Çin'in gizemli Lop Nur üssünde büyük genişleme

Çin'in en gizli havacılık projelerinin test edildiği Lop Nur yakınlarındaki uçuş test üssünde kapsamlı genişleme çalışmaları yürütülüyor. 27 Ağustos 2026 tarihli ticari uydu görüntüleri, tesiste dört büyük uçak hangarının yanı sıra yeni taksi yolları, uçak dönüş alanları ve farklı destek tesislerinin inşa edildiğini ortaya koydu.

ABD'nin Nevada'daki ünlü “51. Bölge” tesisine benzetilen üs, Çin'in yeni nesil askeri havacılık programları açısından giderek daha önemli bir merkez haline geliyor. J-36 ve J-XDS olarak bilinen yeni nesil savaş uçağı prototiplerinin 2025'te tesiste görüntülenmesi, üssün Çin'in en hassas uçuş testlerinde kullanıldığına yönelik değerlendirmeleri güçlendirmişti.

Son genişleme çalışmaları ise Lop Nur'un gelecekte çok daha büyük ve daha yoğun bir test programına ev sahipliği yapmaya hazırlandığına işaret ediyor.

Dört büyük hangar inşa ediliyor

Planet Labs tarafından 27 Ağustos'ta çekilen uydu görüntülerini inceleyen The War Zone'a göre üssün güney bölümünde dört yeni büyük uçak hangarı inşa ediliyor. Hangarlardan üçü yaklaşık 80 metre uzunluğa ve 40 metre genişliğe sahip. Dördüncü hangarın ise diğerlerinden farklı boyutlarda olduğu görülüyor. Üç hangar yan yana konumlandırılırken dördüncü yapı bunların biraz daha güneyinde bulunuyor.

Yeni hangarların tamamı, üssün güney bölümünde inşa edilen yeni taksi yoluna doğrudan erişebilecek şekilde konumlandırıldı. Hangarların büyüklüğü, Çin Halk Kurtuluş Ordusunun envanterindeki taktik savaş uçaklarının yanı sıra çok daha büyük stratejik uçakları da barındırabilecek kapasitede.

Yeni taksi yolları operasyon kapasitesini artıracak

Genişleme yalnızca hangarlarla sınırlı değil. Uydu görüntülerinde yeni taksi yolları, uçak dönüş alanları ve muhtemel yakıt depolama altyapısının da oluşturulduğu görülüyor. Özellikle ana pistin güney ucuna paralel şekilde uzanan yeni taksi yolunun tamamlanmak üzere olduğu belirtiliyor. Bu taksi yolu, güneydeki yeni hangarları üssün merkezi apronuna ve ana hangarına bağlayacak.

Yeni düzenleme sayesinde uçakların pist üzerinde geri taksi yapmak zorunda kalmadan hangarlardan piste veya pistten hangarlara ulaşması mümkün olacak. Yapılan değişiklik, üssün aynı anda daha fazla uçağın uçuş testlerini gerçekleştirebilmesine ve daha yüksek operasyon temposunu desteklemesine imkan sağlayabilir.

J-36 ve J-XDS daha önce Lop Nur'da görüntülendi

Lop Nur uçuş test tesisinin önemi, Çin'in yeni nesil savaş uçağı programlarının burada görüntülenmesiyle daha da arttı. Planet Labs'ın 27 Ağustos 2025 tarihli uydu görüntüsünde J-36 olarak adlandırılan büyük, kuyruksuz savaş uçağı prototipi üssün ana hangarının dışında tespit edildi.

Yaklaşık iki hafta sonra, 13 Eylül 2025 tarihli başka bir uydu görüntüsünde ise J-XDS olarak bilinen ikinci yeni nesil savaş uçağı prototipi aynı tesiste görüntülendi. Her iki uçağın da daha önce ağırlıklı olarak üreticileriyle bağlantılı Chengdu ve Shenyang'daki tesislerde uçuş testleri gerçekleştirdiği biliniyordu.

Prototiplerin Lop Nur'a gönderilmesi, tesisin Çin'in yeni nesil askeri uçaklarının daha hassas ve kapsamlı testlerinin gerçekleştirildiği merkezlerden biri olduğu değerlendirmelerini güçlendirdi.

Üssün genişlemesi J-36'nın gelişiyle hızlandı

Lop Nur'daki inşaat faaliyetleri özellikle 2025'ten itibaren hız kazandı. Air & Space Forces Magazine'in uydu görüntülerine dayanan analizine göre üste Ağustos 2025'ten itibaren önemli yeni altyapılar oluşturulmaya başlandı.

