TUSAŞ'ta 3 KAAN ve 6 HÜRJET ile yoğun test dönemi geliyor

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), Milli Muharip Uçak KAAN ve HÜRJET Jet Eğitim Uçağı programlarında yeni prototiplerin devreye girmesiyle yoğun bir test dönemine hazırlanıyor. TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, KAAN’ın iki yeni prototipinin uçuşa hazırlanacağını, HÜRJET’te ise halen uçan iki prototipe dört yeni uçağın daha ekleneceğini açıkladı.

TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında açıklamalarda bulunan Demiroğlu, KAAN ve HÜRJET’in yanı sıra AKSUNGUR’un yeni kabiliyetleri, GÖKBEY ve 10 ton sınıfındaki helikoptere sonar entegrasyonu, gemi konuşlu HÜRJET çalışmaları ve yangınla mücadelede kullanılacak hava platformlarına ilişkin bilgi verdi.

KAAN’ın iki yeni prototipi uçuşa hazırlanıyor

KAAN programında esas test faaliyetlerinde kullanılacak ikinci ve üçüncü prototipler üzerindeki çalışmalar sürüyor. Demiroğlu, prototiplerden birinin taksi testlerine başladığını, diğerinin ise nihai montaj hattına geçtiğini belirtti.

TUSAŞ, iki prototipi de yıl içerisinde uçuşa hazırlamayı hedefliyor. Demiroğlu, “İnşallah bu sene içerisinde iki tane prototipi yan yana semalarımızda uçarken göreceğiz.” dedi.

Yeni prototipler ilk aşamada zarf açma testlerinde kullanılacak. Programın sonraki aşamasında silah ve diğer sistemlerin entegre edildiği konfigürasyonun devreye alınması planlanıyor.

Demiroğlu, “Önümüzdeki sene silahlı konfigürasyon gelecek. Yani bu ikisini önce zarf açma testlerinde kullanacağız. Sonra silahları, sistemleri entegre ettiğimiz bir konfigürasyon karşımıza çıkacak. Seneye bu vakitler diyelim, 3 tane KAAN’la yoğun bir test kampanyasını yürütüyor olacağız.” ifadelerini kullandı.

KAAN’da yerlilik oranı yüzde 90 seviyesinde

KAAN’ın yerlilik oranına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Demiroğlu, uçağın TUSAŞ’ın bugüne kadar geliştirdiği en yerli prototip olduğunu söyledi.

Motor ve fırlatma koltuğu dışında sistemlerin tamamının ya yerli olarak üretildiğini ve uçağa takıldığını ya da ikinci ve üçüncü prototip aşamasında yerlileştirileceğini belirten Demiroğlu, yerlilik oranının yüzde 90 seviyelerinde olduğunu ifade etti.

Yerli motor çalışmalarının yoğun şekilde devam ettiğini kaydeden Demiroğlu, motorun testlerine 2032 bandında başlanmasının planlandığını söyledi. Yerli motorun da devreye alınmasıyla KAAN’ın tamamen yerli sistemlerden oluşan bir platform haline getirilmesi hedefleniyor.

HÜRJET test filosu 6 prototipe çıkacak

HÜRJET programında uçuş ve sertifikasyon faaliyetleri devam ederken TUSAŞ, test filosunu dört yeni prototiple genişletmeye hazırlanıyor.

Halihazırda uçuş yapan iki HÜRJET prototipi yaklaşık 550 saatlik test uçuşuna ulaştı. Üretimi devam eden dört yeni prototipten ilk ikisinin yıl içerisinde uçuşlara başlaması planlanıyor. Demiroğlu, ilk uçuşlar için “haftalar mesafesinde” olunduğunu belirtti.

Diğer iki prototipin de filoya katılmasıyla HÜRJET test filosundaki uçak sayısı 6’ya ulaşacak. Böylece KAAN’ın yeni prototipleriyle birlikte iki programda eş zamanlı yoğun bir test kampanyası yürütülecek.

Demiroğlu, “Toplam 6 tane HÜRJET’le yoğun bir test faaliyetini KAAN’la beraber vızır vızır, bir arı kovanı gibi önümüzdeki aylarda ve yılda yürütüyor olacağız.” dedi.

HÜRJET’te 2027 ve 2028 teslimat hedefi

TUSAŞ, HÜRJET’in Türk Hava Kuvvetlerine teslimatlarına 2027 sonunda başlamayı hedefliyor. İspanya Hava Kuvvetlerine yönelik teslimatların ise 2028’de başlaması planlanıyor.

İspanya ile yapılan anlaşmanın TUSAŞ, Türk savunma sanayisi ve Türkiye açısından önemli bir ihracat başarısı olduğunu belirten Demiroğlu, bir NATO ülkesine jet eğitim uçağı ihracatının sektörün ulaştığı seviyeyi göstermesi açısından önem taşıdığını söyledi.

Demiroğlu, teslimat takvimine ilişkin, “2027 sonunda Türk Hava Kuvvetlerine, 2028’de İspanya Hava Kuvvetlerine teslimata başlama sözümüz var. Bunu tutmamız lazım, bunun için elimizden geleni yapıyoruz, teslimatlar verilen tarihlerde başlayacak.” ifadelerini kullandı.

