ULAQ Silahlı İnsansız Deniz Aracı

Türkiye'nin insansız sistemlerde son yıllarda elde ettiği birikim, deniz platformlarında da öne çıkıyor. ARES Tersanesi ve Meteksan Savunma iş birliğiyle geliştirilen ULAQ, bu dönüşümün denizdeki karşılığı olarak ortaya çıktı. "Mavi Vatan" doktrini çerçevesinde geliştirilen platform, deniz sınırlarının korunmasında insansız ve uzaktan komutalı çözümlerin etkin kullanımını hedeflemektedir.

Türkiye'nin ilk insansız deniz aracı ULAQ nedir?

ULAQ, uzaktan komuta edilebilen veya otonom görev icra edebilen, üzerine farklı faydalı yükler ve silah sistemleri entegre edilebilen modüler bir insansız deniz platformudur. Yerli imkanlarla tasarlanan bu araç, Türk Deniz Kuvvetleri’nin operasyonel esnekliğini artırmak ve yüksek riskli görevlerde personel kaybı ihtimalini ortadan kaldırmak amacıyla geliştirilmiştir.

Keşif, gözetleme, istihbarat toplama ve su üstü harbi gibi çok boyutlu görevlerde kullanılabilecek şekilde tasarlanan ULAQ, tek bir konfigürasyondan ibaret değildir. Proje, farklı görev ihtiyaçlarına göre uyarlanabilen bir ürün ailesi yaklaşımıyla ilerlemektedir.

ULAQ SİDA teknik özellikleri nelerdir?

ULAQ projesi, farklı görev tanımlarına göre optimize edilebilen esnek bir mimariye sahiptir. İlk kamuoyuna tanıtılan silahlı konfigürasyon temel alınarak paylaşılan genel teknik veriler şu şekildedir:

Boy ve gövde yapısı: Yaklaşık 11 metre boya sahip olan araç, ileri teknoloji kompozit malzemelerden üretilmiştir.

Menzil kapasitesi: Operasyonel gereksinimlere bağlı olarak 400 kilometre ve üzeri menzile ulaşabilmektedir.

Hız performansı: Saatte 65 kilometre (yaklaşık 35 knot) ve üzeri sürat yapabilme kabiliyetine sahiptir.

Haberleşme altyapısı: Milli kriptolu haberleşme sistemleriyle donatılmıştır. Görüş hattı (LOS) üzerinden kontrol edilebildiği gibi, uydu haberleşme altyapısı sayesinde daha geniş harekât alanlarında görev icra edebilmektedir.

Gece ve gündüz görüşü: Gelişmiş elektro-optik ve kızılötesi (IR) kamera sistemleri sayesinde 24 saat kesintisiz görüntü aktarımı yapabilir.

Bu teknik yapı, ULAQ’ın hem kıyı sularında hem de açık deniz görevlerinde etkin şekilde kullanılmasına imkan tanımaktadır.

Menzil ve sürat performansı nasıldır?

Deniz platformlarında menzil ve sürat, operasyonel etkinliğin temel belirleyicileridir. ULAQ, sahip olduğu gelişmiş motor sistemleri sayesinde geniş bir harekât yarıçapında görev yapabilmekte, yüksek sürati sayesinde ani gelişen tehditlere hızlı şekilde reaksiyon gösterebilmektedir.

Bu özellikler, platformun yalnızca kıyı güvenliği görevlerinde değil, açık deniz devriye faaliyetlerinde ve su üstü harbi senaryolarında da kullanılabilmesini mümkün kılar.

Yapısal dayanıklılık ve tasarım detayları nelerdir?

Kompozit gövde yapısı sayesinde ULAQ, deniz koşullarına karşı yüksek dayanıklılık sunmaktadır. Bu yapı, korozyona karşı direnç sağlarken aynı zamanda görece düşük radar izine sahip bir profil ortaya koymaktadır.

Hidrodinamik tasarımı, zorlu deniz koşullarında stabil seyir imkânı sunacak şekilde geliştirilmiştir. Bu da sensör performansının korunması ve silah sistemlerinin etkin kullanımına doğrudan katkı sağlar.

ULAQ hangi silah ve mühimmat sistemlerine sahiptir?

ULAQ’ı klasik bir insansız gözetleme aracından ayıran en temel unsur, entegre edilebilen ateş gücüdür. Silahlı konfigürasyonda, yerli üretim güdümlü mühimmat sistemleri kullanılmaktadır.

L-UMTAS: Lazer güdümlü uzun menzilli tanksavar füze sistemi ile su üstü ve kara hedeflerine karşı hassas vuruş kabiliyeti sağlar.

CİRİT: 70 mm lazer güdümlü füze sistemi ile daha düşük maliyetli ve yüksek hassasiyetli angajman imkânı sunar.

