İngiltere, gölge filo tankerlerine karşı askeri müdahaleye hazırlanıyor

Birleşik Krallık, Rusya, İran ve Venezuela'ya yönelik yaptırımları ihlal ettiğinden şüphelenilen gölge filo tankerlerine karşı askeri müdahale hazırlığı yapıyor. BBC'nin 11 Ocak 2026 tarihli haberine göre, hükümet bu tür gemilere yönelik denetim ve alıkoyma işlemleri için yerel hukuki dayanaklar belirledi.

Askeri müdahaleye yasal zemin hazır

İngiltere’de yürürlükte olan 2018 tarihli Yaptırımlar ve Kara Para Aklamayla Mücadele Yasası, belirli gemilerin alıkonulmasına ve hareketlerinin kontrol edilmesine imkan tanıyor. Bu yasa, sahte bayrak taşıyan, bayraksız veya yaptırımlarla bağlantılı gemilere müdahale edilebilmesini de içeriyor. Bakanlar, bu hükümler doğrultusunda askeri unsurların da devreye alınabileceğini değerlendiriyor.

Plan kapsamında Kraliyet Donanması'na ait gemilerin gölge filo tankerlerini durdurması ve alıkoyması gündemde. Gerekli görülürse gözetleme uçakları ve özel kuvvetler de destek verebilir. Müdahale yöntemleri arasında gemiye çıkış, limana yönlendirme ya da karasulardan çıkarma yer alıyor.

ABD örneği etkili oldu

ABD son haftalarda yaptırımları ihlal eden beş tankeri açık denizde alıkoydu. Bunlar arasında, daha önce Bella 1 olarak bilinen ve İngiltere destekli takip sonucu Kuzey Atlantik'te durdurulan Marinera da bulunuyor. Olina ve Skipper adlı gemiler de sahte bayrakla yaptırımlı petrol taşıdığı gerekçesiyle alıkonuldu.

Gölge filo genişliyor

2022’den bu yana gölge filo olarak tanımlanan tanker ağı büyüyor. Eski gemiler el değiştirip isim ve bayrak değiştirerek faaliyetlerini sürdürüyor. Guyana, Panama, Liberya, Timor-Leste ve Rusya gibi ülkelerin bayrakları sıkça kullanılıyor. Marinera ve Olina, bu yapıya örnek gösteriliyor.

Müttefik ülkelerin tahminlerine göre, gölge filo 1.000’den fazla gemiden oluşuyor. Çoğu gemi geçerli sigorta taşımıyor. Bu durum, kazalar ve çevre riskleri açısından tehlike yaratıyor. Bazı gemiler Baltık, Kuzey Denizi ve Akdeniz’de kazalara da karıştı.

İngiltere 500'den fazla gemiyi yaptırımlarla hedef aldı

Birleşik Krallık, şimdiye kadar 500'den fazla gölge filo gemisini yaptırım listesine aldı. 200’e yakın gemi aktif kullanımdan çıkarıldı. Ayrıca 600'den fazla gemi sigorta ve bayrak denetimine tabi tutuldu. Bu gemilerden birçoğunun geçerli sigorta veya bayrak kaydı bulunmadığı tespit edildi.