HÜRJET için yeni ihracat görüşmeleri de sürüyor. Demiroğlu, İngiltere, Japonya, Kanada ve Malezya’nın da aralarında bulunduğu birçok ülkeyle görüşmeler gerçekleştirildiğini açıkladı.

Gemi konuşlu HÜRJET farklı bir platform olacak

HÜRJET’in gemiye konuşlandırılabilecek versiyonuna yönelik çalışmalar da devam ediyor. Türkiye’nin uçak gemisi projesinin şekillenmesiyle birlikte platforma yönelik ihtiyaçların daha net hale gelmesi bekleniyor.

Çalışmanın uzun vadeli bir proje olduğunu belirten Demiroğlu, gemi konuşlu versiyonun mevcut HÜRJET’ten önemli ölçüde farklılaşacağını söyledi.

Demiroğlu, “Bambaşka, HÜRJET’ten farklı bir platform olacağını şimdiden söyleyebilirim. HÜRJET’ten farklı olacağını göreceksiniz. Çünkü isterler farklı.” dedi.

Bu görsel üretken yapay zekâ ile üretilmiştir.

AKSUNGUR’un yük kapasitesi 1250 kilograma çıkarılacak

TUSAŞ’ın Deniz Kuvvetlerine yönelik çalışmalarının önemli unsurlarından birini AKSUNGUR insansız hava aracı oluşturuyor. Platformun deniz devriye ve gözetleme görevlerinin yanı sıra farklı faydalı yüklerle görev yapabilmesi için entegrasyon faaliyetleri yürütülüyor.

AKSUNGUR’un halen 750 kilogram olan yük taşıma kapasitesinin gelecek yıl 1250 kilograma çıkarılması hedefleniyor. TUSAŞ aynı zamanda kapasite artışını uçuş süresinden taviz vermeden gerçekleştirmeyi planlıyor.

Demiroğlu, 50 saatin üzerinde olan uçuş süresini yaklaşık 60 saate çıkarmayı düşündüklerini belirterek bunların maksimum değerler olduğunu ifade etti.

Platforma Deniz Kuvvetleri ve diğer kullanıcıların ihtiyaçları doğrultusunda torpido, sonobuoy ve farklı radarların entegrasyonu üzerinde de çalışılıyor. Böylece AKSUNGUR’un deniz görevlerindeki kabiliyetlerinin genişletilmesi hedefleniyor.

GÖKBEY ve 10 tonluk helikoptere sonar entegrasyonu

TUSAŞ’ın Deniz Kuvvetlerine yönelik ikinci çalışma alanını helikopterler oluşturuyor. GÖKBEY ile gelecek yıl ilk uçuşunu gerçekleştirmesi planlanan 10 ton sınıfındaki helikopter, farklı konfigürasyonlarla Deniz Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına göre hazırlanıyor.

Demiroğlu, “Sonar entegrasyonuna hem GÖKBEY hem de 10 tonluk helikopter için başladık. Deniz Kuvvetlerine yerli bir sonarla denizlerde ciddi bir kabiliyet daha kazandırmış olacağız.” dedi.

TUSAŞ’ın insansız helikopter alanındaki çalışmaları da sürüyor. Demiroğlu, projelerde önemli mesafe kaydedildiğini ve farklı konfigürasyonlara yönelik son testlerin gerçekleştirildiğini bildirdi.

10 tonluk helikopter 4 tona kadar su taşıyacak

TUSAŞ platformları orman yangınlarıyla mücadelede de kullanılıyor. Yangınların erken tespitinde ANKA ve özellikle uzun süre havada kalabilmesi nedeniyle AKSUNGUR görev yapıyor.

AKSUNGUR’a entegre edilen haberleşme sistemleri, dağlık bölgelerde GSM bağlantısının bulunmadığı durumlarda haberleşmeye destek sağlıyor. Platform böylece yangının erken tespiti, konumunun belirlenmesi ve ilerleme yönünün takip edilmesinde kullanılabiliyor.

T-70 helikopterlerinin de hemen hemen tamamı yangın söndürme kabiliyetiyle teslim edildi. Üç T-70 helikopteri Orman Genel Müdürlüğü envanterinde bulunurken ihtiyaç halinde diğer kuvvetlerin envanterindeki helikopterler de yangın söndürme görevlerinde kullanılabiliyor.

TUSAŞ’ın geliştirdiği 10 ton sınıfındaki helikopterin de yangınla mücadelede kullanılması planlanıyor. Daha önce mock-up’ı IDEF’te sergilenen helikopterde çalışmaların sona yaklaştığını belirten Demiroğlu, testlerin gelecek yıl yapılmasının hedeflendiğini açıkladı.

TUSAŞ, 2028’de yangın söndürme amacıyla 8 helikopteri teslimat aşamasına getirmeyi hedefliyor. Helikopterlerin 4 tona kadar su taşıyabilmesi planlanıyor.

Kara ve Hava Kuvvetleri için üretilecek diğer helikopterlerin de aynı altyapıya sahip olması öngörülüyor. Böylece TUSAŞ’ın geliştirdiği helikopterlerin ihtiyaç halinde yangınla mücadele görevlerinde kullanılabilmesi hedefleniyor.