ABD’ye ait KC-135 tanker uçakları Bulgaristan’dan ayrıldı

ABD Hava Kuvvetleri’ne ait iki KC-135 Stratotanker havadan yakıt ikmal uçağı, Bulgaristan’ın Bezmer Hava Üssü’ndeki geçici konuşlandırmasını tamamlamadan ülkeden ayrıldı. Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov, uçakların 21 Ağustos 2026’da Bulgaristan’dan ayrıldığını açıkladı. Sofya yönetimi, tankerlerin Bulgaristan’da bulundukları süre boyunca İran’a yönelik operasyonlarda kullanılmadığını, uçuşların NATO müttefikleri üzerinde gerçekleştirilen eğitim görevleriyle sınırlı kaldığını bildirdi.

İki KC-135, Bezmer Hava Üssü’nden ayrıldı

Stoyanov, ABD Hava Kuvvetleri’ne ait iki KC-135’in 21 Ağustos Cuma günü Bulgaristan’dan ayrıldığını söyledi. Reuters tarafından hazırlanan ve Defense News’te 24 Ağustos’ta yayımlanan habere göre uçakların Bulgaristan’daki yaklaşık bir aylık konuşlandırması böylece sona erdi.

ABD Hava Kuvvetleri Avrupa-Afrika Komutanlığı (USAFE-AFAFRICA) daha sonra uçakların ayrıldığını doğrulayarak tankerlerin “diğer operasyonel gereksinimleri” desteklemek üzere Bulgaristan’dan ayrıldığını bildirdi.  Uçaklar 31 Temmuz’da Bulgaristan’a gelmişti. Dolayısıyla Bezmer’deki fiilî konuşlandırma yaklaşık üç hafta sürdü.

Bulgaristan Parlamentosu 8 KC-135’e kadar izin vermişti

ABD, İran ile devam eden çatışma sırasında Bulgaristan’dan tanker uçaklarını geçici olarak Bezmer’e konuşlandırmak için izin istemişti.

Bulgaristan Parlamentosu 22 Temmuz 2026’da, Bezmer Hava Üssü’nde 8 adede kadar KC-135, uçak mürettebatları, destek ekipmanı ve 250’ye kadar ABD askerinin konuşlandırılmasına izin verdi. İzin 24 Temmuz-1 Ekim dönemini kapsıyordu. Buna karşılık Bulgaristan'a fiilen iki KC-135 konuşlandırıldı ve uçaklar izin verilen sürenin sona ermesinden haftalar önce ülkeden ayrıldı.

KC-135 Stratotanker

KC-135 Stratotanker, ABD Hava Kuvvetlerinin savaş uçakları ve diğer askerî hava platformlarına uçuş sırasında yakıt aktarabilmesini sağlayan temel tanker uçaklarından biri. Bu kabiliyet, savaş uçaklarının üslerinden çok daha uzak mesafelerde ve daha uzun süre operasyon gerçekleştirmesine imkân sağlıyor.

İran konuşlandırmaya sert tepki göstermişti

ABD tankerlerinin Bulgaristan’a gönderilmesi Tahran'ın tepkisine neden olmuştu. İran, Bulgaristan topraklarının ABD'nin İran'a yönelik askerî operasyonlarında kullanılmasının Sofya'yı saldırılara ortak hâle getireceğini savunmuştu.

İran yönetimi böyle bir kullanımın Bulgaristan açısından “saldırganlık ve savaş suçlarına iştirak” anlamına geleceğini öne sürerken Bulgar hükümeti suçlamayı reddetti.

Uçakların konuşlandırılması Bezmer çevresinde yaşayan bazı kişilerin protestolarına da neden oldu. Bölge sakinlerinin temel endişesi, tankerlerin İran'a yönelik askerî faaliyetlerde kullanılması durumunda hava üssünün İran füzeleri veya İHA'larının hedefi hâline gelebileceği ihtimaliydi.

