İngiltere, ABD’nin İran’a yönelik askeri müdahalesine neden karşı çıkıyor?

İngiliz hükümeti, ABD’nin Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia hava üssünü İran’a karşı olası askeri operasyonlar için kullanma önerisini reddetti.

İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi öncesinde bu tutumu net şekilde dile getirerek Washington’a bombardıman yerine müzakere yolunu tercih etmesi gerektiğini söyledi.

Bu açıklama, Londra’nın İran konusunda askeri tırmanmadan kaçınma eğilimini ve diplomatik çözümü önceliklendirme politikasını yansıtan önemli bir mesaj olarak değerlendirildi.

Chagos meselesi ve hukuki egemenlik sorunu

İngiltere’nin bu tutumunun arkasında Chagos Takımadaları’nın egemenliğinin Mauritius’a devredilmesi planı bulunuyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Mayıs 2025’te Lahey Adalet Divanı kararına uygun şekilde Chagos’un Mauritius’a iade edileceğini taahhüt etmişti.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump, Diego Garcia üssünün stratejik önemini ve 100 yıllık kira anlaşmasını gerekçe göstererek bu planı eleştirmişti. Bu nedenle, Diego Garcia’dan İran’a yönelik bir saldırı, İngiltere’nin askeri harekâta açık destek verdiği algısını yaratabilir ve hukuki-siyasi süreçleri karmaşık hale getirebilir.

Orta Doğu’daki İngiliz çıkarları açısından riskler

İngiltere’nin olası bir ABD saldırısına karşı çıkmasının bir diğer nedeni, Batı Asya’daki stratejik çıkarlarının tehlikeye girmesi olarak değerlendiriliyor.

Diego Garcia’dan kalkacak saldırılar, Londra’yı fiilen askeri operasyonun tarafı haline getirebilir ve bunun Basra Körfezi, Umman Denizi, Arap Denizi ve Kızıldeniz’deki deniz ticaret yollarını riske atabilecek sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.

İran’a yönelik bir saldırının bölgesel misillemelere yol açması halinde, İngiltere’nin enerji ve ticaret güvenliği ile askeri ve diplomatik pozisyonu ciddi şekilde etkilenebilir.

Diego Garcia’nın stratejik konumu ve askeri rolü

Diego Garcia, İran’a yaklaşık 3.800 kilometre, Yemen’e ise yaklaşık 3.400 kilometre mesafede bulunuyor ve uzun süredir ABD’nin stratejik bombardıman operasyonlarında kilit bir üs olarak kullanılıyor. Ada, geçmişte Irak, Afganistan ve Yemen operasyonlarında ABD stratejik bombardıman uçaklarının ana konuşlanma noktalarından biri oldu.

Bu nedenle, ABD-İran arasında olası bir çatışmada Diego Garcia’nın merkezi bir askeri rol üstlenebileceği değerlendiriliyor. Londra’nın bu üs üzerinden saldırılara izin vermemesi, hem hukuki hem de jeopolitik hesaplarla şekillenen stratejik bir tercih olarak yorumlanıyor.