bir istihbarat birimi daha kurulmuş ve başına Hüseyin Tayib getirilmişti. Tayib, Temmuz 2022'de görevden alındıktan sonra Kazımi, Devrim Muhafızları İstihbarat Teşkilatı’nın başına getirildi.

Kazımi, kamuoyunda oldukça az bilinen bir isimdi. Diğer Devrim Muhafızları komutanlarına kıyasla, medyada hakkında çok az bilgi ve görüntü yer aldı. 2014 yılında Mashregh News, onu bazı üst düzey askerlerle birlikte gösteren bir fotoğraf yayınladı. BBC Farsça ise 2016’da Kazımi’nin kimliğini ve görevini detaylandıran bir haber yayımladı.

Daha sonra, muhalif "Amad News" kanalı da “Gölgelerdeki General” başlıklı özel bir dosya hazırlayarak Kazımi’yi mercek altına aldı. Yayımlanan bazı gizli ses kayıtlarında, dönemin IRGC başkomutanı Muhammed Ali Caferi ve yardımcısı Sadık Zülkaderya’nın onu “Kazım” olarak andığı dikkat çekti.

Londra merkezli el-Arab gazetesi, Temmuz 2022’de Suriyeli gazeteci İbrahim el-Cebin'in imzasıyla yayımlanan bir yazıda Kazımi’nin geçmişini detaylı şekilde inceledi.

Yazıda, Kazımi’nin Türkiye'de ikamet eden bağımsız gazeteci ve Amad News yöneticilerinden Araş Şoa Şark’ın kaçırılmasının arkasındaki planlayıcılardan biri olduğu öne sürüldü. Cebin’e göre bu operasyon, Kazımi'nin istihbaratçı Ahmed Hak-Talib ile birlikte gerçekleştirdiği bir “başarı” olarak görülüyordu.

ABD Hazine ve Dışişleri Bakanlıkları 26 Ekim 2022 tarihinde ortak bir açıklama yayımlayarak, Kazımi’yi ülke genelinde süren protestoların bastırılmasında aktif rol oynadığı gerekçesiyle yaptırım listesine aldı. Bu çerçevede, Kazımi’nin ABD sınırları içindeki tüm malvarlıkları donduruldu ve Amerikan vatandaşlarının veya şirketlerinin kendisiyle ticari işlem yapması yasaklandı.

12 Aralık 2022'de Yeni Zelanda Hükûmeti, Mahsa Amini’nin ölümü sonrası başlayan halk protestolarının bastırılmasında rol oynadığı gerekçesiyle Muhammed Kazımi’ye ve diğer bazı İranlı yetkililere yaptırım uygulama kararı aldı. Bu karar doğrultusunda, Kazımi’nin ülkeye girişine veya transit geçişine izin verilmedi.

Ayrıca, 27 Nisan 2023 tarihinde ABD yönetimi, Kazımi’yi Amerikan vatandaşlarının yasa dışı şekilde yurtdışında alıkonulması olaylarına karıştığı gerekçesiyle yaptırımlarla hedef aldı. Aynı yaptırım kapsamında Rusya'nın iç istihbarat servisi ve İslami Devrim Muhafızları'ndan dört üst düzey yetkili daha listeye alındı.

Kazımi’nin ismi zaman zaman Devrim Muhafızları'nın Koruma Komutan Yardımcısı Tuğgeneral Muhammed Hasan Kazımi ile karıştırılmaktadır. Bu durum, medyada bazı yanlış anlamalara yol açmıştır.