İran Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri Komutanı Hacızade öldü

İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), İran Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri’nin üst düzey komutanlarının İsrail’e yönelik saldırı planları yapmak üzere yeraltı bir karargâhta toplandığını tespit ettiklerini ve saldırı düzenlediklerini açıkladı.

Açıklamada, düzenlenen hava harekâtında Hava Kuvvetleri Komutanı Emir Ali Hacızade'nin öldürüldüğü bildirildi.

İsrail’e ait savaş uçaklarının, saldırı hazırlıklarının yapıldığı yeraltı komuta merkezini hedef aldığı belirtilirken, Hacızade ile birlikte Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri’ne bağlı İHA birim komutanı Taher-Por ve Hava Savunma Komutanı Davud Şeyhiyan’ın da operasyon sırasında etkisiz hale getirildiği ifade edildi.

IDF açıklamasında, Hacızade ve ekibinin, Ekim ayında İran’dan İsrail’e yönelik füze ve İHA saldırılarının yanı sıra Nisan ayında gerçekleştirilen füze atışlarının da arkasındaki isimler olduğu vurgulandı.

İran Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri Komutanı Emir Ali Hacızade kimdir?

Emir Ali Hacızade, 21 Mart 1961 tarihinde Tahran’da dünyaya geldi. Ailesi aslen Kazvin eyaletine bağlı Hürremüşt köyündendir.

Eğitim hayatı hakkında sınırlı bilgi bulunsa da, genç yaşlarda askeri yapıya ilgi duyduğu ve İran İslam Devrimi’nin ardından hızla Devrim Muhafızları’na katıldığı bilinmektedir. 1979 İslam Devrimi’nin ardından, 1980’lerin başında IRGC’ye (İslam Devrim Muhafızları Ordusu) resmen katıldı.

İran-Irak Savaşı (1980–1988)

Hacızade, genç yaşta İran-Irak Savaşı'nda görev aldı. Keskin nişancı ve saha komutanı olarak görev yaptığı dönemde, Kerbela 4 ve 5, Valfajr 8 gibi önemli cephe operasyonlarında bulundu.

Yükselişi ve Hava-Uzay Kuvvetleri Komutanlığı

2009 yılında IRGC bünyesinde Hava-Uzay Kuvvetleri'nin kurulmasıyla birlikte, Hacızade bu birimin ilk komutanı olarak atandı.

Görev yaptığı süre boyunca İran’ın balistik füze programında, hava savunma sistemlerinde ve insansız hava araçlarının (İHA) geliştirilmesinde önemli rol oynadı. Özellikle Zulfiqar, Qiyam, Sejjil, Fateh-110 ve Shahed-136 gibi füzelerin geliştirilmesinde teknik ve stratejik liderlik yaptı.

Kilit Operasyonlar ve Askerî Etkinlikler

1. Ayn el-Esad Üssü'ne Füze Saldırısı (2020)

8 Ocak 2020'de ABD'nin Kasım Süleymani’yi öldürmesine karşılık olarak, Irak'taki ABD askeri üssü Ayn el-Esad’a balistik füze saldırısını bizzat yönetti. Operasyonun adı, “Şehit Süleymani Operasyonu” olarak anıldı. Hacızade, saldırı sonrası yaptığı açıklamada, "ABD karşılık verseydi, 400 füzemiz hazır bekliyordu" dedi.

2. Ukrayna Uçağının Düşürülmesi (UİA Flight 752)

Aynı gün, Tahran’dan kalktıktan kısa süre sonra Ukrayna Uluslararası Havayolları'na ait Boeing 737-800 tipi uçak yanlışlıkla İran füzesiyle vuruldu. 176 kişinin öldüğü olayın sorumluluğunu üç gün sonra Hacızade kamuoyu önünde üstlendi. “O an ölmek istedim,” sözleriyle yaşadığı pişmanlığı dile getirdi. Ancak bu olay nedeniyle yargılanmadı; İran yargı makamları iç soruşturmada onu suçlu bulsa da, siyasi koruma nedeniyle ceza almadı.

3. IŞİD’e Karşı Operasyonlar (2018–2020)

Hacızade, Suriye'de Fırat'ın doğusunda bulunan IŞİD karargâhlarına karşı düzenlenen füze saldırılarını da yönetti. "Muharrem Harekatı" adı verilen operasyonda, yaklaşık 40 IŞİD liderinin öldürüldüğünü duyurdu. Operasyonlarda Zulfiqar ve Qiyam füzeleri kullanıldı.

İran'ın Uzay Programı ve Noor-1 Uydusu

23 Mayıs 2020'de, İran'ın ilk askeri uydusu Noor-1, üç aşamalı Qased roketiyle uzaya gönderildi. Uydu 425 km irtifada yörüngeye oturtuldu. Hacızade bu projeyi İran’ın “stratejik caydırıcılık yeteneği”nin bir parçası olarak değerlendirdi ve İran’ın uzaydaki varlığını “kaçınılmaz bir zorunluluk” olarak tanımladı.

İsrail'e Yönelik Hava Saldırıları (2024)

Nisan 2024 Operasyonu – Gerçek Vaat 1

İsrail'in Şam’daki İran konsolosluğuna saldırısına karşılık olarak, IRGC'nin 170 İHA, 30 seyir füzesi ve 120 balistik füzeyle Tel Aviv’i hedef aldığı saldırıyı koordine etti. İsrail saldırının %99’unu engellediğini öne sürerken, İran %50’sinden fazlasının hedefe ulaştığını iddia etti.

Ekim 2024 Operasyonu – Gerçek Vaat 2

Hizbullah lideri Hasan Nasrallah’ın öldürülmesi üzerine gerçekleştirilen ikinci saldırı, İsrail’in Mossad karargâhı, Tel Aviv ve Negev’deki Nevatim Hava Üssü gibi stratejik hedeflere 200'den fazla balistik füzenin fırlatılmasıyla gerçekleşti. Bu operasyonlardan sonra Hacızade’ye, Fetih Nişanı – 1. Derece verildi.

Siyasi ve Diplomatik Gerilimler

ABD Hazine Bakanlığı tarafından 2019’da yaptırım listesine alındı. 2022 yılında Kanada ve 2023'te Avrupa Birliği tarafından yaptırıma tabi tutuldu. Aynı yıl, bir röportajda eski ABD Başkanı Donald Trump ve Mike Pompeo’ya suikast tehdidinde bulunarak gündem oldu.

Ölümü

13 Haziran 2025 tarihinde, İsrail tarafından düzenlenen geniş çaplı hava saldırılarında hedef alındı ve hayatını kaybetti. Bu saldırı, İsrail’in “Yükselen Aslan Operasyonu” olarak adlandırdığı kapsamlı askeri operasyonun bir parçasıydı. Hacızade'nin ölümü, İran’da büyük bir yas ve aynı zamanda ciddi bir stratejik kayıp olarak değerlendirildi.

Hacızade evliydi ve üç çocuğu vardı. Ailesi hakkında çok az bilgi kamuoyuna açıklanmıştır. Askeri kariyeri boyunca kamuya açık konuşmalarında sert bir profil çizmiş; İran'ın füze gücünü “düşmanları menzilde tutmak” için geliştirdiklerini sıkça dile getirmiştir.