Çin, yeni nesil nükleer uçak gemisi Type 004'ün inşasına başladı

Çin, denizlerdeki varlığını artırmak üzere nükleer tahrikli yeni nesil uçak gemisi Type 004'ün yapımına resmen başladı. Çinli askeri kaynaklar tarafından doğrulanan gelişme, ülkenin dördüncü uçak gemisi projesi kapsamında yürütülüyor. Gelişmiş fırlatma sistemleri ve geniş hava unsurlarıyla donatılacak gemi, ülkenin açık denizlerdeki faaliyet kapasitesini önemli ölçüde artıracak.

90'dan fazla hava aracı taşıyacak

Sanatçı çizimlerine göre Type 004, elektromanyetik fırlatma sistemleri (EMALS) ve tam uzunlukta CATOBAR uçuş güvertesiyle donatılacak. Bu sistem, uçakların daha kısa mesafede ve daha güvenli şekilde kalkış yapmasını sağlıyor.

Geminin taşıyacağı hava unsurları arasında, gemiye özel geliştirilen J-15T tipi ağır taarruz uçakları, düşük görünürlük özelliğine sahip beşinci nesil J-35 hayalet jetleri, sabit kanatlı erken uyarı uçağı KJ-600 ve muhtemel olarak çeşitli sınıflarda insansız hava araçları (İHA/İSİHA) bulunuyor. Bu yapı, geminin denizden havaya yönelik görev kabiliyetlerini önemli ölçüde artıracak. Toplamda 90'dan fazla sabit kanatlı platformun görev yapabileceği gemi, Çin'in en büyük hava gücü taşıyıcısı olacak.

Nükleer tahrik sistemine sahip ilk Çin gemisi

Type 004, Çin donanmasının nükleer tahrik sistemine sahip ilk yüzey muharip platformu olacak. Çin yapımı Longwei sınıfı denizleştirilmiş reaktörlerden güç alması beklenen gemi, bu sayede yakıt ikmali yapmaksızın uzun menzilli görevleri sürdürebilecek. Gemi aynı zamanda elektromanyetik fırlatma sistemleri ve yüksek enerjili radar sistemlerine de bu reaktörlerle enerji sağlayacak.

ABD'nin Ford sınıfı gemileriyle kıyaslanıyor

Çin'in Type 004 projesi, ABD Donanması'nın Gerald R. Ford sınıfı uçak gemileriyle sıkça karşılaştırılıyor. Her iki sınıf da 100.000 tonun üzerinde deplasmana ve elektromanyetik fırlatma kapasitesine sahip. Ford sınıfı, iki A1B reaktör ile yaklaşık 700 megavat güç üretirken, Type 004’ün yaklaşık 450-500 megavat güç sağlayan iki basınçlı su reaktörüyle çalışacağı belirtiliyor. Ford sınıfı yaklaşık 75 uçaktan oluşan bir hava kanadı taşırken, Type 004’ün bu sayıyı 90’ın üzerine çıkarması bekleniyor.

Dalian Tersanesi'nde üretim başladı

Geminin üretimi, Çin'in kuzeydoğusundaki Dalian Tersanesi'nde yürütülüyor. Army Recognition'ın haberine göre; uydu görüntüleri ve savunma kaynaklarından sızan bilgiler, modüler gövde bölümlerinin montajına başlandığını ve elektromanyetik fırlatma sistemlerine ait altyapının kurulduğunu ortaya koyuyor. Type 004'ün 110.000 ila 120.000 ton arasında deplasmana ve yaklaşık 330 ila 340 metre uzunluğa sahip olması öngörülüyor.

Önceki gemilere göre teknolojik sıçrama

Çin'in uçak gemisi geliştirme süreci 2012 yılında hizmete giren Liaoning (Type 001) ile başladı. Sovyet yapımı bir geminin modernize edilmesiyle elde edilen Liaoning, kısa kalkış ve yakalama sistemi (STOBAR) kullanan bir eğitim ve deneme platformu olarak değerlendiriliyor. 2019 yılında hizmete giren Shandong (Type 002) ise Çin’in ilk yerli üretim uçak gemisi olarak öne çıktı ancak yine STOBAR sistemine sahip olması operasyonel sınırlamalar getirdi.

Asıl teknolojik sıçrama ise Fujian (Type 003) ile gerçekleşti. 2022 yılında suya indirilen Fujian, elektromanyetik fırlatma sistemine (EMALS) sahip ilk Çin gemisi olarak dikkat çekiyor. Ancak Fujian, konvansiyonel tahrik sistemi kullanıyor ve bu durum, uzun menzilli operasyonlarda süreklilik açısından bazı kısıtlamalar doğuruyor.

Çin’in önceki uçak gemileri Liaoning (Type 001), Shandong (Type 002) ve Fujian (Type 003) ile kıyaslandığında Type 004 önemli bir teknolojik ilerlemeyi temsil ediyor. Liaoning ve Shandong sınıfları kısa kalkış-yakalama sistemine (STOBAR) sahipken, Fujian elektromanyetik fırlatma sistemini ilk kez kullanan gemi olmuştu. Ancak yalnızca Type 004, bu sistemleri nükleer güçle birleştirerek daha uzun menzilli ve sürdürülebilir deniz operasyonlarını mümkün kılacak.

PLAN görev gruplarına entegre edilecek

Gemi, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması'nın (PLAN) modern muharip unsurlarından oluşan görev gruplarına entegre edilecek. Bu çerçevede Type 004'ün, Type 055A/B güdümlü füze destroyerleri, Type 054B fırkateynleri ve Type 095 sınıfı nükleer saldırı denizaltılarıyla birlikte görev yapması planlanıyor.

Hava unsurlarında kapasite artışı

Type 004'ün taşıyacağı hava unsurları, Çin'in mevcut uçak gemilerine göre büyük bir artış gösteriyor. Liaoning ve Shandong yaklaşık 40 civarında uçak taşırken, Fujian bu sayıyı 60-70’e çıkardı. Type 004 ise 90’ın üzerinde hava aracıyla Çin'in taşıyıcı tabanlı hava gücünü bir üst seviyeye taşıyacak.

Çin'in bu yeni platformla denizlerdeki etkisini daha da artırması beklenirken, Type 004'ün hizmete girişi bölgesel ve küresel askeri dengeler açısından yakından takip ediliyor.