Şubat 2026'ya gelindiğinde tesise yaklaşık 60 bin fit kare yeni hangar alanı ile 300 bin fit kareden fazla ek tesis alanı kazandırılmıştı. Yeni tesislerin bir bölümünün uçuş test ve değerlendirme faaliyetleri, diğer bölümlerinin ise personel ve destek faaliyetleri için kullanıldığı değerlendiriliyor. Son dört büyük hangarın inşa edilmesiyle üssün kapasitesi daha da artacak.

Dev pist gizli uçuş testleri için kullanılıyor

Lop Nur'daki tesisin en dikkat çekici özelliklerinden biri son derece uzun ana pisti. Üssün pisti yaklaşık 5 kilometre uzunluğa sahip ve dünyanın en uzun askeri pistlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Bu büyüklük, tesiste yalnızca savaş uçaklarının değil büyük bombardıman uçaklarının, insansız hava araçlarının ve deneysel havacılık platformlarının da test edilmesine imkan sağlıyor. 

Üs geçmişte Çin'in yeniden kullanılabilir uzay uçağı programıyla da ilişkilendirildi. Çevresindeki geniş ve seyrek nüfuslu çöl bölgesi ise gizli uçuş testlerinin yoğun nüfuslu bölgelerden uzakta gerçekleştirilmesine olanak tanıyor.

Yeni hangarlar H-20 için hazırlanıyor olabilir mi?

Yeni tesislerle ilgili en dikkat çekici ihtimallerden biri, Çin'in uzun süredir geliştirdiği H-20 hayalet bombardıman uçağı programı.

Çin'in yeni nesil stratejik bombardıman uçağı H-20 henüz kamuoyuna resmi olarak gösterilmedi ve uçağın prototiplerinin nerede test edileceği konusunda doğrulanmış bilgi bulunmuyor. Yeni hangarların yaklaşık 80 metreye 40 metrelik boyutları, H-6 gibi Çin'in mevcut stratejik bombardıman uçaklarını rahatlıkla barındırabilecek kapasitede.

The War Zone, Lop Nur'un gizlilik seviyesi, geniş pist altyapısı ve insanlı deneysel uçak programlarına yönelik geçmiş faaliyetleri nedeniyle H-20 testleri için uygun bir tesis olabileceğini değerlendiriyor. Bu nedenle yeni büyük hangarların gelecekte H-20 programında kullanılabileceği ihtimali üzerinde duruluyor.

Ancak hangarların H-20 için inşa edildiğine veya H-20 prototipinin Lop Nur'da bulunduğuna ilişkin şu anda herhangi bir doğrulanmış kanıt bulunmuyor.

H-20 Çin'in stratejik havacılığında kritik öneme sahip

H-20, Çin'in mevcut H-6 ailesinin yerini tamamlaması veya uzun vadede kısmen devralması beklenen yeni nesil stratejik bombardıman uçağı programı olarak biliniyor. Uçağın düşük radar görünürlüğüne sahip uçan kanat tasarımını kullanacağı ve uzun menzilli görevler için geliştirildiği değerlendiriliyor.

H-20'nin hizmete girmesi, Çin'e kara konuşlu kıtalararası balistik füzeler ve denizaltından fırlatılan balistik füzelerin yanında daha gelişmiş bir havadan nükleer saldırı kapasitesi sağlayabilir. Bununla birlikte H-20'nin teknik özelliklerinin önemli bölümü henüz resmi olarak açıklanmadı. Bu nedenle Lop Nur'daki yeni hangarların H-20 ile bağlantısı şimdilik açık kaynaklı uydu görüntülerine dayanan bir olasılıktan ibaret.

Çin'in gizli havacılık test merkezi büyüyor

Lop Nur'daki son genişleme, Çin'in yeni nesil askeri havacılık programlarına yönelik altyapı yatırımlarının da büyüdüğünü gösteriyor. Üssün 2023'ten itibaren genişletilmeye başlanması, 2025'te yeni hangarların eklenmesi ve ardından J-36 ile J-XDS'nin tesiste görüntülenmesi dikkat çekici bir kronoloji oluşturuyor.

2026'daki dört büyük hangar, yeni taksi yolları ve destek altyapısının inşası ise tesisin yalnızca birkaç deneysel uçağın test edildiği küçük bir merkez olmaktan çıkarak daha yüksek tempolu ve çok sayıda gelişmiş platformu destekleyebilecek kapsamlı bir uçuş test üssüne dönüştürüldüğüne işaret ediyor.

Yeni tesislerin J-36 ve J-XDS programlarının ilerleyen aşamalarında mı kullanılacağı, farklı insansız platformlara mı tahsis edileceği yoksa uzun süredir beklenen H-20 bombardıman uçağının ortaya çıkışına mı hazırlık olduğu ise önümüzdeki dönemde çekilecek uydu görüntüleriyle daha fazla netlik kazanabilir.