12.7 mm uzaktan komutalı silah sistemi: Asimetrik tehditlere karşı yakın savunma ve caydırıcılık sağlar.

YALMAN kule sistemi: Farklı mühimmatların aynı anda entegre edilebildiği modüler bir atış platformu olarak görev yapar.

Bu silah kombinasyonu, ULAQ’ın hem su üstü unsurlara hem de kıyı hattındaki hedeflere karşı görev icra edebilmesini mümkün kılar.

ULAQ ailesinin farklı görev konfigürasyonları

ULAQ projesi yalnızca silahlı versiyondan ibaret değildir. Farklı görev ihtiyaçlarına yönelik çeşitli konfigürasyonlar üzerinde çalışmalar yürütülmüştür:

• ISR (Keşif, Gözetleme, İstihbarat) versiyonu
• ASW (Denizaltı Savunma Harbi) versiyonu
• Elektronik harp konfigürasyonu
• Sürü konsepti ve koordineli görev yapısı üzerine çalışmalar

Bu yaklaşım, ULAQ’ı tek bir platformdan ziyade modüler ve genişleyebilir bir insansız deniz sistemi ailesine dönüştürmektedir.

ULAQ'ın kullanım alanları ve görev tanımları nelerdir?

İnsansız bir sistem olmasının sağladığı avantaj sayesinde ULAQ, insanlı gemilerin girmesinin riskli olduğu bölgelerde etkin şekilde görev yapabilir. Modüler yapısı sayesinde göreve özel donanım değişiklikleri hızlıca uygulanabilir.

ULAQ SİDA'nın görev alabileceği temel alanlar şunlardır:

• Keşif ve gözetleme (ISR): Sınır hatlarının ve kritik bölgelerin sürekli izlenmesi
• Su üstü harbi (ASuW): Düşman botlarına veya gemilerine karşı güdümlü füzelerle taarruz
• Asimetrik harp: Ani baskın ve taciz ateşlerine karşı hızlı yanıt
• Üs ve liman güvenliği: Stratejik tesislerin denizden gelecek tehditlere karşı korunması
• Arama kurtarma desteği: Geniş alanların taranarak kazazedelerin tespiti

ULAQ nasıl kontrol edilir?

ULAQ, mobil veya sabit sahil kontrol istasyonları üzerinden yönetilmektedir. Operatörler, araç üzerindeki sensörlerden gelen verileri gerçek zamanlı takip ederek rota planlaması yapabilir ve silah sistemlerini kontrol edebilir.

Sistem, otonom seyir algoritmaları sayesinde belirlenen rotada engellerden sakınma ve hedef koordinatlara bağımsız intikal etme kabiliyetine sahiptir. Haberleşmenin kesilmesi gibi durumlarda ise önceden tanımlanmış güvenli bölgeye dönüş senaryosu devreye girmektedir.

Test süreci ve ilk atışlar

ULAQ’ın silahlı konfigürasyonu kamuoyuna tanıtıldıktan sonra deniz testleri ve atışlı denemeleri gerçekleştirilmiştir. Platform üzerinden yapılan ilk CİRİT atışı, insansız bir deniz aracından güdümlü mühimmat kullanımının sahada mümkün olduğunu göstermesi açısından dikkat çekmiştir. Bu süreç, konseptin yalnızca teorik değil, operasyonel olarak da uygulanabilir olduğunu ortaya koymuştur.

Kontrol mimarisi ve sürü konsepti

ULAQ, görüş hattı üzerinden kontrol edilebildiği gibi, uydu haberleşme altyapısı sayesinde daha geniş harekât sahalarında da görev yapabilecek şekilde tasarlanmıştır. Aynı kontrol istasyonu üzerinden birden fazla platformun yönetilmesine yönelik çalışmalar, insansız deniz araçlarının koordineli görev icrasına zemin hazırlamaktadır.

Sürü konsepti, özellikle doygunluk yaratma, alan kontrolü ve risk dağıtımı açısından önem taşımaktadır. Bu yapı, insanlı unsurların önünde görev alabilecek insansız öncü unsurlar oluşturulmasını mümkün kılar.

İnsanlı platformlara kıyasla konumu

Benzer görevleri icra edebilen küçük hücumbotlar veya silahlı devriye botları ile kıyaslandığında ULAQ’ın en belirgin avantajı personel riski barındırmamasıdır. Daha düşük işletme maliyeti, daha küçük radar izi ve gerektiğinde expendable unsur olarak kullanılabilmesi, insansız deniz araçlarını farklı bir kategoriye yerleştirmektedir.

Bu durum, özellikle gerilimin yüksek olduğu deniz alanlarında tırmanmayı kontrol altında tutabilecek esnek bir seçenek sunar.