ABD, Orta Doğu’ya sessizce askerî güç yığıyor

ABD’nin Orta Doğu’da dikkat çekmeden büyük bir askerî güç konuşlandırdığına dair yeni veriler ortaya çıktı. Uydu görüntüleri, askeri sevkiyat kayıtları ve açık kaynak analizleri, Washington’un bölgedeki askeri varlığını son yılların en büyük seviyesine çıkardığını gösteriyor.

Son gelişmelere göre, ABD Donanması’nın en gelişmiş ve dünyanın en büyük uçak gemilerinden biri olan USS Gerald R. Ford, Atlantik’ten Akdeniz’e geçerek Orta Doğu’ya yönlendirildi. Gemi, Akdeniz’e Cebelitarık Boğazı üzerinden giriş yaptı ve beraberinde bir uçak gemisi görev grubu ve güdümlü füze muhribi bulunuyor.

USS Gerald Ford

USS Gerald R. Ford’un, daha önce Pasifik ve Karayipler’de görev yaptığı, ancak İran ile artan gerilim nedeniyle görev bölgesinin değiştirildiği belirtiliyor. Bu geminin USS Abraham Lincoln uçak gemisi görev grubuna katılarak ABD’nin bölgedeki uçak gemisi sayısını ikiye çıkardığı bildiriliyor.

Katar’dan stratejik geri çekilme

ABD’nin Katar’daki El Udeid Hava Üssü’nden tanker uçaklarını ve destek platformlarını daha iç bölgelerdeki üslerle değiştirdiği tespit edildi. El Udeid, İran’a yaklaşık 300 kilometre mesafede bulunuyor ve İran’ın balistik ve seyir füzelerinin doğrudan menzili içinde yer alıyor.

Uydu görüntülerine göre, 9 Şubat’ta 15’ten fazla KC-135R tanker bulunan üste bu sayı 19 Şubat itibarıyla yediye kadar düştü. Aynı uçakların Suudi Arabistan ve Ürdün’deki üslerde yoğunlaştığı görülüyor.

Bölgedeki hava üsleri uçaklarla doluyor

Uydu görüntüleri ve OSINT analizleri, ABD’nin bölgedeki hava üslerini yoğun şekilde doldurduğunu gösteriyor. Buna göre:

Ürdün – Muvaffak al-Salti Hava Üssü:

• 24 adet F-15E Strike Eagle
• 18 adet F-35A Lightning II
• Sayısı açıklanmayan F-16 savaş uçakları
• 6 adet EA-18G Growler elektronik harp uçağı

Suudi Arabistan – Prens Sultan Hava Üssü:

• Yaklaşık 20 yakıt ikmal uçağı (KC-135R ve KC-46A)
• 6 adet E-3 Sentry AWACS erken uyarı uçağı
• 3 adet E-11 haberleşme ve komuta destek uçağı

Ürdün Muvaffak al-Salti Hava Üssü (diğer adıyla Azraq Hava Üssü), ABD ve müttefikleri için Orta Doğu’daki askeri mimarinin ileri konuşlu ve esnek operasyon platformlarından biri olarak stratejik önem taşır.

Üs, Ürdün’ün doğusunda, Suriye ve Irak sınırlarına yakın bir konumda yer alır ve bu coğrafi konum onu hem Levant hem de Körfez hattına yönelik operasyonlar için doğrudan erişim noktası haline getirir. İran’a kıyasla daha uzak bir mesafede bulunması, Körfez kıyısındaki üslerden farklı olarak kısa menzilli balistik ve seyir füzelerine karşı nispeten güvenlidir. Bu nedenle ABD’nin kriz dönemlerinde ileri hava gücünü daha derin ve güvenli konumlara dağıtma stratejisinde önemli bir merkez olarak kabul ediliyor.

Ürdün - Muvaffak al-Salti üssünden bir kesit

Prens Sultan Hava Üssü, ABD’nin Orta Doğu’daki askeri mimarisinde stratejik derinlik sağlayan en kritik üslerden biri olarak kabul edilir ve önemi sadece barındırdığı uçaklardan değil, coğrafi konumu ve komuta-kontrol rolünden kaynaklanır. Üs, Suudi Arabistan’ın iç kesimlerinde, Riyad’ın güneyinde yer alır ve Körfez kıyısındaki üslerin aksine İran’ın kısa menzilli balistik ve seyir füzelerine karşı daha korunaklı bir mesafede bulunur.

Suudi Arabistan - Prens Sultan Hava Üssü

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) hava harekâtları için yakıt ikmali, erken uyarı, komuta ve kontrol işlevlerini bir arada yürütebilen nadir üslerden biridir. KC-135 ve KC-46 tankerleri sayesinde uzun menzilli bombardıman ve avcı operasyonlarının sürekliliğini sağlar; E-3 AWACS uçakları ile hava sahasını gözetler ve hava savaşının yönetimini üstlenir; E-11 gibi platformlarla ise savaş alanı iletişim altyapısını destekler.

Suudi Arabistan - Prens Sultan Hava Üssü

Açık kaynak askeri analizlere göre bu kombinasyon, uzun menzilli hava harekâtı, elektronik harp, erken uyarı ve hava yakıt ikmali kapasitesini maksimum seviyeye çıkarıyor. Bu tür bir yığınak genellikle büyük çaplı hava kampanyaları öncesinde görülüyor.

İran, ABD ve AB konusunda adımlar atıyor

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin saldırması durumunda bölgedeki Amerikan üslerinin “meşru hedef” olacağını açıkça duyurdu.

İran, daha önce ABD saldırılarına misilleme olarak Katar’daki Al Udeid üssündeki radar altyapısını hedef aldığını ve bölgedeki hava savunma sistemlerinin bu saldırıyı durdurmakta yetersiz kaldığını iddia etmişti. Üste yaşanan geri çekilme, bunu doğrular nitelikte bir hareket olarak kabul ediliyor.

İran'ın ABD ile olduğu kadar AB ile de ilişkileri geriliyor. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, şubat ayında yaptığı açıklamada, AB Dışişleri Bakanlarının İran Devrim Muhafızları Ordusunu terör örgütü ilan ettiğini kamuoyuna duyurmuştu. Buna karşılık İran, AB ülkelerinin hava ve deniz kuvvetlerini terör örgütü ilan etti. Ülke, adımın, karşılıklılık ilkesi gereğince atıldığını belirtti.

Ürdün, Suudi Arabistan ve Katar gibi ülkeler resmen ABD’nin kendi topraklarından İran’a saldırmasına izin vermediklerini açıklıyor. Ancak ABD’nin bu ülkelerdeki üslerini yoğun şekilde kullanmaya devam etmesi, bu açıklamaların fiili karşılığı olmadığı yönünde tartışmalara yol açıyor.

Uydular ile taraflar birbirini izlemeye devam ediyor

MizarVision gibi yüksek çözünürlüklü uydu görüntü sağlayıcılarının verileri, ABD askeri hareketliliğinin bağımsız OSINT analistleri tarafından detaylı şekilde izlenmesini mümkün kılıyor.

Daha önce ABD merkezli ticari uydu şirketlerinin Washington ve müttefiklerinin izin verdiği ölçüde görüntü sağladığı iddia edilirken, bu yeni görüntülerin askeri şeffaflığı artırdığı ifade ediliyor. Ancak İran’ın da Nour, Khayyam, Tolou-3 (Paya), Kowsar ve Zafar serisi keşif uydularına sahip olduğu ve ABD askeri hareketlerini yakından izlediği belirtiliyor.