C-146 Özel Operasyon Uçağı

C-146A Wolfhound, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri Özel Harekât Komutanlığı’nın düşük görünürlük, esneklik ve hızlı tepki gerektiren görevleri için geliştirilmiş özel bir hava nakliye platformudur.

Kökeni sivil Dornier 328 turboprop uçağına dayanan C-146A, kapsamlı askerî modernizasyonlar sayesinde küçük özel kuvvet timlerinin, hassas kargonun ve yaralı personelin dünya genelindeki hazırlanmış ya da hazırlan­mamış pistlere güvenli şekilde taşınmasını mümkün kılmaktadır.

2011 yılından bu yana kesintisiz olarak operasyonel görevlerde kullanılan Wolfhound, sınırlı sayısına rağmen yüksek uçuş saatleri, küresel konuşlandırma kabiliyeti ve özel harekât kuvvetlerinin ihtiyaçlarına doğrudan cevap veren yapısıyla Amerika Birleşik Devletleri Özel Harekât Komutanlığı (USSOCOM) tarafından kullanılan en kritik hava unsurlarından biri hâline gelmiştir.

Dornier 328’lerin askeri uçak halini alması

Dornier 328’in üretimi 1990–2000 yılları arasında gerçekleştirilmiş ve toplamda 110 adet uçak üretilerek dünya genelinde çeşitli havayollarına teslim edilmiştir.

Hava Kuvvetleri Özel Harekât Komutanlığı (AFSOC) ihtiyaçlarını karşılamak için Sierra Nevada Corporation (SNC), mümkün olduğunca genç ve düşük uçuş saatine sahip ikinci el uçakları temin etmek zorunda kalmıştır. İlk 17 siparişin ikisini bizzat SNC tedarik ederken, geri kalan uçakların temini için Birleşik Krallık/Almanya merkezli 328. Group ile sözleşme yapılmıştır.

Yaklaşık 200 milyon dolarlık sözleşme kapsamında 328 Group, uçakların kapsamlı bakım, onarım ve modernizasyon çalışmalarını yürütmüş; ayrıca teslimat sonrasında yedek parça desteği sağlamıştır. Dornier 328’ler, 27 Ekim 2009 – 27 Haziran 2013 tarihleri arasında SNC'ye teslim edilmiştir. Her teslimatın ardından uçaklar kapsamlı bir yenileme sürecinden geçmiştir.

Bu çalışmalar kapsamında:

• Honeywell GTCP36-150DD yardımcı güç üniteleri takılmış,
• Yedi uçakta hız kesici uçak fren kanadı yükseltmesi yapılmış,
• Tüm uçakların Pratt & Whitney Canada PW119B turboprop motorları, daha yüksek güç üreten PW119C versiyonuna yükseltilmiştir.

Yapılan motor yükseltmeleri, uçağın kısa kalkış ve iniş (STOL) kabiliyetini önemli ölçüde artırmıştır.

Bakım ve modernizasyon sürecinin tamamlanmasının ardından, uçakların 524’üncü Özel Harekât Filosu’na (524th SOS) teslimatları 27 Ekim 2011 – 2 Aralık 2013 tarihleri arasında gerçekleştirildi. İlk iki adet C-146A’nın teslimiyle birlikte, Berry Havacılık şirketinden kiralanmış olan dört adet DHC-8 uçağından ikisi 2011’de iade edilmiş, kalan iki DHC-8 ise 2013’e kadar hizmette kalmıştır.

Filo genişlemesi ve Big Safari programı

2012 yılında ilave bir C-146A daha tedarik edilmiştir. Bu uçak başlangıçta 524’üncü SOS için planlanmış olsa da daha sonra Hava Kuvvetleri Malzeme Komutanlığı’na (AFMC) bağlı 645’inci Havacılık Mühendisliği (Sistemler) Grubu – “Big Safari” araştırma programlarına tahsis edilmiştir.

17 adet C-146A’nın 524’üncü SOS’un operasyonel ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalması üzerine AFSOC, 2015 yılında toplam 37,5 milyon dolar maliyetle iki ek C-146A tedariki talep etmiştir. SNC, bu uçakları 22 Ekim 2015 ve 3 Mart 2016 tarihlerinde temin etmiş; teslimatlar ise sırasıyla 3 Şubat 2016 ve 15 Mart 2017 tarihlerinde yapılmıştır.

Buna ek olarak, 23 Aralık 2016 tarihinde bir C-146A daha tedarik edilmiş ve bakım/modernizasyon sürecinin ardından 17 Mart 2017’de 524’üncü SOS’a teslim edilmiştir.

Toplamda 21’inci C-146A, 11-3013 kuyruk numaralı 12’nci C-146A’nın yerine filoya dâhil edilmiştir. Bu uçak, SNC’ye geri verilerek test platformu olarak kullanılmaya başlanmıştır. “Cougar” takma adı verilen bu uçak, Denver ve Seattle’da ISR (İstihbarat, Gözetleme ve Keşif) amaçlı kamera sistemlerinin test edilmesinde yoğun şekilde kullanılmıştır.

Özel Kuvvetler için gizli taşıma kabiliyeti

MC-130J Commando II uçakları, ABD Özel Harekât Kuvvetleri için başlıca açık (non-covert) hava nakliye platformları olsa da C-146A’lar 2011’den bu yana düşük görünürlüklü operasyonların bel kemiği olmuştur. USSOCOM’a göre, küçük radar izi ve düşük görünürlük gerektiren standart dışı havacılık görevlerini yerine getirebilen tek platform C-146A’dır.

C-146A’lar; gece görüş gözlüğü (NVG) ile sızma, tahliye, ikmal ve hazırlanmamış pistlerde iniş-kalkış görevlerini icra ederek tiyatro özel harekât komutanlarını doğrudan desteklemektedir.

