Çin savaş gemisi ile Tayvan savaş uçağı arasında telsiz gerilimi

Çin ile Tayvan arasında askeri ve siyasi tansiyon yüksek seyrini koruyor. Son olarak Çin’e ait bir savaş gemisinin Tayvan’a ait bir askeri uçakla telsiz frekansında yaptığı konuşmada kullandığı ifadeler, tarafların egemenlik iddialarını sert biçimde ortaya koydu. Olay, her iki ordunun da kendi konumunu savunurken iletişim kanallarında siyasi göndermelere yer vermesiyle dikkat çekti.

Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması (PLAN) fırkateyni ile Tayvan Hava Kuvvetlerine ait bir askeri uçak arasında telsiz iletişiminde gerilimli bir karşılaşma yaşandı. Söz konusu olay 13 Aralık’ta, Tayvan Boğazı çevresindeki uluslararası sularda gerçekleşti. Telsiz konuşmaları, hem Tayvan medyası hem de askeri gözlemciler tarafından kamuya açık kaynaklardan izlenen kayıtlarla belgelendi.

Telsiz konuşmasında Çin fırkateyni, uçakla iletişim kurarken ''Çin - Tayvan uçağı'' şeklinde ifadeler kullandı. Bu ifade, Pekin’in Bir Çin politikası çerçevesindeki egemenlik iddialarını yansıtan siyasi bir terim olarak değerlendirilirken, Tayvan açısından kabul edilemez bir tanımlama olarak algılanıyor.

Çin fırkateyni, kayıtlara ''Çin Tayvan uçakları, burası Yixing. Bana yaklaşıyorsunuz ve güvenliğimi tehdit ediyorsunuz. Hemen geri dönün ve uzaklaşın!'' olarak geçen mesajın gönderilme nedeninin, Tayvan uçağını tehlikeye yaklaştığı konusunda uyarmak ve belirli bir mesafeyi korumasını istemek olduğunu açıkladı. Karşılık veren Tayvan pilotu ise aynı frekanstan “Ben bir Çin Cumhuriyeti askeri uçağıyım, hava sahamızda eğitim yapıyorum. Operasyonlarıma müdahale etmeyin.” ifadeleriyle cevabını verdi.

İletişim esnasında başka seslerin de frekansa karıştığı duyuldu. Bir kayıtta, Çin’in kullandığı terimi duyan bilinmeyen bir kişi, şaşkınlık ifade eden bir tonda ''Tayvan?'' dedi. Başka bir kayıtta ise Mandarin Çincesi ile, Tayvan aksanıyla konuşan bir kişi net bir şekilde “Bu saçmalık.” diye yanıt verdi. Bu seslerin, olay sırasında frekansı dinleyen sivil ya da üçüncü taraf kullanıcıların olabileceği belirtiliyor.

Tayvan’ın Savunma Bakanlığı, benzer karşılaşmalarda personelinin profesyonelliğini koruduğunu ve askeri protokollere bağlı kaldığını birkaç kez vurguladı. Tayvan ordusu rutin olarak, telsiz frekanslarında standartlaşmış güvenlik uyarıları ve cevapları kullanıyor. Cevaplarda navigasyon özgürlüğü ve Tayvan’ın hava sahası ile uluslararası sulardaki operasyon haklarının korunmasını hedefleyen mesajlar içeriyor.

Olayda yer alan Çin fırkateyni Type 054A sınıfı Yixing (537) olarak tanımlandı. Fırkateynler son dönemde Tayvan çevresindeki deniz ve hava varlığının yoğunlaştığı operasyonlara sıkça katılıyor.

İki ülke arasındaki telsiz atışmaları, bölgedeki askeri etkileşimlerin yaygın bir parçası haline gelmiş durumda. Çin donanma unsurları ile Tayvan hava ve deniz kuvvetleri arasında benzer temaslar, özellikle Tayvan Boğazı’nın “orta çizgisi” ve hava savunma tanımlama bölgesi çevresinde artan devriyeler ve uçuşlar sırasında zaman zaman yaşanıyor.