Filipinler'de tarihin en büyük Avustralya-Filipin askeri tatbikatı başladı

Avustralya ve Filipinler, Pekin'in bölgedeki iddialı adımlarına karşı ortak bir duruş sergilemek amacıyla, Güney Çin Denizi'ne bakan bir Filipin kasabasında şimdiye kadarki en büyük ortak askeri tatbikatlarını başlattı.

Filipin dilinde "dalga" anlamına gelen Alon adı verilen tatbikat, 3.600'den fazla askeri personel, canlı atış talimleri, muharebe manevraları ve amfibi çıkarması gibi faaliyetleri içeriyor.

Tatbikatta Avustralya'ya ait güdümlü füze muhribi, F/A-18 süpersonik savaş jetleri, bir C-130 asker ve kargo uçağı, Javelin tanksavar silahları ve özel kuvvetlere ait keskin nişancı silahları da kullanılıyor. ABD, Kanada, Japonya, Güney Kore, Yeni Zelanda ve Endonezya'dan askeri yetkililer de tatbikatı gözlemci olarak takip ediyor.

Avustralya Kraliyet Donanması Koramirali Justin Jones, yaptığı açıklamada tatbikatın stratejik amacını vurguladı: "Bu tatbikat, Avustralya'nın, ulusal egemenliğin korunduğu, uluslararası hukuka uyulduğu ve ulusların baskıdan uzak kararlar alabildiği bir bölgeyi sürdürmek için ortaklarıyla birlikte çalışma kararlılığını yansıtıyor." Jones ayrıca tatbikatların "ortak güvenlik sorunlarına nasıl iş birliği yapılacağını ve Hint-Pasifik'te geniş mesafeler üzerinde güç yansıtılacağını öğrenmek için bir fırsat" olduğunu ifade etti.

İki ülke arasındaki askeri iş birliği, İkinci Dünya Savaşına kadar uzanan uzun bir geçmişe sahiptir. O dönemde Avustralya askerleri, Filipinler'in Japon işgalinden kurtarılması için verdiği mücadelede aktif rol oynadı. Avustralya gemileri, 1944'teki Leyte çıkartma kuvvetlerini yok etmeye çalışan Japon filosunu yenilgiye uğratan Surigao Boğazı Savaşı'nda yer aldı. Savaş, Japon donanmasının büyük bir yenilgisiyle sonuçlandı. Ardından başlayan kara harekâtı sırasında 4 binden fazla Avusturalya askeri, Filipinler’de savaştı. Altı yıl sonra, Avustralyalı ve Filipinli askerler, 1951 Çin'in Bahar Taarruzu sırasında Güney Kore'yi savunmak için tarihi muharebeler gerçekleştirdiler.

Nihai olarak 2012 yılında imzalanan Ziyaretçi Kuvvetler Anlaşması (VFA) ile ilişkiler daha da güçlendi. Yapılan anlaşma, her iki ülkenin askerlerinin ortak tatbikatlar için diğer ülkenin topraklarına büyük sayılarda konuşlanmasına olanak tanıyor.

Alon tatbikatının ilki, 2023 yılında gerçekleştirildi. Bu yıl yapılan tatbikat ise 2023'ten bu yana düzenlenen en kapsamlı ve karmaşık tatbikat olarak kayıtlara geçti. İki ülkenin savunma ilişkilerini giderek daha derinleştirdiği ve Çin'in bölgedeki artan askeri varlığına karşı ortak bir duruş sergilediği anlaşılıyor.

İki ülke arasında stratejik anlaşmalar yolda

Avustralya, ABD'den sonra Filipinler ile Ziyaretçi Kuvvetler Anlaşması (VFA) bulunan ikinci ülke konumunda. Bu anlaşma, her iki ülkenin topraklarında büyük sayıda askerin ortak muharebe tatbikatları için konuşlandırılmasına olanak tanıyor.

Filipinler, benzer bir anlaşmayı yakın zamanda Japonya ile de imzaladı ve bu anlaşma gelecek ay yürürlüğe girecek. Manila yönetimi ayrıca Fransa ve Kanada dâhil olmak üzere diğer Asya ve Batı ülkeleriyle de benzer savunma anlaşmaları konusunda görüşmelerini sürdürüyor.

Bölgesel gerilimi tırmandıran son olaylar

Çin, bölgedeki çok uluslu tatbikatları ve ittifakları eleştirerek, ABD ve müttefiklerinin "kendisine karşı bir araya geldiğini" ve bölgeyi militarize ettiğini belirtiyor. Çin, yoğun bir küresel ticaret yolu olan Güney Çin Denizi'nin büyük bir bölümü üzerinde hak iddia ediyor. Son yıllarda Filipinler ile Çin arasında bölgesel gerilimler artış gösteriyor.

Pazartesi günü, Scarborough Sığlığı adlı bölgede, Çin'e ait bir sahil güvenlik gemisini uzaklaştırmaya çalışan bir Çin donanma gemisi, başka bir Çin sahil güvenlik gemisiyle çarpıştı. Manila'daki Avustralya Büyükelçiliği, "Çin gemilerinin Scarborough yakınlarındaki tehlikeli ve profesyonellikten uzak davranışları" hakkında endişelerini dile getirerek, olayın "gerilimi azaltma, itidal ve uluslararası hukuka saygı duyma ihtiyacını vurguladığını" belirtti. Buna karşılık, ABD de Çin'in geniş iddialarını ve bölgedeki kısıtlamalarını protesto etmek amacıyla Çarşamba günü iki savaş gemisini Scarborough açıklarına gönderdi.

Geçtiğimiz Şubat ayında ise Çin'e ait bir J-16 savaş jetinin, uluslararası hava sahasında uçan bir Avustralya P-8 Poseidon askeri keşif uçağının 30 metre yakınına tehlikeli bir şekilde yaklaşarak fişek attığı bildirilmişti.