11. Yargı Paketi komisyonda kabul edildi

TBMM Adalet Komisyonu, kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak bilinen Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifini kabul etti.

Paket; ceza hukukundan icra-iflas hükümlerine, bilişim suçlarından kamu ihale süreçlerine ve avukatlık disiplin düzenlemelerine kadar çok sayıda başlıkta kapsamlı değişiklik öngörüyor.

Kovid-19 kapsamında infaz indirimi düzenlemesine ilişkin yeniden belirlenen istisnalar ise teklif görüşmeleri sırasında yapılan ek değişikliklerle netleştirildi.

Ulaşım araçlarına yönelik yeni cezai düzenlemeler

Paket, Türk Ceza Kanunu’nda yer alan ulaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulması suçunu genişleterek araçların hareketinin engellenmesini de ceza kapsamına aldı. Kara yolu araçlarının hukuka aykırı şekilde durdurulması 1 ila 3 yıl, aracın başka bir yere götürülmesi ise 2 ila 5 yıl hapis cezasına bağlandı.

Deniz veya demiryolu araçlarına yönelik eylemlerde ceza 3 ila 7 yıl arasında belirlendi. Hava ulaşım araçlarının hareketinin engellenmesi 5 ila 10 yıl, başka bir yere götürülmesi ise 7 ila 12 yıl arası hapis cezası gerektirecek. Bu suçların işlenmesi sırasında başka bir suçun daha meydana gelmesi halinde fail, ayrıca o suçtan da cezalandırılacak.

Bilişim suçlarında hesapların askıya alınması ve el koyma

Ceza Muhakemesi Kanunu’na eklenen hükümle, bilişim yoluyla işlenen nitelikli hırsızlık, nitelikli dolandırıcılık ve banka ya da kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarında suç gelirinin aktarıldığı hesaplar hızlıca askıya alınabilecek.

Banka, ödeme hizmet sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, makul şüphe halinde ilgili hesabı 48 saat süreyle askıya alma yetkisine sahip olacak. Hesap hareketleri ve askıya alma kararı aynı anda Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirilecek.

Suç gelirine ilişkin tespit yapılması halinde, savcının yazılı emriyle askı süresi içinde el koyma uygulanacak. El koyma işlemi hakim onayına sunulacak ve 48 saat içinde karar verilmezse el koyma kendiliğinden kalkacak. Menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması durumunda iade, soruşturma veya kovuşturma aşamasında yapılacak.

Genel güvenliğe ilişkin düzenlemeler

Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçunun kalabalık ortamlarda işlenmesi nitelikli hal olarak kabul edildi ve seri muhakeme kapsamından çıkarıldı.

Ses ve gaz fişeği atabilen “kurusıkı” silahların tehlikeli biçimde kullanımı ise artık açık şekilde suç sayılarak 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası öngörüldü. Taksirle yaralama suçunda hem alt hem üst sınırlar artırıldı. Birden fazla kişinin yaralanması halinde cezanın alt sınırı 9 aya, üst sınırı 5 yıla çıkarıldı.

Güveni kötüye kullanma suçunda konu motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olduğunda cezanın bir kat artırılacağı hükme bağlandı.

Örgüt suçlarında ceza artışları

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçunun alt sınırı 4 yıldan 5 yıla, üst sınırı 8 yıldan 10 yıla çıkarıldı. Örgüt üyeliği suçunun üst sınırı 5 yıla yükseltildi. Örgütün silahlı olması halinde cezanın yarı oranında artırılacağı düzenlendi. Örgüt faaliyetleri çerçevesinde suç işlenirken çocukların araç olarak kullanılması durumunda örgüt yöneticilerinin cezaları yarıdan bir kata kadar artırılacak.

Hakaret, uzlaştırma ve ön ödeme düzenlemeleri

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı doğrultusunda hakaret suçunda uzlaştırma kapsamı yeniden belirlendi. Mağdura doğrudan yöneltilen sesli, yazılı veya görüntülü ileti yoluyla işlenen hakaret suçu ön ödeme kapsamına alındı. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçunda ise ön ödeme uygulanmayacak. Aynı mağdura karşı hem uzlaştırma hem ön ödeme kapsamındaki suçların işlenmesi halinde uzlaştırma hükümleri esas alınacak.

Bölge Adliye Mahkemelerinin yetkilerinin genişletilmesi

Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikle bölge adliye mahkemelerinin bozma yetkisi genişletildi. İlk derece mahkemesi kararlarında hukuka aykırılık bulunması halinde istinaf dairelerinin bozma kararı verebilmesine imkan tanındı. Bu düzenleme, yargılamaların daha tutarlı hale getirilmesini amaçlıyor.

Dolandırıcılık suçlarında görev uyuşmazlıklarının giderilmesi

Dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına ilişkin davalarda görülen görev karmaşasını ortadan kaldırmak için bu suçların yargılaması asliye ceza mahkemelerine bırakıldı. Devam eden dosyalarda mahkemeler, görevsizlik ya da bozma kararı veremeyecek; davalar kesin hüküm verilene kadar eski göreve ilişkin kurallara göre sürdürülecek.

Akıl Hastalığı hükümlerinin yeniden düzenlenmesi

Kısmi akıl hastalığı bulunan kişiler hakkında hem ceza hem de akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirlerinin birlikte uygulanması amaçlandı. Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda güvenlik tedbirinin en az bir yıl, üst sınırı 10 yıldan fazla cezayı gerektiren suçlarda ise en az 6 ay uygulanması zorunlu olacak.

İcra ve İflas Kanunu’nda genel kapsamlı değişiklikler

Nispi harç ve teminat yatırma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde ihalenin feshi talebi doğrudan reddedilecek. Eksik harç veya teminat için verilen kesin sürede tamamlanmaması durumunda mahkeme talebi dosya üzerinden kesin olarak reddedecek. Ayrıca geçici veya kesin aciz belgesinden önceki bir yıl içinde yapılan bağışlama ve ivazsız tasarruflar, aksi ispatlanmadıkça iptale tabi sayılacak. Aile bireyleri ve yakın akraba ilişkilerindeki ivazlı işlemler de gerçek değer ispatlanamazsa bağışlama olarak değerlendirilecek.

Kamu İhale Kanunu ve bedel ihalelerine ilişkin düzenlemeler

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının doğurduğu boşluğu gidermek amacıyla Kamu İhale Kurumu’nun gelirlerine ilişkin hükümler yeniden düzenlendi.

İtirazen şikayet başvurularında haklılık oranına göre bedelin bir kısmının iade edilmesi mümkün olacak. Ancak başvurunun reddi, eşit muamele ilkesine aykırılık tespiti veya düzeltici işlem kararı verilmesi halinde iade yapılmayacak.

Avukatlık meslek kurallarında yeni dönem

Avukatlık Kanunu’nda yapılan geniş kapsamlı değişiklikle disiplin cezalarının yapısı yenilendi. Disiplin cezaları “uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarma” olarak yeniden tanımlandı.

Tekerrür hükümleri detaylandırılarak belirli süreler içinde yeni bir disiplin fiili işlenmesi halinde cezanın bir derece ağır uygulanması kuralı getirildi. Meslekten çıkarma dışındaki cezalara uğrayan avukatlar, beş yıl sonra sicil temizleme talebinde bulunabilecek. Mahkeme kararlarına karşı açılan davalarda zaman aşımının nasıl işleyeceği de yeniden düzenlendi.