Endonezya'dan İtalyan uçak gemisi Giuseppe Garibaldi için hamle

Endonezya, İtalyan donanmasından devralmayı planladığı emekli uçak gemisi ITS Giuseppe Garibaldi için yabancı kredi kullanımıyla finansman planını onayladı.

19 Eylül 2025 tarihli Zona Militar adlı internet sitesi haberine göre, Endonezya Ulusal Kalkınma Planlama Bakanlığı (BAPPENAS), gemi alımı için 450 milyon dolar limitli bir kredi öngörürken, yeni nakliye helikopterleri için 250 milyon dolar ve genel maksatlı görev helikopterleri için 300 milyon dolara kadar ek kaynak ayrılmasına izin verdi.

Söz konusu finansman kararları, 29 Ağustos 2025 tarihli bir yazıda Bakan Rachmat Pambudy tarafından Savunma Bakanı Sjafrie Sjamsoeddin’e iletildi. Üç proje, uluslararası fonlardan öncelikli olarak yararlanabilecek projeler listesine alındı. Kredi kaynakları arasında ihracat kredi ajansları, ikili kredi sağlayıcılar ve özel finansörler yer alabiliyor. Planlama belgeleri, helikopterlerin gemiden konuşlandırılmasının muhtemel olduğunu öne sürüyor.

2025’te Endonezya’ya sunulan öneriler, Garibaldi’nin helikopterler ve insansız hava araçları (İHA) için adapte edilmesini içeriyor. Indodefence 2025 fuarında da Baykar Bayraktar TB3’lerin sergilenmesi dikkat çekmişti. Daha sonra Endonezya, Baykar ve Republikorp ile yerel üretim için 60 adet TB3 ve 9 adet Akıncı İHA için anlaşma imzaladı. TB3’ün Türk uçak gemisi TCG Anadolu üzerindeki ski-jump kalkış denemeleri, Garibaldi’nin güvertesi ile uyumlu olduğunu gösteriyor.

Uçak gemisinin tedariki kapsamında İtalyan şirket Fincantieri’den bir heyet, Temmuz 2025’te Jakarta’yı ziyaret ederek eski gemi komutanı ve mühendisleriyle birlikte, gemi tadilatı için dört önerilen çalışma alanını sunum olarak anlattı. Modifikasyon detayları, maliyet ve süre henüz açıklanmadı. Ancak planlamaların Endonezya’nın iki adet İtalyan çok amaçlı savaş gemisi (Brawijaya 320 ve Prabu Siliwangi 321) ile süren iş birliği çerçevesiyle uyumlu olduğu ifade edildi.

Askeri ve sivil amaçlı kullanım planları

Finansman onayı, Endonezya’nın Minimum Essential Force programı ve geniş çaplı deniz modernizasyonu çabalarıyla aynı döneme denk geliyor. Paket, denizaltı karşıtı operasyonlar, afet yardımı, deniz devriyesi ve UAV entegrasyonu için mobil bir havacılık merkezi oluşturma niyetini yansıtıyor. Endonezya donanması, en az dört amfibi helikopter gemisi işletmeyi planlıyor ve PT PAL, Fincantieri veya Hyundai Heavy Industries ile iş birliği içinde yerli inşaat projeleri sunuyor.

Analistler, Tayland’ın HTMS Chakri Naruebet programında gözlemlenen bütçe ve bakım sorunlarını, Endonezya için bir benzer risk olarak değerlendiriyor. Garibaldi’nin satın alınması, yerli gemi inşası veya her iki yaklaşımın kombinasyonu; finansal, endüstriyel ve lojistik değerlendirmelere bağlı olacak. BAPPENAS kararı, finansman parametrelerini belirleyerek müzakereleri başlatıyor ama sözleşmeler, tadilat detayları ve gemiden konuşlandırılacak platformlar henüz netleşmiş değil.

ITS Giuseppe Garibaldi’nin teknik özellikleri ve operasyonel geçmişi

ITS Giuseppe Garibaldi, 1985’te İtalyan Donanması’na hizmete girdi ve ITS Trieste’nin devreye girmesiyle 1 Ekim 2024’te rezerv konumuna alındı.

İtalyan donanmasının tam boy uçuş güvertesine sahip ilk gemisi olan Garibaldi, başlangıçta denizaltı savunma harbine yönelik uçak taşıyıcı kruvazör olarak tasarlandı.

• İnşa: Fincantieri, Monfalcone
• Modernizasyonlar: 2003’te Otomat Mk 2 füzeleri çıkarıldı, güverte alanı ve iletişim sistemleri geliştirildi; 2013’te itki, uçuş destek ve C4I sistemleri güncellendi.
• Ölçüler ve performans: 14,150 ton tam yüklü deplasman, 180,2 m uzunluk, 33,4 m genişlik, 81,000 beygir gücü ile 30+ knot hız, 20 knot ile 7,000 deniz mili menzil.

İtalyan Donanması dahilinde operasyonel geçmiş

Garibaldi, çeşitli uluslararası operasyonlara katıldı:

• 1999 Kosova Operasyonu (Allied Force): Hava varlıklarıyla destek
• 2001 Enduring Freedom: Hint Okyanusu’nda yüzlerce sorti
• 2011 Unified Protector (Libya): 1,200+ uçuş saati ve hassas vuruşlar
• Operation Sophia (Akdeniz): Kaçakçılık ve arama-kurtarma operasyonları

Garibaldi, sivil ve diplomatik görevlerde de kullanıldı; örneğin, 2016’da İtalya–Fransa–Almanya üçlü zirvesine ev sahipliği yaptı ve 2024’te Ferrari SF90 güvertede 152 km/s hız gösterisi gerçekleştirdi.

Silah ve elektronik sistemler

• Havacılık kapasitesi: 174 m uçuş güvertesi, 4° ski-jump rampa, 18 uçağa kadar hangar kapasitesi
• Tipik hava grubu: AV-8B Harrier II, SH-3D veya AW101 helikopterleri
• Savunma: 2 Aspide SAM, 3 Oto Melara 40 mm DARDO CIWS, 2 üçlü torpido tüpü
• Elektronik sistemler: Uzun menzil radarlar, EW jammerler, Link 11/14/16 veri bağlantıları