Bulgaristan: İran yönüne tek bir uçuş yapılmadı

Bulgaristan yönetimi ise KC-135’lerin İran'a yönelik operasyonlarda kullanıldığı iddiasını reddetti.

Savunma Bakanı Stoyanov, tankerlerin geçici konuşlandırma boyunca yaptığı bütün uçuşların müttefik ülkelerin hava sahalarındaki eğitim faaliyetlerinden oluştuğunu söyledi. Bulgaristan'ın ulusal güvenliğine yönelik doğrudan bir tehdit bulunduğuna ilişkin herhangi bir bilgiye sahip olmadıklarını da belirtti.

Stoyanov, tankerlerin konuşlandırılması ve ülkeden ayrılması konusunda Washington ile koordinasyon içinde hareket edildiğini belirtti. Stoyanov, Bulgar makamlarının gelişmeler hakkında önceden bilgilendirildiğini ve alınan kararların mevcut güvenlik değerlendirmelerine dayandığını ifade etti.

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, 24 Ağustos'ta konuya ilişkin daha ayrıntılı bir açıklama yaptı. Radev, KC-135'lerin Bezmer'den kalktıktan sonra güneye doğru tek bir uçuş dahi gerçekleştirmediğini söyledi.

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev,

Başbakana göre tankerler yalnızca Bulgaristan'ın kuzey ve batısındaki NATO ülkelerine giderek tatbikat ve eğitim faaliyetlerine katıldı. Radev ayrıca mevcut bilgiler ışığında Bulgaristan'ın İran kaynaklı doğrudan bir tehdit altında olduğunu düşünmediğini söyledi.

ABD tarafının uçakları neden planlanandan erken çektiğine ilişkin ilk açıklamalarda ayrıntı verilmedi. Daha sonra ABD Hava Kuvvetleri, tankerlerin başka operasyonel ihtiyaçları desteklemek üzere ayrıldığını açıkladı. Bu nedenle uçakların İran'ın tehditleri sonucunda Bulgaristan'dan çekildiği yönünde resmî olarak doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.

İran’ın Avrupa’daki ABD unsurlarını değerlendirdiği öne sürüldü

KC-135'lerin ayrılışı, İran'ın Avrupa'daki ABD askerî varlığına yönelik olası saldırı seçeneklerini değerlendirdiğine ilişkin haberlerin ardından gerçekleşti.

Financial Times'ın İranlı kaynaklara dayandırdığı 19 Ağustos tarihli haberine göre Tahran, ABD'nin İran'a yönelik askerî faaliyetlerini yeniden tırmandırması durumunda Güneydoğu Avrupa'daki Amerikan askerî unsurlarına yönelik seçenekleri değerlendirdi. Haberde Bulgaristan'daki ABD askerî varlığı olası hedeflerden biri olarak gösterildi. 

KC-135 Stratotanker

Stars and Stripes da iki İranlı kaynağa dayanarak Bulgaristan gibi ülkelerdeki ABD askerî unsurlarının olası hedefler arasında değerlendirildiğini aktardı. İranlı yetkililerin kamuoyuna yaptığı açıklamalarda ise üçüncü ülkelerin topraklarının İran'a saldırmak amacıyla kullandırılması durumunda karşılık verilebileceği yönünde uyarılar bulunuyor.

İran, KC-135’lerin ayrılmasının ardından açıklama yaptı

Tankerlerin Bulgaristan'dan ayrılmasının ardından İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de gelişmeye değindi. Bekayi, diğer ülkelerin de üslerini ve tesislerini ABD'nin kullanımına açma konusunda gerekli adımları atmasını umduklarını söyledi.

Bununla birlikte mevcut bilgiler, Bulgaristan'daki KC-135'lerin İran'a yönelik saldırılarda kullanıldığını göstermiyor. Bulgaristan hükümeti uçuşların yalnızca NATO ülkeleri üzerindeki eğitim faaliyetlerinden oluştuğunu belirtirken ABD de iki uçağın başka operasyonel gereksinimler nedeniyle Bezmer'den ayrıldığını açıkladı.