ABD'nin Irak'taki askeri varlığı sona eriyor: Ülkede bayram ilan edildi

ABD'nin Irak'taki askeri varlığının 30 Eylül itibarıyla sona ermesi planlanıyor. Irak makamları, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon güçlerinin çekilmesinin belirlenen takvim doğrultusunda tamamlanacağını açıklarken Bağdat yönetimi bu gelişme dolayısıyla dört günlük resmi tatil ilan etti.

Irak Silahlı Kuvvetleri Başkomutanlığı Sözcüsü Sabah el-Numan, ABD ve uluslararası koalisyon güçlerinin çekilmesinin 30 Eylül'de tamamlanacağını bildirdi. El-Numan, Irak'taki güvenlik sorumluluğunun ülkenin kendi güçleri tarafından üstlenildiğini ve koalisyonla ilişkilerin bundan sonra farklı bir ikili ortaklık çerçevesinde devam edeceğini belirtti.

Irak'ta dört günlük resmi tatil

Irak hükümeti, uluslararası koalisyonun askeri varlığının sona ermesi dolayısıyla 30 Eylül-3 Ekim tarihlerini kapsayan dört günlük resmi tatil kararı aldı. “Egemenlik Günleri” kapsamında gerçekleştirilecek uygulamayla kamu kurumlarındaki çalışmalar dört gün süreyle durdurulacak.

Irak Başbakanı Ali el-Zeydi de 1 Ekim'in Irak devleti açısından yeni bir dönemin başlangıcı olacağını belirterek yabancı askeri varlığının sona ermesini ülkenin egemenliği açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.

ABD 2014'te IŞİD'e karşı Irak'a dönmüştü

ABD, 2003'te Irak'ı işgal etmiş, Amerikan güçlerinin önemli bölümü 2011'de ülkeden çekilmişti. IŞİD'in 2014'te Irak'ın geniş bölgelerini ele geçirmesinin ardından ABD güçleri, Irak hükümetinin talebi üzerine uluslararası koalisyon kapsamında ülkeye yeniden konuşlandırıldı.

ABD ve Irak, Eylül 2024'te koalisyonun askeri misyonunun aşamalı şekilde sona erdirilmesi konusunda anlaşmaya vardı. Sürecin ilk aşaması Eylül 2025'te tamamlanırken Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'ndeki bazı birlikler Suriye'deki IŞİD karşıtı operasyonlara destek amacıyla ülkede kalmaya devam etti. Son aşamanın 30 Eylül 2026'da tamamlanmasıyla ABD öncülüğündeki koalisyonun Irak'taki askeri misyonunun sona ermesi öngörülüyor.

Türkiye Başika-Zilkan kampını Irak'a devredecek

ABD'nin çekilme süreci devam ederken Türkiye ile Irak arasında da Başika-Zilkan kampına ilişkin yeni bir anlaşmaya varıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali el-Zeydi'nin 23 Eylül'de New York'ta gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yayımlanan ortak açıklamaya göre Türkiye, Başika-Zilkan kampını belirlenen mekanizma ve takvim doğrultusunda kademeli olarak Irak Federal Hükümetine devredecek.

Anlaşmada Irak'ın Sincar'daki devlet otoritesini tamamen yeniden tesis etmesi ve bölgede “yasaklı yabancı silahlı unsurların” varlığına son verilmesi de yer aldı. Taraflar, Irak'ın uyguladığı güvenlik tedbirlerinde sağlanan ilerlemeye paralel olarak Türk güçlerinin Başika-Zilkan'daki kampı kademeli şekilde Irak yönetimine devretmesi konusunda uzlaştı. Söz konusu karar, Türkiye'nin Irak'ın kuzeyindeki bütün askeri varlığının sona erdirilmesi anlamına gelmiyor. Açıklanan mutabakat doğrudan Başika-Zilkan kampının devrine ilişkin bulunuyor.

Irak'ta güvenlik sorumluluğu yeni döneme giriyor

ABD öncülüğündeki koalisyonun askeri varlığının sona ermesi, Irak'ın güvenlik mimarisinde önemli bir değişikliğe işaret ediyor. 

IŞİD Irak'ta kontrol ettiği toprakları kaybetmiş olmasına rağmen örgüte bağlı hücreler ülkede faaliyetlerini sürdürüyor. ABD'nin çekilmesinin ardından IŞİD'le mücadele ve ülke içindeki güvenliğin sağlanmasında Irak güvenlik güçlerinin sorumluluğu daha da artacak. Irak makamları ise ülkenin güvenlik durumunun kontrol altında olduğunu ve Irak güçlerinin ülke genelinde görev yapabilecek kapasiteye sahip bulunduğunu belirtiyor.