Operasyonel tempo ve uçuş saatleri

2012 yılında dünya genelinde yalnızca 11 adet C-146A bulunması, artan görev taleplerinin karşılanmasını zorlaştırmış ve bu nedenle 524’üncü SOS, Berry Aviation’a ait iki DHC-8’i kullanmaya devam etmek zorunda kalmıştır.

• 2011: 11 C-146A toplam 6.972 saat uçtu
• 2013: 5 ek uçağın teslimiyle toplam 15.332 saat
• 2014: 17 uçakla 18.572 saat

Irak ve Suriye’deki IŞİD karşıtı Inherent Resolve Harekâtı nedeniyle 2014’te uçuş saatleri zirveye ulaşmıştır. 2015’te ise BT-67 gibi diğer platformların devreye girmesiyle uçuş saatleri 12.288’e düşmüştür.

2016’dan itibaren, Hava Kuvvetleri Rezervi’ne bağlı 859’uncu SOS, Duke Field’da konuşlu C-146A’ları kullanmaya başlamış ve AFSOC’un 20 uçaklık filosundaki operasyonların yaklaşık %30’u bu rezerv filo tarafından icra edilmiştir.

200.000 saatlik tarihi eşik aşıldı

5 Nisan 2024 tarihinde 524’üncü SOS ve 859’uncu SOS, C-146A filosunun 200.000 uçuş saatini aşmasını kutlamıştır. 859’uncu SOS Harekat Müdür Yardımcısı Yarbay Michael Clapp, bu kilometre taşını şu sözlerle değerlendirmiştir:

“Bu uçaklar her gün görev yapıyor, dünyanın dört bir yanında operasyon icra ediyor ve sürekli saat biriktiriyor. Bu eşiğin oldukça anlamlı olduğunu düşünüyorum. Wolfhound ile 300.000 saate ulaşmayı çok isterim.”

Avrupa, NATO ve otoyol inişleri

Rusya’nın 24 Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından, 524’üncü ve 859’uncu SOS birlikleri Avrupa’daki SOCOM görevleri için yüksek alarm durumuna geçirilmiştir. Savaş öncesinde ve sırasında, ABD ve Avrupa’da çok sayıda tatbikat icra edilmiştir.

• 5 Ağustos 2021 – Thunder LZ (Michigan): Üç C-146A ve iki A-10C uçağı, Michigan Eyalet Yolu M-32 üzerinde iniş-kalkış yaparak USAF tarihindeki ilk Wolfhound otoyol inişini gerçekleştirmiştir.
• 29 Haziran 2022 – Northern Agility 22-1: 859’uncu SOS’a ait bir C-146A, Michigan M-28 otoyolunda 9.000 ft’lik kapalı bir kesime iniş yapmıştır.
• 4 Ağustos 2024 – Emerald Warrior FTX II (Arkansas): Bir C-146A ve bir MC-130J, Route 63 otoyoluna inmiş; ardından bir AC-130J, otoyol üzerinde kurulan FARP noktasında yakıt ve mühimmat ikmali yapmıştır.

Kuzey Atlantik ve MEDEVAC (Tıbbi Tahliye) tatbikatları

2 Eylül 2024’te, İzlanda Keflavik’te icra edilen Northern Viking 24 (NV24) tatbikatında bir C-146A (12-3085) MEDEVAC senaryosunda kullanılmıştır. Tatbikat, GI-UK boşluğunda gerçekleşmiştir. Boşluk olarak adlandırılan bu okyanus açıklığı, bazen GI-UK olarak da yazılır), Kuzey Atlantik Okyanusu'nda bir deniz boğazı oluşturan bir alandır.

Yerin adı, Grönland, İzlanda ve Birleşik Krallık'ın baş harflerinden oluşur ve bu üç kara parçası arasındaki iki açık okyanus şeridini ifade eder. Bölgenin savunulması kapsamında ABD, İzlanda ve müttefik ülkeler arasındaki müşterek harekât kabiliyetini güçlendirmiştir.

919’uncu Özel Harekât Bakım Grubu (919th SOMXG), 524’üncü SOS’a bağlı 20 C-146A’nın saha ve organizasyon seviyesindeki bakımından sorumludur. Depo seviyesi bakımlar ise Denver yakınlarındaki Straight Flight (SNC iştiraki) tesislerinde yapılmaktadır.

• 2023’te: 20 uçakla 14.000+ uçuş saati
• Dağıtık görevlerde: 183 SOF hava nakliye görevi 140.000 lb kargo 74 üst düzey ziyaretçi taşınması
  • 183 SOF hava nakliye görevi
  • 140.000 lb kargo
  • 74 üst düzey ziyaretçi taşınması

Ayrıca kabin basınçlandırma sistemine ilişkin emniyet sorunları giderilmiş, tüm filo için teknik emirler güncellenmiştir.

Benzer tatbikatlar Japonya, Güney Kore ve dünyanın farklı bölgelerinde de düzenlenmiştir.

Dornier 328 Filosuna dair rakamlar

Toplam 110 adet Dornier 328-110’dan:

• 47 uçak hâlâ uçabilir durumda
• 21’i USAF envanterinde
• 32 depoda
• 12 atıl
• 11 hurdaya ayrılmış
• 6 kaza sonucu kaybedilmiş
• 2 müzede sergilenmektedir

Hurdaya ayrılan bazı uçaklar, C-146A filosunun yedek parça ihtiyacını karşılamak için kullanılmıştır. 328 Group’un, C-146A filosuna en az altı yıl daha parça tedariki sağlaması beklenmektedir.

Dornier C-146 Wolfhound uçaklarının özellikleri