ABD’de YFQ-42A Dark Merlin prototipi test sırasında düştü

General Atomics Aeronautical Systems, Inc. (GA-ASI) tarafından geliştirilen YFQ-42A Dark Merlin tipi Collaborative Combat Aircraft (CCA) prototipi, Kaliforniya’daki şirket tesisinde gerçekleştirilen test uçuşu sırasında düştü.

Kaza, 6 Nisan’da Palmdale yakınlarındaki Gray Butte Havaalanı’nda, yerel saatle yaklaşık 13.00 civarında kalkışın hemen ardından meydana geldi.

Testler durduruldu, inceleme başlatıldı

GA-ASI, olayda herhangi bir yaralanma yaşanmadığını açıkladı. Şirket, güvenlik gerekçesiyle uçuş testlerinin geçici olarak durdurulduğunu ve olayın nedenine ilişkin kapsamlı bir inceleme başlatıldığını duyurdu.

Açıklamada, kazanın nedenine ilişkin bu aşamada yorum yapmanın erken olduğu vurgulanarak, sürecin disiplinli bir inceleme prosedürü kapsamında yürütüldüğü ve önceliğin veri toplamak olduğu belirtildi.

YFQ-42A ilk uçuşu sırasında

Şirket sözcüsü C. Mark Brinkley, güvenliğin hem personel hem de kamu için öncelik olduğunu belirterek, mevcut prosedürlerin beklendiği şekilde işlediğini ifade etti.

Olayın nedeni henüz net değil

Yetkililer, kazanın yalnızca kalkış sonrası gerçekleştiğinin bilindiğini, olayın detaylarına ilişkin sınırlı bilgi bulunduğunu aktardı.

Kazaya karışan hava aracının, program kapsamında üretilen üç Dark Merlin prototipinden hangisi olduğu ve uçuş sırasında insan kontrolünde mi yoksa otonom modda mı olduğu henüz açıklanmadı.

ABD Hava Kuvvetleri tarafından da olayla ilgili resmi bir açıklama yapılmadı.

CCA programı ve YFQ-42A’nın rolü

YFQ-42A, ABD Hava Kuvvetleri’nin Collaborative Combat Aircraft (CCA) programının Increment 1 aşaması kapsamında seçilen platformlardan biri olarak geliştiriliyor.

Program kapsamında üretilen bu hava araçları, teknik olgunlaştırma ve risk azaltma sürecinde bulunuyor ve şirket tesislerinde düzenli olarak operasyonel test ve değerlendirme uçuşları gerçekleştiriyor. Platform ilk uçuşunu Ağustos 2025’te gerçekleştirdi. Kasım ayında ikinci prototip tanıtıldı.

CCA platformlarının ilk neslinin; taksi, kalkış, belirlenen rota noktaları arasında devriye, üsse dönüş ve iniş gibi görevleri yarı otonom şekilde gerçekleştirebildiği belirtiliyor.

Şubat ayı ortasında YFQ-42A’nın, Collins Aerospace tarafından geliştirilen Sidekick otonom uçuş yazılımı ile uçuş gerçekleştirdiği açıklandı.

ABD Hava Kuvvetleri’nin, farklı firmalara ait yazılımların platformlara entegre edilmesini teşvik ederek tedarik bağımlılığını azaltmayı hedeflediği ifade edildi.

Programdaki diğer platformlar

CCA programında Anduril tarafından geliştirilen YFQ-44A Fury platformu da yer alıyor. Fury için iki prototip üretildiği ve platformun önemli test aşamalarını tamamladığı bildirildi.

YFQ-44A Fury

Fury, 23 Şubat’ta AIM-120 AMRAAM havadan havaya füzesi ile uçuş gerçekleştirdi. 26 Şubat’ta ise Shield AI tarafından geliştirilen Hivemind ve Anduril’in Lattice otonom uçuş sistemleriyle kontrol edildi.

Hivemind

Anduril Fury

Mart ayında Anduril, Fury platformunun Ohio’daki Arsenal-1 tesisinde seri üretim sürecine geçtiğini duyurdu. Shield AI, CCA programı kapsamında otonom yazılım sağlayıcılarından biri olarak seçildi ve Hivemind sisteminin entegrasyon sürecinin devam ettiği açıklandı.

Destek programlar ve gelecek planları

YFQ-42A Dark Merlin’in geliştirme süreci, GA-ASI’nin MQ-20 Avenger platformu başta olmak üzere çeşitli alt programlarla destekleniyor.

MQ-20 Avenger

MQ-20, daha önce Hivemind sistemi ile uçuşlar gerçekleştirdi ve F-22 Raptor üzerinden tablet aracılığıyla kontrol edilerek simüle edilmiş hava-hava görevleri icra etti.

XQ-67A

Bir diğer destek programı olan XQ-67A Off-Board Sensing Station (OBSS) ise ABD Hava Kuvvetleri Araştırma Laboratuvarı ile birlikte birkaç yıldır test ediliyor.

Yeni platformlar ve ikinci aşama

Northrop Grumman tarafından geliştirilen YFQ-48A Talon Blue platformu da programa daha sonra dahil edildi ve 22 Aralık 2025’te ABD Hava Kuvvetleri tarafından resmi olarak adlandırıldı.

Lockheed Martin’in geliştirdiği daha gelişmiş ve yüksek gizlilik özelliklerine sahip Vectis platformu ile birlikte Talon Blue’nun, CCA programının Increment 2 aşaması için değerlendirileceği belirtildi.

YFQ-48A

Şirketlerin, ilk aşamada elde edilen test verileri ve ABD Hava Kuvvetleri’nin ihtiyaçları doğrultusunda yeni platform tasarımlarını şekillendirdiği ifade edildi.

Bu kapsamda, platformlarda dahili silah istasyonlarının bulunup bulunmayacağı da değerlendirilen başlıca konular arasında yer alıyor.

Testler yeniden başlayacak

GA-ASI, yürütülen inceleme ve güvenlik değerlendirmelerinin tamamlanmasının ardından uçuş testlerinin yeniden başlatılacağını açıkladı.

Şirket, olaydan elde edilecek verilerin programın geliştirilmesi açısından önemli olduğunu ve sürecin dikkatle takip edildiğini bildirdi.