II. Dünya Savaşı’nda en çok kayıp veren ülkeler

II. Dünya Savaşı (1939–1945), insanlık tarihinin en yıkıcı ve kanlı çatışması olarak kabul edilir. Altı yıl süren bu savaşta yaklaşık 70–85 milyon insanın hayatını kaybettiği tahmin edilmektedir.

Kayıplar yalnızca cephede savaşan askerlerden ibaret olmayıp, sivil halk da bombardımanlar, soykırımlar, zorunlu göçler, açlık ve hastalık nedeniyle büyük kayıplar vermiştir. Özellikle bazı ülkeler, hem cephelerdeki yoğun muharebeler hem de savaşın doğrudan sivil halkı hedef alması nedeniyle çok ağır bedeller ödemiştir.

Sovyetler Birliği

II. Dünya Savaşı’nda en fazla kayıp veren ülke Sovyetler Birliği’dir. 1941’de Nazi Almanyası’nın “Barbarossa Harekâtı” ile başlayan Doğu Cephesi, tarihin en kanlı savaş sahnelerinden biri oldu. Stalingrad, Leningrad ve Kursk gibi muharebeler milyonlarca askerin ve sivilin ölümüne yol açtı.

Tahminler değişiklik gösterse de, Sovyetler Birliği’nin toplam kaybı 24 ila 27 milyon arasındadır. Bunun yaklaşık 8–11 milyonu asker, geri kalanı ise sivildir. Leningrad Kuşatması sırasında açlık, hastalık ve bombardımanlar yüzünden yüz binlerce insan hayatını kaybetmiştir. Bu büyük kayıp, Sovyet toplumunda uzun yıllar sürecek bir travma yaratmıştır.

Çin

Çin, Japonya ile 1937’den beri süren savaşını II. Dünya Savaşı’nın bir parçası olarak devam ettirdi. Japon İmparatorluğu’nun işgal politikaları, sivillerin doğrudan hedef alınmasına yol açtı.

Nankin Katliamı gibi olaylarda yüz binlerce sivil hayatını kaybetti. Ayrıca Japon ordusunun biyolojik silah deneyleri ve zorla çalıştırma uygulamaları Çin halkına ağır bedeller ödetti.

Çin’in toplam kaybı 15 ila 20 milyon arasında tahmin edilmektedir. Bunun büyük kısmı sivillerden oluşmaktadır. Uzun süren savaş ve işgal, Çin’in ekonomik ve toplumsal yapısını derinden sarsmıştır.

Almanya

Savaşı başlatan ülke olarak kabul edilen Nazi Almanyası da ağır kayıplar verdi. Doğu Cephesi’nde Sovyetler Birliği ile yapılan çetin muharebeler, Müttefiklerin hava bombardımanları ve savaşın son safhasında Berlin’in düşüşü sırasında milyonlarca Alman öldü.

Almanya’nın toplam kayıpları 6 ila 7 milyon arasında hesaplanmaktadır. Bunun 4,3 milyonu asker, geri kalanı ise bombardımanlar ve zorunlu göçler sırasında hayatını kaybeden sivillerden oluşur. Ayrıca savaşın sonunda yaşanan kitlesel göçler ve toplumsal çöküş, Almanya’yı uzun süre etkiledi.

Polonya

Polonya, savaşın başında Almanya ve Sovyetler Birliği tarafından işgal edildiği için en büyük darbeyi alan ülkelerden biridir. Toplam kayıpları 5 ila 6 milyon civarındadır. Bu rakam, savaş öncesi nüfusunun yaklaşık %15’ine denk gelir.

Polonya’daki kayıpların büyük çoğunluğu sivillerden oluşmaktadır. Özellikle Yahudi nüfus, Nazi Almanyası’nın uyguladığı soykırım politikaları nedeniyle büyük oranda yok edilmiştir. Auschwitz gibi ölüm kampları Polonya topraklarında kurulmuş ve milyonlarca insan burada katledilmiştir.

Japonya

Japonya, Pasifik Cephesi’nde ABD ve müttefiklerine karşı uzun süre direndi. 1945’te Hiroşima ve Nagazaki’ye atılan atom bombaları on binlerce insanı anında öldürdü, sonraki yıllarda da radyasyon nedeniyle kayıplar devam etti.

Ayrıca Tokyo ve diğer büyük şehirlerin hava bombardımanları büyük sivil kayıplara yol açtı. Japonya’nın toplam kayıpları 2,5 ila 3 milyon arasında tahmin ediliyor.

Hindistan (Britanya Hindistanı)

Savaş sırasında Hindistan hâlâ İngiliz İmparatorluğu’nun bir parçasıydı ve milyonlarca asker müttefik ordularında savaştı.

Tahminen 2–3 milyon insan öldü. Bu ölümlerin önemli bir kısmı savaşın doğrudan muharebelerinden değil, 1943 Bengal Kıtlığı gibi savaşın dolaylı etkilerinden kaynaklandı. Kıtlıkta milyonlarca sivil hayatını kaybetti.

Yugoslavya

Balkanlar’da Nazi Almanyası ve müttefikleri tarafından işgal edilen Yugoslavya, hem işgal hem de partizan direnişi nedeniyle çok ağır kayıplar verdi.

Tahminlere göre 1 ila 1,7 milyon arasında insan öldü. Kayıpların önemli bir bölümü sivillerdi. Özellikle etnik temizlik, toplu infazlar ve partizan-savaşçı çatışmaları Yugoslavya’da büyük yıkıma yol açtı.

Romanya

Savaşın ilk yıllarında Nazi Almanyası’nın müttefiki olan Romanya, Doğu Cephesi’nde büyük kayıplar verdi. Ayrıca savaşın sonlarına doğru Almanya’ya karşı cephe alması da ek kayıplara yol açtı.

Romanya’nın kayıpları 800 bin ila 1 milyon arasındadır. Bu ölümlerin önemli bir kısmı askerlerden, geri kalanı ise sivillerden oluşur.

Fransa

Almanya tarafından 1940’ta işgal edilen Fransa, savaş boyunca hem cephe kayıpları hem de sivil ölümleriyle ciddi bir bedel ödedi.

Yaklaşık 600 bin kişi hayatını kaybetti. Bunların yaklaşık 200 bini asker, geri kalanı ise işgal dönemindeki sivil ölümleri, bombardımanlar ve toplama kamplarına gönderilen kurbanlardı.

Macaristan

Nazi Almanyası’nın müttefiki olan Macaristan, savaşın ilerleyen yıllarında hem cephelerde hem de siviller arasında büyük kayıplar verdi. 500–600 bin arasında insan öldü.

Kayıpların büyük bölümü Holokost sırasında öldürülen Yahudi nüfus ve savaş alanlarında ölen askerlerden oluşmaktaydı.