Barak MX Hava Savunma Sistemi

Barak MX nedir?

Barak MX, tek bir fırlatma platformundan farklı menzillerdeki hedefleri etkisiz hale getirebilen, yazılım tabanlı bir entegre hava ve füze savunma sistemidir. İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii (IAI) tarafından geliştirilen bu sistem, son olarak Tayland Kraliyet Hava Kuvvetleri tarafından da tercih edilerek küresel ölçekteki başarısını kanıtlamıştır. Sistem; uçaklar, helikopterler, dronlar, seyir füzeleri ve taktik balistik füzeler gibi çeşitli hava soluyan hedeflere (ABT) karşı 150 kilometreye kadar koruma kalkanı oluşturur.

Hava savunma doktrinleri, özellikle Asya-Pasifik bölgesinde artan güvenlik kaygılarıyla birlikte daha kritik hale gelmiştir. Tayland'ın yaklaşık 108 milyon dolarlık bir anlaşmayla envanterine kattığı Barak MX, ülkenin ilk orta menzilli hava savunma kabiliyeti olma özelliğini taşımaktadır.

Barak MX sisteminin temel bileşenleri nelerdir?

Sistemin başarısı, birbirleriyle tam uyum içinde çalışan bir dizi ana unsura ve destek araçlarına dayanır. Bu modüler yapı, kullanıcılara operasyonel ihtiyaçlarına göre ölçeklenebilir ve esnek bir savunma mimarisi kurma imkanı tanır.

Barak MX sistemi genel olarak şu ana ve destek birimlerinden oluşmaktadır:

• Savaş yönetim merkezi (BMC)
• Çok amaçlı dijital radarlar (MMR)
• Dikey fırlatma üniteleri ve önleyici füzeler
• Füze yükleme araçları ve lojistik destek araçları

Barak BMC savaş yönetim merkezi

Savaş Yönetim Merkezi (BMC), sistemin tüm operasyonel sürecini yöneten komuta kontrol birimidir. Mobil platformlara monte edilen bu merkez, farklı radar ve sensörlerden gelen verileri birleştirerek gerçek zamanlı bir hava resmi oluşturur. Tehditleri önceliklendiren BMC, menzil ve hedef tipine göre en uygun önleyici füzenin ateşlenmesine karar vererek "savaş ekonomisi"ni optimize eder ve maliyetleri düşürür.

Barak MX sensör ve radar teknolojisi

Sistem, IAI’nin gelişmiş Aktif Elektronik Taramalı Dizi (AESA) radarlarıyla entegre şekilde çalışır. Dijital radar sistemleri, hem hava hedeflerini hem de balistik unsurları aynı anda tespit ederek takip edebilir. Galyum nitrür (GaN) teknolojisine sahip bu radarlar, yoğun elektronik harp ortamlarında dahi yüksek hassasiyetle çalışarak füzeler için gerekli olan ateş kontrol rehberliğini kesintisiz sunar.

Barak MX önleyici füzelerinin menzil ve özellikleri nelerdir?

Barak MX, operasyonel esneklik sağlamak amacıyla üç farklı menzil kapasitesine sahip füze ailesini tek bir fırlatıcıda birleştirir. Tüm füzeler dikey fırlatma yeteneğine sahiptir ve gelişmiş aktif radyo frekansı (RF) arayıcı başlıklar kullanarak hedefe yüksek doğrulukla kilitlenir.

Sistemin kullandığı füzeler menzil kapasitelerine göre şu şekilde sınıflandırılır:

• Barak MRAD: Tek darbeli roket motoruna sahip olan bu füze, 35 kilometreye kadar olan hedefler için orta menzilli savunma hattı oluşturur.
• Barak LRAD: Çift darbeli roket motoru sayesinde 70 kilometre menzile ulaşarak uzun menzilli koruma sağlar.
• Barak ER: Çift darbeli motorun yanına eklenen bir güçlendirici (booster) ile 150 kilometreye kadar etkili olup taktik balistik füzelere karşı genişletilmiş menzil koruması sunar.

Hangi ülkeler Barak MX sistemini tercih ediyor?

Barak MX sistemi, gelişmiş ağ merkezli yetenekleri ve yerel komuta kontrol sistemleriyle uyumu sayesinde birçok ülke tarafından satın alınmıştır. IAI'nin East Asia (Doğu Asya) bölgesindeki varlığını güçlendiren Tayland anlaşmasının yanı sıra, sistemin dünya genelinde önemli bir kullanıcı kitlesi bulunmaktadır.

Sistemi tercih eden veya yatırım yapan bazı ülkeler şunlardır:

• Azerbaycan: 2024 yılında sisteme 1 milyar dolardan fazla yatırım yapmıştır.
• Slovakya: 2024 yılında yaklaşık 650 milyon dolarlık bir tedarik gerçekleştirmiştir.
• Fas: 500 milyon doların üzerinde bir anlaşma ile sistemi envanterine katmıştır.
• Kolombiya: 131 milyon dolarlık bir sözleşme ile sistemi tercih eden ülkeler arasındadır.

Sistemin lojistik ve hareket kabiliyeti nasıldır?

Barak MX sisteminin tüm bileşenleri, yüksek hareket kabiliyetine sahip kamyon ve platformlar üzerine monte edilmiştir. Bu durum, sistemin kısa sürede konuşlandırılmasını ve hızla operasyonel hale getirilmesini sağlar. Ayrıca, Tayland örneğinde olduğu gibi, IAI yerel bakım ve destek süreçleri için ilgili ülkelerin havacılık endüstrileriyle ortaklıklar kurarak uzun vadeli lojistik destek sunmaktadır.

Sistemin operasyonel avantajları ve kabiliyetleri nelerdir?

Ağ merkezli yapısı sayesinde Barak MX, birden fazla ateşleme ünitesinin birbirleriyle veri paylaşmasını sağlayarak savunma alanını genişletir. Bu teknoloji, bir ünitenin kendi radarının kapsama alanı dışındaki bir hedefi, ağdaki başka bir sensörden gelen veriyle imha etmesine olanak tanır.

Barak MX sisteminin öne çıkan teknik kabiliyetleri şunlardır:

• Gece, gündüz ve her türlü zorlu hava koşulunda kesintisiz görev yapabilme yeteneği.
• Farklı fırlatıcıların tek bir komuta merkezinden merkezi olarak yönetilebilmesi.
• Yüksek G manevraları yapabilen füzeler sayesinde akıllı mühimmatlara ve ani manevra yapan hedeflere karşı etkin koruma.
• "Savaş Ekonomisi" odaklı yaklaşımıyla operasyonel maliyetleri düşürmesi.
• Dikey fırlatma teknolojisi sayesinde 360 derecelik tam kapsamlı koruma ve çok kısa reaksiyon süresi.