Azad Üniversitesi Başkanı Tehranchi de İsrail tarafından öldürüldü

İsrail’in İran’a düzenlediği “Rising Lion” operasyonunda hayatını kaybeden bir diğer kişi olan Mohammad Mehdi Tehranchi, sadece bir üniversite başkanı görevinde değildi. İran’ın eğitim ve ideoloji politikalarını yönlendiren stratejik bir aktördü. Azad Üniversitesi’nin genel başkanı olarak görev yapan Tehranchi, aynı zamanda İran’ın nükleer programına dolaylı katkı sağlayan akademik yapının da önemli bir parçasıydı.

Eğitim geçmişi ve akademik kariyeri

1965 yılında Tahran’da doğan Tehranchi, lisans eğitimini Sharif Teknoloji Üniversitesi’nde fizik bölümünde tamamladı. Shahid Beheshti Üniversitesi’nde teorik fizik üzerine yüksek lisans ve doktora yaptı.

Bu kurumda öğretim üyeliğinden rektörlüğe kadar yükseldi ve bilimsel yayınlarıyla dikkat çekti. Lazer fiziği ve kuantum mekaniği üzerine uzmanlaştı. Eğitim kariyerinin yanı sıra, bilimsel katkıları nedeniyle İran Bilim Bakanlığı ve üniversiteler arası araştırma kurumları tarafından çeşitli akademik takdir belgeleriyle ödüllendirildi.

Azad Üniversitesi ve ideolojik yapılanma

2018’de İslami Azad Üniversitesi’nin genel başkanı olan Tehranchi, bu görevle İran’ın en büyük özel üniversitesinin başına geçti. Üniversite bünyesinde 400'den fazla kampüs ve yaklaşık iki milyon öğrenci yer almakta; bu da Azad Üniversitesi'ni yalnızca bir eğitim kurumu değil, aynı zamanda ideolojik bir nüfuz alanı haline getiriyor. Tehranchi, bu potansiyeli etkin şekilde kullanarak, üniversiteyi daha ideolojik bir yapıya yönlendiren politikalar izledi.

Müfredatta İslami değerlerin güçlendirilmesi, Batı kaynaklı sosyal bilim kuramlarının yerine İran İslam Cumhuriyeti’nin değer sistemine uygun içeriklerin entegre edilmesi yönünde adımlar attı. Eğitimde merkezi denetimi artıran düzenlemelerle birlikte, öğretim üyelerinin seçimi ve öğrenci faaliyetleri üzerinde daha sıkı kontrol mekanizmaları kurdu. Ayrıca, savunma sanayisiyle iş birliği yapan araştırma merkezlerine üniversite içinden akademik destek verilmesi yönünde adımlar attı.

Akademi ile siyasetin kesişiminde

İsrail’in son hava saldırısında doğrudan hedef alınarak öldürülen Mohammad Mehdi Tehranchi’nin yalnızca bir akademik figür olmadığı, bu saldırıyla daha net biçimde ortaya çıktı. Tehranchi, İran’daki muhafazakâr siyasi yapının eğitim politikaları üzerindeki en etkili temsilcilerinden biri olarak kabul ediliyordu.

Özellikle nükleer teknolojiye yönelik bilimsel çalışmaları desteklemesi, stratejik araştırma merkezlerine verdiği kurumsal destek ve ideolojik eğitim modeli inşasındaki rolü, onu yalnızca bir üniversite başkanı değil, aynı zamanda sistemin savunucusu haline getirmişti.

İsrail’in İran’a yönelik “karar verici kadroları hedef alma” stratejisi kapsamında, bilimsel liderlik pozisyonundaki isimleri öncelikli hedef haline getirdiği biliniyor.